Μπορεί ο χρόνιος πόνος στην μέση να αλλάξει την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας; Νέα μελέτη αποκαλύπτει τη σύνδεση
- Διαφορετική εγκεφαλική αντίδραση στον χρόνιο και τον οξύ πόνο
- Η σύνδεση με τον φόβο της κίνησης και την ένταση του πόνου
Ο χρόνιος πόνος στη μέση ενδέχεται να επηρεάζει κάτι περισσότερο από τη σωματική μας κατάσταση: τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, η οποία έδειξε ότι οι εξάρσεις του επίμονου πόνου που προκαλούνται από την κίνηση ενεργοποιούν ένα εγκεφαλικό δίκτυο που συνδέεται με την αυτοαντίληψη, τις προσωπικές αναμνήσεις και τις εσωτερικές σκέψεις.
Στην έρευνα συμμετείχαν 114 άνθρωποι που αντιμετώπιζαν χρόνιο πόνο στη μέση για διάστημα μεγαλύτερο των 12 εβδομάδων, και οι επιστήμονες εξέτασαν πώς αντιδρά ο εγκέφαλός τους όταν ο πόνος εντείνεται εξαιτίας μιας κίνησης και πώς όταν προκαλείται ένας διαφορετικός, προσωρινός πόνος. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Anaesthesia.
Διαφορετική εγκεφαλική αντίδραση στον χρόνιο και τον οξύ πόνο
Για να προκαλέσουν έξαρση του συνηθισμένου πόνου των συμμετεχόντων, οι ερευνητές τούς ζήτησαν να σηκώσουν το πόδι τους, ενώ κατέγραφαν την εγκεφαλική δραστηριότητα με εξειδικευμένη τεχνική λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας. Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν ένα επώδυνο θερμικό ερέθισμα στη γάμπα, προκειμένου να συγκρίνουν τις αντιδράσεις του εγκεφάλου στις δύο διαφορετικές εμπειρίες.
Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια αξιοσημείωτη διαφορά: Όταν ο πόνος στη μέση εντεινόταν λόγω της κίνησης, αυξανόταν η δραστηριότητα του λεγόμενου δικτύου προεπιλεγμένης λειτουργίας του εγκεφάλου (Default Mode Network – DMN), το οποίο συνδέεται με την αυτοαναφορική σκέψη, τις προσωπικές αναμνήσεις και την επεξεργασία εσωτερικών συναισθημάτων και εμπειριών.
Αντίθετα, κατά την έκθεση στο επώδυνο θερμικό ερέθισμα, η δραστηριότητα του συγκεκριμένου δικτύου μειωνόταν, όπως παρατηρείται συνήθως σε πειραματικές συνθήκες οξέος πόνου, μια διαφορά που υποδηλώνει ότι μια έξαρση χρόνιου πόνου που προκαλείται από την κίνηση δεν αποτελεί απλώς μια σωματική αίσθηση, αλλά μπορεί να συνδέεται στενότερα με τον τρόπο που το άτομο βιώνει τον εαυτό του.
Η σύνδεση με τον φόβο της κίνησης και την ένταση του πόνου
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι συμμετέχοντες με εντονότερο χρόνιο πόνο παρουσίαζαν ισχυρότερη λειτουργική σύνδεση ανάμεσα στο δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας και σε περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τις σωματικές αισθήσεις, ειδικά εκείνες που σχετίζονται με την πλάτη. Παράλληλα, όσο μεγαλύτερη ήταν η ένταση του πόνου κατά τη δοκιμασία ανύψωσης του ποδιού, τόσο εντονότερη ήταν η δραστηριότητα σε περιοχές που σχετίζονται με την αισθητηριακή επεξεργασία και την κίνηση. Τα ευρήματα συνάδουν με την ιδέα ότι ο χρόνιος πόνος μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με τη σωματική δυσφορία, αλλά και με την προσδοκία νέων επεισοδίων, τον φόβο της κίνησης και τις αναμνήσεις προηγούμενων περιορισμών στην καθημερινότητα.
Ωστόσο, η μελέτη κατέγραψε συσχετίσεις στην εγκεφαλική δραστηριότητα και δεν αποδεικνύει ότι αυτές προκαλούν τον χρόνιο πόνο ή ότι ο πόνος αλλάζει από μόνος του την ταυτότητα ενός ανθρώπου. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη προσεγγίσεων που λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την ένταση του πόνου, αλλά και τη σχέση του ασθενούς με αυτόν. Μεταξύ των κατευθύνσεων που εξετάζονται σε σχετικές έρευνες είναι ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας και άλλες παρεμβάσεις που στοχεύουν στη συνολική εμπειρία του πόνου. Η αποτελεσματικότητα τέτοιων προσεγγίσεων χρειάζεται, ωστόσο, περαιτέρω αξιολόγηση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο χρόνιος πόνος στη μέση μπορεί να αποτελεί μια πιο σύνθετη εμπειρία από ένα επίμονο σωματικό σύμπτωμα. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο συνδέεται με τις σκέψεις, τις αναμνήσεις και την αντίληψη του εαυτού ενδέχεται να ανοίξει νέους δρόμους για τη μελέτη και τη διαχείρισή του.
