Η παράξενη «μόδα» που εξαπλώθηκε σε δύο ομάδες χιμπατζήδων: Γιατί έβαζαν γρασίδι στα αυτιά τους
Μπορεί οι άνθρωποι να υιοθετούν τάσεις μιμούμενοι ο ένας τον άλλον, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποιος προφανής λόγος για να το κάνουν. Όπως αποδεικνύεται, όμως, παρόμοιες συμπεριφορές εμφανίζονται και στο ζωικό βασίλειο. Μια ασυνήθιστη συνήθεια χιμπατζήδων στη Ζάμπια, που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 15 χρόνια, έδωσε στους επιστήμονες νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδονται κοινωνικά οι συμπεριφορές μεταξύ των ζώων.
Η ιστορία άρχισε το 2010 στο καταφύγιο χιμπατζήδων Chimfunshi, στη Ζάμπια. Μια θηλυκή χιμπατζής, η Julie, άρχισε να τοποθετεί μικρά κομμάτια γρασιδιού μέσα στο ένα της αυτί. Σύντομα, άλλα μέλη της ομάδας της άρχισαν να κάνουν το ίδιο, μιμούμενα τη συμπεριφορά της. Το αξιοσημείωτο είναι ότι η συγκεκριμένη συνήθεια δεν εξαφανίστηκε μετά τον θάνατο της Julie. Αντιθέτως, συνέχισε να μεταδίδεται στα υπόλοιπα μέλη της κοινότητας, γεγονός που έκανε τους ερευνητές να εξετάσουν το ενδεχόμενο να πρόκειται για μια μορφή κοινωνικά μεταδιδόμενης παράδοσης.
Η συνήθεια εξαπλώθηκε και σε δεύτερη ομάδα χιμπατζήδων
Περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι μια δεύτερη κοινότητα χιμπατζήδων στο ίδιο καταφύγιο είχε αναπτύξει μια παρόμοια συνήθεια. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Behaviour, πέντε από τα οκτώ μέλη της ομάδας άρχισαν επίσης να τοποθετούν μικρές τούφες γρασιδιού στα αυτιά τους. Η συμπεριφορά, ωστόσο, δεν περιορίστηκε εκεί. Ένα αρσενικό με το όνομα Juma φαίνεται πως συνδέθηκε με την εμφάνιση μιας δεύτερης παράξενης τάσης: άλλα μέλη της ομάδας άρχισαν να αφήνουν κομμάτια γρασιδιού να κρέμονται από το πίσω μέρος του σώματός τους. Συνολικά, έξι χιμπατζήδες υιοθέτησαν και αυτή τη συνήθεια, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο το εύρος των ασυνήθιστων συμπεριφορών που παρατηρήθηκαν στο καταφύγιο.
Ένα από τα στοιχεία που κέντρισαν περισσότερο το ενδιαφέρον των επιστημόνων είναι ότι οι δύο ομάδες χιμπατζήδων δεν είχαν άμεση επαφή μεταξύ τους. Παρ' όλα αυτά, ανέπτυξαν παρόμοιες συνήθειες, χωρίς να έχει εντοπιστεί κάποια προφανής πρακτική χρησιμότητα, όπως η ανακούφιση από μια φαγούρα ή ο καθαρισμός των αυτιών. Για τον Edwin van Leeuwen, ερευνητή του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι τόσο γιατί οι χιμπατζήδες επέλεξαν να βάζουν γρασίδι στα αυτιά τους, αλλά πώς έμαθαν να το κάνουν παρατηρώντας άλλα άτομα.
Η έρευνα έφερε στο φως και ένα ενδιαφέρον στοιχείο που ενδέχεται να εξηγεί την προέλευση αυτής της ασυνήθιστης μόδας. Οι δύο κοινότητες είχαν τους ίδιους φροντιστές. Οι εργαζόμενοι στο καταφύγιο ανέφεραν ότι ορισμένες φορές χρησιμοποιούσαν μικρά κομμάτια γρασιδιού ή σπίρτα για να καθαρίσουν τα αυτιά τους, ακόμη και μπροστά στους χιμπατζήδες. Έτσι, οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο τα ζώα να παρατήρησαν αυτές τις κινήσεις και στη συνέχεια να τις αναπαρήγαγαν, μεταφέροντας τη συμπεριφορά στα υπόλοιπα μέλη των ομάδων τους. Πρόκειται, πάντως, για μια υπόθεση που δεν έχει αποδειχθεί οριστικά. Το εύρημα παραμένει ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς ενισχύει την εικόνα ότι οι χιμπατζήδες μπορούν να αναπτύσσουν και να μεταδίδουν κοινωνικά συμπεριφορές που δεν εξυπηρετούν απαραίτητα κάποια προφανή ανάγκη.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- Το «Πόδι του Ελέφαντα»: Το πιο επικίνδυνο αντικείμενο στη Γη αποκαλύπτει νέα μυστικά
- Το μυστηριώδες αντικείμενο που επιταχύνει προς τη Γη: Μπορεί να είναι ένα χαμένο σοβιετικό διαστημόπλοιο από το 1988;
- Γιατί εσύ «τουρτουρίζεις» από το κρύο και ο διπλανός σου κυκλοφορεί με κοντομάνικο; Οι επιστήμονες εξηγούν
