Τραμπ, Πούτιν και Σι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, αλλά δεν άλλαξαν τον κόσμο – Τι κέρδισε ο καθένας

Επιμέλεια:  Newsroom
Τραμπ, Πούτιν και Σι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, αλλά δεν άλλαξαν τον κόσμο – Τι κέρδισε ο καθένας
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του gazzetta.gr στην Google
Η απουσία συγκεκριμένων δεσμεύσεων για την Ουκρανία, το Ιράν και τα πυρηνικά όπλα αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν η ιστορική συνάντηση θα έχει πραγματική συνέχεια

Η πρώτη τριμερής συνάντηση των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας στο Σενζέν της Κίνας, στις 19 Νοεμβρίου, είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας ιστορικής διπλωματικής στιγμής. Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ βρέθηκαν για πρώτη φορά μαζί στο ίδιο τραπέζι, εκπροσωπώντας τις τρεις μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του πλανήτη. Ωστόσο, πίσω από τις εικόνες, τις χειραψίες και τις δηλώσεις περί ιστορικής συνάντησης, τα αποτελέσματα ήταν πολύ πιο περιορισμένα από τις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου του APEC και διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν σε μια κοινή διακήρυξη για τη διεθνή ασφάλεια, την ανάγκη μεταρρύθμισης του ΟΗΕ, τη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα και τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων. Δεν ανακοινώθηκε, όμως, κάποια συγκεκριμένη συμφωνία για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων, ούτε χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα.

Το BBC, στην ανάλυση του Άντονι Ζούρτσερ με τίτλο «Trilateral summit high on spectacle, short on substance», περιγράφει μια συνάντηση με έντονο επικοινωνιακό και διπλωματικό θέαμα, αλλά περιορισμένο ουσιαστικό περιεχόμενο. Αντίστοιχη είναι η εικόνα που μεταφέρει το Associated Press, επισημαίνοντας ότι η κοινή διακήρυξη δεν περιλάμβανε αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία ή στη σύγκρουση με το Ιράν, δύο από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα.

Τι κέρδισε ο καθένας

Παρά την απουσία μεγάλων συμφωνιών, κανένας από τους τρεις ηγέτες δεν έφυγε χωρίς πολιτικό όφελος. Για τον Σι Τζινπίνγκ, η φιλοξενία μιας τόσο σημαντικής συνάντησης αποτέλεσε ευκαιρία να παρουσιάσει την Κίνα ως δύναμη που μπορεί να φέρει στο ίδιο τραπέζι τους βασικούς ανταγωνιστές της διεθνούς σκηνής. Το Πεκίνο απέκτησε διπλωματικό κύρος, χωρίς να χρειαστεί να δεσμευτεί σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις για ζητήματα στα οποία διατηρεί διαφορετική στάση, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις.

 

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η εικόνα ήταν εξίσου σημαντική. Ο Ρώσος πρόεδρος, που παραμένει διεθνώς απομονωμένος εξαιτίας της εισβολής στην Ουκρανία, εμφανίστηκε δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον Κινέζο ηγέτη ως ισότιμος συνομιλητής. Η παρουσία του στο ίδιο τραπέζι με τους δύο ισχυρότερους ηγέτες της διεθνούς πολιτικής σκηνής ενίσχυσε την προσπάθεια της Μόσχας να αποδείξει ότι εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα στις παγκόσμιες εξελίξεις.

Η συνάντηση προσέφερε στον Πούτιν μια σημαντική ευκαιρία να προβάλει τη Ρωσία ως μεγάλη δύναμη, ενώ το Reuters εκτιμά ότι ο ίδιος κατάφερε να ενισχύσει τη διεθνή του εικόνα χωρίς να προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αναφορά της κοινής διακήρυξης στην ανάγκη σεβασμού της ασυλίας κρατικών αξιωματούχων και στην αποφυγή κατάχρησης δικαιοδοσίας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, τη στιγμή που εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ρώσου προέδρου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, πέτυχε αυτό που επιδιώκει συχνά μέσα από την προσωπική διπλωματία του: να βρεθεί στο επίκεντρο μιας διεθνούς συνάντησης με τεράστια δημοσιότητα. Δεν κατάφερε, ωστόσο, να εξασφαλίσει κάποια σημαντική δέσμευση από τον Σι ή τον Πούτιν για τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα. Σε ανάλυσή του στις 20 Νοεμβρίου, το Reuters σημειώνει ότι η συγκεκριμένη συνάντηση ανέδειξε τα όρια της διπλωματίας που βασίζεται κυρίως στις προσωπικές σχέσεις των ηγετών, όταν δεν υπάρχει σαφής ατζέντα και συγκεκριμένοι στόχοι προς υλοποίηση.

Η απουσία της Ουκρανίας και της Ευρώπης

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της συνάντησης ήταν όσα δεν συζητήθηκαν δημόσια. Παρά τις αναφορές του Τραμπ και του Πούτιν στον πόλεμο της Ουκρανίας, η κοινή διακήρυξη δεν περιείχε συγκεκριμένη πρόταση για τον τερματισμό του. Ούτε υπήρξε κάποια ένδειξη ότι ο Σι ή ο Πούτιν συμφώνησαν να αναλάβουν συγκεκριμένη πρωτοβουλία για την επίλυση της σύγκρουσης.

Η απουσία της Ουκρανίας από το τραπέζι των συνομιλιών, αλλά και η μη συμμετοχή των Ευρωπαίων ηγετών, προκάλεσαν προβληματισμό. Η συνάντηση ξύπνησε αναπόφευκτα μνήμες από τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις καθόρισαν σημαντικές πτυχές της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων. Ωστόσο, οι συγκρίσεις αυτές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της συνάντησης στο Σενζέν, καθώς δεν υπήρξαν αντίστοιχες διαπραγματεύσεις ή αποφάσεις για τη διαμόρφωση νέων σφαιρών επιρροής.

Το πραγματικό μήνυμα

Η μεγαλύτερη σημασία της τριμερούς συνάντησης ίσως βρίσκεται τελικά στο γεγονός ότι απλά... πραγματοποιήθηκε. Οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων έδειξαν ότι, παρά τις βαθιές διαφορές και τις συγκρούσεις των χωρών τους, μπορούν να καθίσουν μαζί και να συζητήσουν για ζητήματα που επηρεάζουν ολόκληρο τον πλανήτη. Αυτό από μόνο του έχει βαρύτητα, αλλά δεν αρκεί για να θεωρηθεί διπλωματική επιτυχία.

Και οι τρεις ηγέτες, απέκτησαν κάτι από τη συνάντηση, όμως η μετατροπή αυτής της διπλωματικής εικόνας σε πραγματική συνεργασία θα είναι πολύ πιο δύσκολη. Οι γενικές διακηρύξεις για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη συνεργασία δεν απαντούν στα κρίσιμα ερωτήματα για την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, την Ταϊβάν και τον πυρηνικό ανταγωνισμό.

Το ζητούμενο πλέον είναι αν η συνάντηση στο Σενζέν θα αποτελέσει την αρχή μιας νέας διαδικασίας συνεννόησης ή αν θα μείνει στην ιστορία ως μια εντυπωσιακή φωτογραφία χωρίς ουσιαστική συνέχεια.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

@Photo credits: www.kremlin.ru