Ισπανία: Πλήρωσε 7.813€ για να μπορεί να περνάει μέσα από την ιδιοκτησία του γείτονα
Το δικαίωμα ενός ιδιοκτήτη να διέρχεται από γειτονικό ακίνητο, όταν δεν διαθέτει κατάλληλη πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο, επιβεβαίωσε το Εφετείο της Ταραγόνα στην Ισπανία. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο ιδιοκτήτης του γειτονικού κτήματος πρέπει να επιτρέπει τη διέλευση, ενώ ο ωφελούμενος θα καταβάλει αποζημίωση ύψους 7.813,38 ευρώ για τη λεγόμενη δουλεία διόδου.
Η υπόθεση αφορούσε έναν άνδρα με αναγνωρισμένο ποσοστό αναπηρίας 82%, ο οποίος μετακινείται με αναπηρικό αμαξίδιο ή αυτοκίνητο και χρειάζεται τη συνεχή βοήθεια άλλου προσώπου. Ο γείτονάς του αρνούνταν να αναγνωρίσει το δικαίωμα διέλευσης, υποστηρίζοντας ότι υπήρχε εναλλακτική διαδρομή προς το ακίνητό του. Ωστόσο, οι δικαστές έκριναν ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν αποτελούσε κατάλληλη και πρακτικά αξιοποιήσιμη πρόσβαση.
Γιατί απορρίφθηκε η εναλλακτική διαδρομή
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, η διαδρομή που πρότεινε ο ιδιοκτήτης περιλάμβανε υψομετρική διαφορά από 1,5 έως 2 μέτρα, καθώς και τη διέλευση από μικρό ρέμα. Πραγματογνώμονας επισήμανε ότι το πέρασμα θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων. Παράλληλα, μια άλλη διαδρομή που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν εξαρτιόταν από την άδεια του γείτονα. Μάλιστα, ο τελευταίος είχε ήδη αποστείλει εξώδικη δήλωση, ζητώντας να σταματήσει η διέλευση φορτηγών και βαρέων μηχανημάτων από την ιδιοκτησία του.
Το Πρωτοδικείο υπ’ αριθμόν 4 της Αμπόστα είχε αρχικά αναγνωρίσει το δικαίωμα διόδου και είχε καθορίσει την αποζημίωση υπέρ του ιδιοκτήτη που επιβαρύνεται από αυτή. Και οι δύο πλευρές άσκησαν έφεση, ωστόσο το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση στις 15 Ιανουαρίου. Κατά τη διαδικασία, ο πραγματογνώμονας εξήγησε ότι τεχνικά θα μπορούσε να κατασκευαστεί σχεδόν οποιαδήποτε εναλλακτική λύση, παρομοιάζοντας τη σχετική δυνατότητα με την κατασκευή αυτοκινητοδρόμου. Το νόημα της επισήμανσης ήταν ότι η τεχνική δυνατότητα υλοποίησης ενός έργου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτό αποτελεί εύλογη ή πρακτική επιλογή.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τη δουλεία διόδου
Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 566-7 του Αστικού Κώδικα της Καταλονίας, το οποίο επιτρέπει την επιβολή δουλείας διόδου όταν ένα ακίνητο δεν έχει έξοδο προς δημόσια οδό ή όταν η διαθέσιμη πρόσβαση είναι ανεπαρκής. Η νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι η διαδρομή πρέπει να επιλέγεται με τρόπο που να προκαλεί τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση στον ιδιοκτήτη του ακινήτου από το οποίο θα περνά ο δικαιούχος.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το δικαστήριο έκρινε ότι το ακίνητο ήταν ουσιαστικά περίκλειστο, χωρίς κατάλληλη έξοδο, και ότι η επίμαχη δίοδος αποτελούσε την πιο εύλογη λύση. Το πέρασμα ήταν επίπεδο και πρακτικά αξιοποιήσιμο, ενώ καταλάμβανε μικρότερη επιφάνεια από άλλες εναλλακτικές. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, άλλος ιδιοκτήτης χρησιμοποιούσε την ίδια διαδρομή επί περίπου 40 χρόνια. Οι δικαστές διευκρίνισαν ότι η αναπηρία του άνδρα δεν αποτελεί από μόνη της τη νομική βάση για την παραχώρηση του δικαιώματος, καθοριστικό όμως στοιχείο ήταν η ανάγκη να εξασφαλιστεί κατάλληλη πρόσβαση στο ακίνητό του, ενώ η προσωπική του κατάσταση συνεκτιμήθηκε κατά την αξιολόγηση των διαθέσιμων διαδρομών.
Με την επικύρωση της απόφασης, ο ιδιοκτήτης υποχρεώνεται να επιτρέπει τη διέλευση, ενώ ο γείτονάς του οφείλει να καταβάλει αποζημίωση 7.813,38 ευρώ, σύμφωνα με το άρθρο 566-10 του Αστικού Κώδικα της Καταλονίας.
