Έριξαν παλιά λάστιχα σε κανάλια στις ΗΠΑ: Τα ψάρια αυξήθηκαν 20 φορές
Μια ασυνήθιστη ιδέα που δοκιμάστηκε πριν από περισσότερα από 30 χρόνια στις ΗΠΑ έδειξε ότι τα παλιά ελαστικά μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μετατρέψουν ένα άδειο και ομοιόμορφο τσιμεντένιο κανάλι σε χώρο που φιλοξενεί πολύ περισσότερη υδρόβια ζωή.
Το 1994, οι ερευνητές Gordon Mueller και Charles R. Liston τοποθέτησαν τεχνητούς υφάλους από χρησιμοποιημένα ελαστικά στον πυθμένα δύο μεγάλων καναλιών στην Καλιφόρνια και την Αριζόνα. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: στις περιοχές όπου υπήρχαν οι κατασκευές καταγράφηκαν περίπου τρεις φορές περισσότερα ασπόνδυλα και έως και 20 φορές περισσότερα ψάρια σε σχέση με τα γειτονικά τμήματα χωρίς ελαστικά.
Η απλή ιδέα πίσω από το πείραμα
Τα συγκεκριμένα κανάλια κατασκευάστηκαν για να μεταφέρουν νερό άρδευσης στις ξηρές περιοχές των νοτιοδυτικών ΗΠΑ. Η επένδυση με σκυρόδεμα περιόριζε τις απώλειες νερού και έκανε τη μεταφορά του πιο αποτελεσματική, όμως ταυτόχρονα εξαφάνιζε μεγάλο μέρος της φυσικής δομής που θα υπήρχε σε ένα χωμάτινο κανάλι.
Δεν υπήρχαν πλέον φυτά, φυσικές εσοχές, πέτρες και άλλες ανωμαλίες στις οποίες μπορούσαν να κρυφτούν ή να τραφούν μικρότεροι οργανισμοί και ψάρια. Ο πυθμένας ήταν ουσιαστικά ένας λείος, τεχνητός διάδρομος μέσα στον οποίο υπήρχαν ελάχιστα σημεία προστασίας.
Οι Mueller και Liston θέλησαν να αλλάξουν αυτή την κατάσταση χωρίς να παρέμβουν στη βασική λειτουργία των καναλιών. Έτσι, τοποθέτησαν στον πυθμένα τεχνητούς υφάλους χαμηλού προφίλ, κατασκευασμένους από παλιά ελαστικά.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στο Coachella Canal της Καλιφόρνιας και στο Hayden-Rhodes Aqueduct της Αριζόνα. Τα ελαστικά λειτουργούσαν σαν μικρές τεχνητές δομές μέσα στο κατά τα άλλα ομοιόμορφο περιβάλλον. Δημιουργούσαν κενά και επιφάνειες όπου μπορούσαν να συγκεντρωθούν οργανισμοί, ενώ παράλληλα προσέφεραν στα ψάρια σημεία προστασίας από τη ροή του νερού.
Τα ψάρια αυξήθηκαν 20 φορές
Η σύγκριση ανάμεσα στα σημεία όπου είχαν τοποθετηθεί οι τεχνητοί ύφαλοι και στα τμήματα χωρίς ελαστικά έδωσε εντυπωσιακά αποτελέσματα. Η πυκνότητα των ασπόνδυλων ήταν περίπου τρεις φορές υψηλότερη, ενώ η πυκνότητα των ψαριών έφτασε περίπου 20 φορές υψηλότερα στις περιοχές με τους τεχνητούς υφάλους.
Η αύξηση των ασπόνδυλων είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελούν σημαντικό κομμάτι της τροφικής αλυσίδας. Παράλληλα, τα ελαστικά προσέφεραν στα ψάρια σημεία στα οποία μπορούσαν να προστατευτούν από το ρεύμα και να αναζητήσουν τροφή.
Ουσιαστικά, οι ερευνητές πρόσθεσαν σε ένα τεχνητό περιβάλλον κάτι που του έλειπε: πολυπλοκότητα. Εκεί όπου υπήρχε ένας επίπεδος και ομοιόμορφος πυθμένας, δημιουργήθηκαν ξαφνικά διαφορετικές επιφάνειες, κενά και καταφύγια.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε το 1994 και εξέτασε κατά πόσο οι τεχνητοί ύφαλοι από ελαστικά μπορούσαν να ενισχύσουν τις υδρόβιες κοινότητες σε τσιμεντένια κανάλια.
Το εύρημα, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα παλιά ελαστικά αποτελούν γενική λύση για κάθε υδάτινο οικοσύστημα. Η έρευνα αφορούσε συγκεκριμένα κανάλια και συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες.
