Μαρτίνεθ: Ο αριστερός, αντιφασίστας και υπέρ της ανεξαρτησίας Καταλανός που αναλαμβάνει τη Ρεάλ

• Το πολιτικό μανιφέστο ενός αντισυμβατικού Ευρωπαίου προπονητή
• Η σκιά του Φρανκισμού και η «ομάδα του καθεστώτος»
• Η σκληρή, ψυχρή, επαγγελματική πραγματικότητα

Η είδηση ότι ο Πέδρο Μαρτίνεθ ετοιμάζεται να αναλάβει τη Ρεάλ Μαδρίτης δεν είναι απλώς μια ακόμη αλλαγή στον πάγκο ενός κορυφαίου συλλόγου της EuroLeague, αλλά αποτελεί μια εξέλιξη που, πέρα από το αγωνιστικό της σκέλος, κουβαλά ένα έντονο ιδεολογικό και ιστορικό υπόβαθρο, αλλά και μία τεράστια πολιτική αντίφαση.

Στο σύγχρονο, αποστειρωμένο ποδόσφαιρο και μπάσκετ, οι προσωπικότητες με έντονο πολιτικό στίγμα σπανίζουν. Ο Καταλανός τεχνικός, όμως, αποτελεί εξαίρεση. Γεννημένος στη Βαρκελώνη, αριστερός, αντιφασίστας και ανοιχτά υπέρ της καταλανικής ανεξαρτησίας, ο Μαρτίνεθ ετοιμάζεται να καθίσει στον πάγκο του συλλόγου που στα μάτια της ισπανικής κοινωνίας δεν συνάδει με όλα τα παραπάνω.

Στο παρελθόν, μάλιστα, έχει ταχθεί δημόσια υπέρ της απελευθέρωσης Καταλανών πολιτικών που φυλακίστηκαν μετά τα γεγονότα του 2017, χρησιμοποιώντας χαρακτηριστικά το σύνθημα «Llibertat presos polítics». Είναι γνωστό ότι έχει εκφράσει ξεκάθαρα την αντίθεσή του στον Φρανκισμό και γενικότερα σε αυταρχικές ιστορικές περιόδους της Ισπανίας, τοποθετήσεις που τον έχουν καταστήσει συχνά πρόσωπο συζήτησης στα ισπανικά media.

Δείτε Επίσης

Ο Σέρτζιο Σκαριόλο στο Gazzetta για τον Ομπράντοβιτς, τον Λάιλς και τη Ρεάλ Μαδρίτης: «Ήθελα να αποδείξω ότι μπορώ ακόμα και τα κατάφερα»

LLIBERTAT PRESOS POLÍTICS

— SPACEX CEO 🆇 (@SPACEXCEOih) November 3, 2017

Από τη γιορτή της Βαλένθια στο τηλεφώνημα της «Βασίλισσας»

Η αθλητική επικαιρότητα είναι γνωστό ότι καθημερινά τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Την Τετάρτη 24 Ιουνίου, ο Πέδρο Μαρτίνεθ οδήγησε τη Βαλένθια στην κορυφή, κατακτώντας το πρωτάθλημα στην Ισπανία. Την επόμενη κιόλας ημέρα, εν μέσω των έξαλλων πανηγυρισμών, το τηλέφωνό του χτύπησε και στην άλλη γραμμή βρισκόταν εκπρόσωπος από τη Ρεάλ Μαδρίτης. Το ραντεβού κλείστηκε με συνοπτικές διαδικασίες για την Παρασκευή 26 Ιουνίου στη Βαρκελώνη.

«Η πρόταση με ενθουσίασε. Ήταν ένα σχέδιο με τη μέγιστη δυνατή φιλοδοξία. Ήθελα να δοκιμάσω τον εαυτό μου και τα όριά μου στην ομάδα με τη μεγαλύτερη πίεση στην Ευρώπη», παραδέχθηκε ο ίδιος, εξηγώντας την απόφαση που σόκαρε τις τάξεις της Βαλένθια.

Όταν όμως η συζήτηση πηγαίνει στις παλαιότερες και κάπως έντονες εκφραστικά αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά των Μαδριλένων, ο Μαρτίνεθ επιστράτευσε την κλασική, αθλητική διπλωματία: «Ο λογαριασμός μου στο Twitter παραβιάστηκε πριν από έναν μήνα, είμαι αποκομμένος από αυτές τις συζητήσεις. Υπάρχουν ειδικοί που προσπαθούν να με βοηθήσουν να τον ανακτήσω».

Το πολιτικό μανιφέστο ενός αντισυμβατικού Ευρωπαίου προπονητή

Γιατί όμως η παρουσία του Μαρτίνεθ στη Μαδρίτη έχεο προκαλέσει τόσο έντονο θόρυβο; Διότι ο Καταλανός τεχνικός δεν έκρυψε ποτέ ποιος είναι, ακόμη κι όταν αυτό του κόστιζε τη δουλειά του. Το 2014, η Γκραν Κανάρια δεν του ανανέωσε το συμβόλαιο, με τις φήμες στην Ισπανία να οργιάζουν ότι η απόλυση ήταν καθαρά ιδεολογική, λόγω των διαφωνιών του με τον δεξιό υπεύθυνο αθλητισμού του νησιού, Λούκας Μπράβο ντε Λαγκούνα.

