Από ανθρώπινα λείψανα μέχρι πλαστικά δεκαετιών: Τι ανακαλύπτει ομάδα που καθαρίζει τους ωκεανούς

• Από μια ιδέα που θεωρούνταν αδύνατη σε μια διεθνή επιχείρηση
• Γιατί η μάχη κατά του πλαστικού μεταφέρεται στα ποτάμια
• Το χρηματοδοτικό κενό των 40 εκατομμυρίων δολαρίων

Καναπέδες, κούκλες βιτρίνας, ακόμη και ανθρώπινα λείψανα είναι μερικά μόνο από τα απρόσμενα ευρήματα που συναντά η ομάδα του Ολλανδού εφευρέτη Boyan Slat στην προσπάθειά της να περιορίσει την πλαστική ρύπανση. Η οργάνωσή του, The Ocean Cleanup, υποστηρίζει ότι έχει ήδη απομακρύνει 65 εκατομμύρια κιλά απορριμμάτων από θάλασσες και ποτάμια, με τον επόμενο στόχο να αφορά εκατοντάδες ποτάμια σε όλο τον κόσμο.

Ο 32χρονος Slat τιμήθηκε στη Ντόχα του Κατάρ με το βραβείο International Young Energy Leader Award, στο πλαίσιο των διεθνών βραβείων ενέργειας και βιωσιμότητας Abdullah bin Hamad Al-Attiyah International Energy Awards. Η βράβευση πραγματοποιήθηκε σε μια χώρα που συγκαταλέγεται στους σημαντικούς εξαγωγείς ορυκτών καυσίμων, τα οποία αποτελούν παράλληλα βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή πλαστικού.

Από μια ιδέα που θεωρούνταν αδύνατη σε μια διεθνή επιχείρηση

Ο Slat θυμήθηκε τα πρώτα βήματα του εγχειρήματός του, όταν, σε ηλικία μόλις 16 ετών, παρουσίασε την ιδέα του για τον καθαρισμό των ωκεανών. Όπως ανέφερε, τότε πολλοί θεωρούσαν ότι το σχέδιο δεν μπορούσε να υλοποιηθεί, σήμερα όμως η The Ocean Cleanup έχει την έδρα της στο Ρότερνταμ, δραστηριοποιείται σε 12 χώρες και απασχολεί περίπου 350 εργαζομένους.

Στα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα της ομάδας περιλαμβάνεται ένα παγούρι του αμερικανικού στρατού από την εποχή του πολέμου του Βιετνάμ, το οποίο βρέθηκε ακόμη άθικτο. Το αντικείμενο αποτελεί, σύμφωνα με τον Slat, χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο καιρό μπορούν να παραμένουν τα απορρίμματα στο περιβάλλον, εάν δεν απομακρύνονται.

Στις θάλασσες, οι εργαζόμενοι εντοπίζουν αντικείμενα όπως μπάλες του γκολφ και κούκλες βιτρίνας, στα ποτάμια, όμως, οι ανακαλύψεις μπορεί να είναι πολύ πιο σκοτεινές, καθώς κατά καιρούς εντοπίζονται ακόμη και σοροί ανθρώπων. Σύμφωνα με τον Slat, η οργάνωση αναχαιτίζει σήμερα σχεδόν ένα κιλό απορριμμάτων ανά δευτερόλεπτο, συμβάλλοντας, όπως υποστηρίζει, στην αποτροπή έως και του 5% της παγκόσμιας εισροής πλαστικού στους ωκεανούς.

Γιατί η μάχη κατά του πλαστικού μεταφέρεται στα ποτάμια

Αν και η The Ocean Cleanup έγινε γνωστή για τα σχέδιά της να καθαρίσει τη μεγάλη συγκέντρωση πλαστικών απορριμμάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, η στρατηγική της επικεντρώνεται πλέον περισσότερο στα ποτάμια. Έρευνα της οργάνωσης υποδεικνύει ότι μόλις το 1% των ποταμών ευθύνεται για περίπου το 80% του πλαστικού που καταλήγει στη θάλασσα.

Για τον λόγο αυτό, η ομάδα έχει αναπτύξει ειδικές εγκαταστάσεις, γνωστές ως interceptors, οι οποίες συλλέγουν τα απορρίμματα πριν αυτά φτάσουν στον ωκεανό. Η λογική είναι απλή: η παρεμπόδιση του πλαστικού στην πηγή του μπορεί να είναι οικονομικότερη από την απομάκρυνσή του αφού έχει διασκορπιστεί στη θάλασσα. Το σχέδιο για τα επόμενα τρία χρόνια προβλέπει παρεμβάσεις σε περίπου 250 ποτάμια, σε 30 πόλεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της οργάνωσης, η προσπάθεια θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το ένα τρίτο της παγκόσμιας εισροής πλαστικού στους ωκεανούς.

Το χρηματοδοτικό κενό των 40 εκατομμυρίων δολαρίων

Η The Ocean Cleanup εξασφάλισε φέτος δέσμευση χρηματοδότησης ύψους 121 εκατομμυρίων δολαρίων από το The Audacious Project, μια φιλανθρωπική πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Bill Gates και η MacKenzie Scott, καλύπτοντας τους σημαντικούς πόρους που χρειάζονται για την υλοποίηση του σχεδίου. Παρά τη σημαντική αυτή ενίσχυση, ο Slat εκτιμά ότι εξακολουθούν να λείπουν περίπου 40 εκατομμύρια δολάρια ετησίως. Μάλιστα, παρομοίασε το απαιτούμενο ποσό με μόλις το 2% των χρημάτων που ξοδεύουν κάθε χρόνο οι Αμερικανοί για διακοσμητικά του Halloween.

Η χρηματοδότηση είναι κρίσιμη και για την κατασκευή 22 νέων εγκαταστάσεων συλλογής απορριμμάτων. Εάν τα απαραίτητα χρήματα δεν εξασφαλιστούν μέχρι το τέλος του έτους, υπάρχει κίνδυνος καθυστέρησης του σχεδίου. Απευθυνόμενος στους εύπορους αξιωματούχους που συμμετείχαν στη διοργάνωση στο Κατάρ, ο Slat υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις, η φιλοδοξία και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση μεγάλων περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Ο Slat δεν θεωρεί ότι η μείωση της κατανάλωσης αποτελεί τη μοναδική απάντηση. Αντίθετα, δίνει έμφαση στην τεχνολογική καινοτομία και στην ανάγκη να οργανωθεί η κοινωνία με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες των ανθρώπων χωρίς να προκαλεί περιβαλλοντική ζημιά. Όπως εξηγεί, ο θυμός για τα απορρίμματα που συναντά η ομάδα του δεν βοηθά στην επίλυση του προβλήματος. Η προτεραιότητα, κατά τον ίδιο, είναι να βρεθούν πρακτικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν σε μεγάλη κλίμακα.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• «Όλα έχουν ένα όριο»: Ξέσπασε σε δάκρυα στον αέρα η Νάντια Γιαννακοπούλου μετά από άγριο τσακωμό με τον Μακάριο Λαζαρίδη (vid)
• Πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο: Πώς θα κινηθούν τα ΜΜΜ - Ο σταθμός του μετρό που θα κλείσει (vid)
• Οικονόμου σε Πιτταρά μετά την ήττα της ΑΕΚ: «Αν περιμένεις εθνική ανάταση από την Ένωση...» (vid)