Η «ελληνοποίηση» βήμα βήμα: Τι χρειάζεται κάποιος για να αποκτήσει ελληνικό διαβατήριο
Η απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας για έναν αλλοδαπό δεν είναι μια απλή τυπική διαδικασία, αλλά μια πορεία που συνδέεται με τη μακροχρόνια παρουσία και την ουσιαστική ένταξη στην ελληνική κοινωνία. Ως εκ τούτου, πίσω από κάθε αίτηση πολιτογράφησης υπάρχει ένα πλαίσιο κανόνων, προϋποθέσεων και ελέγχων που έχουν στόχο να διασφαλίσουν ότι η ένταξη δεν είναι μόνο τυπική, αλλά και ουσιαστική.
Τα τελευταία χρόνια η διαδικασία έχει γίνει ακόμη πιο δομημένη, με συγκεκριμένα χρονικά όρια διαμονής στην Ελλάδα, απαιτήσεις για οικονομική και κοινωνική σταθερότητα, αλλά και εξετάσεις που αξιολογούν τη γνώση της γλώσσας, της ιστορίας και των θεσμών της. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, η πολιτογράφηση έχει αποκτήσει πιο σαφή βήματα, τα οποία καλούνται να ακολουθήσουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι πριν φτάσουν στην τελική απόφαση.
Η βασική προϋπόθεση των 7 ετών και η εξαίρεση
Ο γενικός κανόνας που ισχύει για τους περισσότερους αλλοδαπούς είναι η επταετής συνεχής και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα πριν από την υποβολή αίτησης πολιτογράφησης, όπως προβλέπεται από τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (Ν. 3284/2004). Στη διάρκεια αυτή, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να διαθέτει ισχύουσα άδεια διαμονής και να αποδεικνύει σταθερή παρουσία και δραστηριότητα στη χώρα.
Παράλληλα, απαιτείται καθαρό ποινικό μητρώο, οικονομική επάρκεια και στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο αιτών έχει ενταχθεί στην ελληνική πραγματικότητα. Οι προϋποθέσεις αυτές αποτυπώνονται στα άρθρα 5 και 5Α του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, τα οποία προβλέπουν τόσο τις τυπικές όσο και τις ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης
Για τους πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύει μια σημαντική διαφοροποίηση: μπορούν υπό προϋποθέσεις να υποβάλουν αίτηση πολιτογράφησης μετά από τρία (3) συνεχή έτη νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα, αντί για τα 7 έτη του γενικού κανόνα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ταχύτερη απόκτηση ιθαγένειας. Η 3ετία αφορά αποκλειστικά το δικαίωμα υποβολής αίτησης, όχι την έγκριση της ιθαγένειας. Μετά την αίτηση, η διαδικασία παραμένει ίδια για όλους.
Εξετάσεις και αξιολόγηση ένταξης
Από το 2021 και μετά, η διαδικασία πολιτογράφησης συνοδεύεται από την απόκτηση του Πιστοποιητικού Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση (ΠΕΓΠ). Μέσω των εξετάσεων οι υποψήφιοι καλούνται να αποδείξουν επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας, της γεωγραφίας, του πολιτισμού και της λειτουργίας των θεσμών του ελληνικού κράτους. Η επιτυχής συμμετοχή αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εξέταση του αιτήματος πολιτογράφησης.
Η τελική απόφαση
Ακόμη και αν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, η ιθαγένεια δεν απονέμεται αυτόματα. Η τελική απόφαση λαμβάνεται με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών, μετά από αξιολόγηση όλων των στοιχείων του φακέλου και σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών.