Ο Μαρτίνεθ δεν συμμορφώθηκε. Το 2017, από τον πάγκο της Μπασκόνια, λίγες ώρες μετά τη σύλληψη των Καταλανών πολιτικών για το παράνομο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας, ανέβασε στα social media τη φράση: «Llibertat presos polítics» (Ελευθερία στους πολιτικούς κρατούμενους). Όταν οι δημοσιογράφοι τον πίεσαν στο αεροδρόμιο της Βιτόρια, η υπεύθυνη Τύπου της Μπασκόνια χρειάστηκε να παρέμβει σαν «ασπίδα» για να τον καλύψει, ενώ ο ίδιος είχε ήδη δηλώσει στην El Mundo πως «θα ήθελε ένα πλαίσιο όπου οι Καταλανοί θα αποφασίζουν δημοκρατικά για το μέλλον τους».

Η πιο ηχηρή του παρέμβαση, όμως, έγινε την ημέρα της εκταφής του δικτάτορα Φρανσίσκο Φράνκο από το Valle de los Caídos. «Έξω το τέρας», έγραψε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Σήμερα θυμάμαι τον παππού μου, που αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στη Βραζιλία μετά το τέλος του εμφυλίου και δεν τον γνώρισα ποτέ».

Afuera el bicho

— SPACEX CEO 🆇 (@SPACEXCEOih) October 24, 2019

Η σκιά του Φρανκισμού και η «ομάδα του καθεστώτος»

Αυτή ακριβώς η αναφορά στον Φράνκο αγγίζει το πιο ευαίσθητο σημείο της ιστορίας της Ρεάλ Μαδρίτης. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1939-1975), το ποδόσφαιρο μετατράπηκε στο απόλυτο εργαλείο προπαγάνδας με τον Φράνκο να χρησιμοποιεί τις ευρωπαϊκές επιτυχίες της Ρεάλ των δεκαετιών '50 και '60, με την περιβόητη αρπαγή του Αλφρέντο Ντι Στέφανο μέσα από τα χέρια της Μπαρτσελόνα, ως την ιδανική «βιτρίνα» και εργαλείο πολιτικής επιρροής στο εξωτερικό.

Την ίδια ώρα, η Μπαρτσελόνα αποτέλεσε διαχρονικά σύμβολο της καταλανικής ταυτότητας και αυτονομίας. Παράλληλα, έβλεπε τον πρόεδρό της, Ζοζέπ Σουνιόλ, να δολοφονείται εν ψυχρώ από τους φρανκικούς το 1936, το όνομά της να αλλάζει αναγκαστικά σε «Club de Fútbol Barcelona» και τη γλώσσα της να απαγορεύεται, μετατρέποντας το Καμπ Νου στο μοναδικό κρυφό καταφύγιο της καταλανικής αντίστασης (εξού και το Més que un club). Η πληγή αυτή παραμένει ανοιχτή. Μόλις το 2023, ο πρόεδρος της Μπάρτσα, Ζοάν Λαπόρτα, αποκάλεσε τη Ρεάλ «ομάδα του καθεστώτος», προκαλώντας την οργισμένη απάντηση των Μαδριλένων με ένα ιστορικό βίντεο που υπενθύμιζε ότι ο Φράνκο είχε ανακηρυχθεί επίτιμο μέλος της Μπαρτσελόνα και πως η Ρεάλ έκανε 14 χρόνια να πάρει πρωτάθλημα επί δικτατορίας.

Η σκληρή, ψυχρή, επαγγελματική πραγματικότητα

Όπως εύλογα παρατηρεί κανείς, υπάρχει πραγματική ασυμβατότητα στη συνεργασία της Ρεάλ με τον Μαρτίνεθ. Σε επίπεδο συμβολισμών και ιδεολογίας η αντίφαση είναι υπαρκτή, καθώς ο άνθρωπος που κατήγγειλε τους «πολιτικούς κρατούμενους» και τα «τέρατα» του κεντρικού αυταρχισμού, υπογράφει συμβόλαιο στην πρωτεύουσα του ισπανικού κατεστημένου. Ωστόσο, στον σύγχρονο επαγγελματικό αθλητισμό, αυτά τα δύο σύμπαντα σπάνια συγκρούονται στην πράξη.

Η πολιτική ταυτότητα είναι προσωπική, αλλά ο ρόλος του προπονητή μπορεί να λειτουργήσει αν δοθεί έμφαση στην επαγγελματική του υπόσταση. Στην Ισπανία, εξάλλου, η συνύπαρξη αυτών των αντιθέσεων είναι καθημερινότητα. Ο Πέδρο Μαρτίνεθ πηγαίνει στη Μαδρίτη για να κερδίσει τίτλους, και η Ρεάλ τον προσλαμβάνει γιατί αναδείχθηκε ο κορυφαίος στο είδος του στη EuroLeague τη σεζόν που πέρασε. Βέβαια, το πραγματικό crash test θα γίνει όταν και αν προκύψουν οι πρώτες... στραβές.