Ελέφαντες έχουν το δικό τους «φαρμακείο»: 35 φυτά που χρησιμοποιούν όταν αρρωσταίνουν – Τα δίνουν και στα μικρά τους
- Δεν έτρωγαν απλώς τα φυτά
- Οι μητέρες φτιάχνουν... «φαρμακευτικό» μείγμα για τα μικρά
- Οι επιστήμονες κρατούν επιφυλάξεις
Οι αφρικανικοί ελέφαντες φαίνεται πως δεν αναζητούν τυχαία την τροφή τους όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας. Νέα μελέτη στην περιοχή του όρους Έλγκον στην Κένυα καταγράφει συμπεριφορές που υποδηλώνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιούν συγκεκριμένα φυτά για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη ασθενειών.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, βασίστηκε στις μαρτυρίες οκτώ μελών της κοινότητας Sabaot, ανθρώπων που ζουν και εργάζονται για περισσότερες από δύο δεκαετίες στην περιοχή και έχουν παρακολουθήσει από κοντά τους ελέφαντες. Οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 35 είδη φυτών από 23 οικογένειες, καθώς και τέσσερις τύπους εδάφους, ορυκτών ή αργίλου που καταναλώνουν οι ελέφαντες.
Δεν έτρωγαν απλώς τα φυτά
Από τα 39 φυσικά υλικά που καταγράφηκαν, οι ντόπιοι ειδικοί ανέφεραν ότι 34, δηλαδή το 87%, χρησιμοποιούνται και στην παραδοσιακή ανθρώπινη ιατρική. Οι ερευνητές, ωστόσο, κράτησαν πιο προσεκτική στάση. Από τα φυτά που καταγράφηκαν, ξεχώρισαν οκτώ είδη για τα οποία υπήρχαν ενδείξεις ότι συνδέονται με συγκεκριμένη θεραπευτική συμπεριφορά, είτε επειδή καταναλώνονταν από εμφανώς άρρωστους ελέφαντες είτε επειδή χορηγούνταν στα μικρά τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ελέφαντες φέρεται να ταξίδευαν μεγάλες αποστάσεις για να βρουν ένα συγκεκριμένο φυτό, χωρίς να σταματούν για να τραφούν από άλλα φυτά στη διαδρομή. Μεταξύ των φυτών που ξεχώρισαν οι ερευνητές βρίσκονται τα Aloe arborescens, Bersama abyssinica, Coleus barbatus, τρία είδη Dombeya, το Ficus natalensis και το Kuloa usambarensis.
Οι μητέρες φτιάχνουν... «φαρμακευτικό» μείγμα για τα μικρά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρατηρήσεις που αφορούν τις μητέρες ελέφαντες. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που κατέγραψαν οι ερευνητές, ορισμένες μητέρες μασούσαν φύλλα, φλοιούς ή ρίζες και στη συνέχεια ανακάτευαν το φυτικό υλικό με το γάλα τους, πριν το δώσουν στα μικρά τους. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ντόπιοι παρατηρητές συνέδεσαν αυτή τη συμπεριφορά με προβλήματα του πεπτικού συστήματος, ενώ άλλες φορές θεωρούσαν ότι το μείγμα χρησιμοποιούνταν προληπτικά.
Στη μελέτη καταγράφηκαν συνολικά πέντε περιπτώσεις όπου φυτικά υλικά φαίνεται να χορηγούνταν από μητέρες στα μικρά τους. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν αυτή τη συμπεριφορά «allo-medication», δηλαδή χορήγηση θεραπευτικού υλικού σε άλλο μέλος του ίδιου είδους. Το όρος Έλγκον, στα σύνορα Κένυας και Ουγκάντας, φιλοξενεί μια ιδιαίτερη ομάδα ελεφάντων που είναι γνωστή για την είσοδό της σε βαθιές σπηλιές, όπου αναζητούν αλάτι και άλλα ορυκτά.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι ελέφαντες μπορούν να φτάσουν έως και περίπου 200 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, αναζητώντας πλούσια σε ορυκτά υλικά. Η κατανάλωση χώματος και αργίλου στην περιοχή είχε ήδη προσελκύσει το επιστημονικό ενδιαφέρον, όμως οι κάτοικοι δεν θεώρησαν τα συγκεκριμένα υλικά φαρμακευτικά στη νέα έρευνα, αλλά κυρίως πηγή μετάλλων και αλάτων.
Οι επιστήμονες κρατούν επιφυλάξεις
Παρά τα εντυπωσιακά περιστατικά, οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι έχει αποδειχθεί οριστικά πως οι ελέφαντες «γνωρίζουν» ποιο φυτό λειτουργεί ως φάρμακο. Η μελέτη βασίζεται σε οκτώ συνεντεύξεις ανθρώπων με μεγάλη εμπειρία στην περιοχή και στους ελέφαντες, ενώ οι ίδιοι οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η ερμηνεία της συμπεριφοράς των άγριων ζώων είναι δύσκολη. Το γεγονός, πάντως, ότι πολλά από τα φυτά που καταναλώνουν οι ελέφαντες έχουν ήδη καταγεγραμμένες χρήσεις στην παραδοσιακή ιατρική ή φαρμακολογικές ιδιότητες αποτελεί ένα ενδιαφέρον πεδίο για περαιτέρω έρευνα.
Η έρευνα έχει και μια ακόμη διάσταση. Αν ορισμένα φυτά είναι σημαντικά για την υγεία των ελεφάντων, η προστασία του φυσικού τους περιβάλλοντος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η απώλεια ή η υποβάθμιση των δασών του Mount Elgon θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των ζώων σε φυσικούς πόρους που ενδέχεται να είναι σημαντικοί για την υγεία τους.
Για την ώρα, λοιπόν, οι ελέφαντες του Mount Elgon φαίνεται να έχουν ένα ιδιαίτερα πλούσιο φυσικό «φαρμακείο» γύρω τους. Το επόμενο βήμα για τους επιστήμονες είναι να διαπιστώσουν ποια από αυτά τα φυτά χρησιμοποιούνται πράγματι για θεραπευτικούς λόγους και με ποιον ακριβώς τρόπο.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- «Σας παρακαλώ, συγχωρέστε τον»: Η μητέρα 24χρονου που καταδικάστηκε σε θάνατο για ένα σχόλιο στο Facebook
- Ντόναλντ Τραμπ: «Το Ιράν μπορεί να βγάλει από τη μέση δύο αμερικανικές πόλεις. Η τιμή του πετρελαίου είναι μικρό τίμημα»
- Guardian: Ρώσοι πράκτορες αφόδευσαν σε τουαλέτες Φινλανδών πολιτικών αφού εισέβαλαν στα σπίτια τους
