ΔΙΕΘΝΗ

Ισπανία: Εξαφάνισαν το ψάρι «απειλή» από δύο λίμνες στα Πυρηναία - 10 μήνες μετά επέστρεψε η ζωή (vid)

Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Βεργώνη 7 Οκτωβρίου 2026 - 13:56

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Η Ισπανία απομάκρυνε χωροκατακτητικό ψάρι από δύο λίμνες των Πυρηναίων και 10 μήνες αργότερα καταγράφηκε η επιστροφή αμφίβιων και ασπόνδυλων.

Πως έφτασε το ψάρι στις ορεινές λίμνες
Δέκα μήνες αργότερα άλλαξε η εικόνα
Η ανάκαμψη δεν έχει ολοκληρωθεί

Μια ιδιαίτερη επιχείρηση αποκατάστασης οικοσυστήματος ολοκληρώθηκε στα Πυρηναία της Ισπανίας, με τους επιστήμονες να επιβεβαιώνουν την πλήρη εξάλειψη ενός χωροκατακτητικού ψαριού από δύο ορεινές λίμνες και τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης της βιοποικιλότητας.

Πρόκειται για τις λίμνες Tres Estanys del Mig και Tres Estanys de Baix, στο Φυσικό Πάρκο Alt Pirineu. Εκεί είχε εγκατασταθεί το piscardo (Phoxinus spp.), ένα μικρό ψάρι που δεν ανήκει φυσιολογικά στα συγκεκριμένα οικοσυστήματα. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE RESQUE ALPYR, με τη χρήση ροτενόνης, ενός βιοδιασπώμενου ιχθυοκτόνου.

Πως έφτασε το ψάρι στις ορεινές λίμνες

Το piscardo δεν αποτελεί φυσικό στοιχείο των συγκεκριμένων λιμνών. Η παρουσία του στα Πυρηναία συνδέεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα και, σύμφωνα με το CEAB-CSIC, σε αρκετές περιπτώσεις εισήχθη κατά λάθος ως ζωντανό δόλωμα για την αλιεία πέστροφας. Το μικρό μέγεθός του δεν αποτέλεσε εμπόδιο για την εξάπλωσή του.

Αντίθετα, το ψάρι έχει υψηλή αναπαραγωγική ικανότητα και μεγάλη προσαρμοστικότητα, με αποτέλεσμα να δημιουργεί πυκνούς πληθυσμούς.
Η παρουσία του επηρέασε σημαντικά την τροφική αλυσίδα των λιμνών, καθώς τρέφεται μεταξύ άλλων με μικρούς υδρόβιους οργανισμούς και μπορεί να καταναλώνει αυγά και προνύμφες αμφίβιων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της βιοποικιλότητας, ιδιαίτερα στους μικρούς υδρόβιους οργανισμούς και στους πληθυσμούς των αμφίβιων.

Πριν από τη χρήση της ροτενόνης είχαν εφαρμοστεί πιο συμβατικές μέθοδοι, όπως δίχτυα, παγίδες και ηλεκτραλιεία. Οι μέθοδοι αυτές μπορούσαν να περιορίσουν τον αριθμό των ψαριών, όμως δεν ήταν αρκετές για την πλήρη εξάλειψη του πληθυσμού. Έτσι, οι επιστήμονες προχώρησαν σε μια διαφορετική προσέγγιση. Η ροτενόνη χρησιμοποιήθηκε ως βιοδιασπώμενο ιχθυοκτόνο, με στόχο να εξαλειφθεί το χωροκατακτητικό είδος και παράλληλα να μελετηθεί η ασφάλεια της συγκεκριμένης μεθόδου για την αποκατάσταση των ορεινών λιμνών. Η περίπτωση των Tres Estanys ήταν μάλιστα πιο σύνθετη από προηγούμενη δοκιμή στη λίμνη Manhèra, στην κοιλάδα Val d'Aran, καθώς επρόκειτο για δύο διασυνδεδεμένες λίμνες. Η πρώτη αντίστοιχη εφαρμογή στην περιοχή είχε πραγματοποιηθεί το 2024.

Δέκα μήνες αργότερα άλλαξε η εικόνα

Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης ήταν ιδιαίτερα θετικά. Δέκα μήνες μετά την επέμβαση, δεν εντοπίστηκε πλέον piscardo στις δύο λίμνες, ενώ οι επιστήμονες κατέγραψαν σημαντική βελτίωση στη διαύγεια του νερού και στη βιοποικιλότητα. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο ήταν η επιστροφή αμφίβιων και ασπόνδυλων, ομάδων οργανισμών που δεν είχαν εντοπιστεί από την έναρξη των πρώτων προγραμμάτων παρακολούθησης, το 2014.
Η αλλαγή στη διαύγεια του νερού αποτελεί επίσης σημαντική ένδειξη της οικολογικής ανάκαμψης των λιμνών.
Οι πρώτες παρατηρήσεις, σύμφωνα με το CEAB-CSIC, επιβεβαιώνουν ότι η αποκατάσταση δεν περιορίστηκε στην απομάκρυνση του χωροκατακτητικού ψαριού, αλλά άρχισαν να επανέρχονται και οργανισμοί που είχαν υποχωρήσει από το οικοσύστημα

Δέκα μήνες αργότερα άλλαξε η εικόνα

Ένα από τα βασικά ζητήματα της επιχείρησης ήταν να διαπιστωθεί τι θα συνέβαινε με τη ροτενόνη μετά την εφαρμογή της. Σύμφωνα με τον Barend L. van Drooge, ερευνητή του Ινστιτούτου Περιβαλλοντικής Διάγνωσης και Μελετών Νερού (IDAEA-CSIC), η ουσία αποδομήθηκε με τον ρυθμό που είχε προβλεφθεί, με χρόνο ημιζωής μεταξύ 10 και 20 ημερών. Παράλληλα, οι αναλύσεις δεν εντόπισαν ίχνη ροτενόνης στον ποταμό που βρίσκεται κάτω από τις λίμνες. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό για την αξιολόγηση της συγκεκριμένης μεθόδου, καθώς δείχνει ότι η ουσία παρέμεινε στην περιοχή της επέμβασης και δεν διασκορπίστηκε εκτός των λιμνών.

Η ανάκαμψη δεν έχει ολοκληρωθεί

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, οι επιστήμονες δεν θεωρούν ότι η αποκατάσταση έχει τελειώσει. Η πλήρης ανάκαμψη ενός οικοσυστήματος είναι σταδιακή διαδικασία και απαιτεί μακροχρόνια παρακολούθηση. Γι' αυτό και οι εργασίες παρακολούθησης των δύο λιμνών θα συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια, ώστε να καταγραφεί η εξέλιξη της βιοποικιλότητας και να διαπιστωθεί εάν η οικολογική ισορροπία θα διατηρηθεί.

Για τους υπεύθυνους του προγράμματος, πάντως, τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι οικοσυστήματα υψηλού υψομέτρου που είχαν χάσει σημαντικό μέρος της βιοποικιλότητάς τους μπορούν να αποκατασταθούν και ότι η συγκεκριμένη εμπειρία μπορεί να προσφέρει χρήσιμα δεδομένα για αντίστοιχες προσπάθειες σε άλλες λίμνες των Πυρηναίων.