Ο πυρηνικός αντιδραστήρας των 1.020 τόνων που ταξίδεψε με 320 «τροχούς» και 270 χλμ. στον ποταμό Columbia

• Ένας αντιδραστήρας 1.020 τόνων πάνω σε 320 ελαστικά
• Γιατί δεν διαλύθηκε ο αντιδραστήρας
• Το πρόβλημα που παραμένει 27 χρόνια μετά

Το 1999, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια της αποξήλωσης ενός πυρηνικού σταθμού χρειάστηκε να μεταφερθεί ολόκληρο. Ο λόγος για τον αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού Trojan, στο Όρεγκον, ο οποίος ζύγιζε περίπου 1.020 τόνους.

Αντί να διαλυθεί σε επιμέρους τμήματα και να μεταφερθεί, οι υπεύθυνοι του έργου επέλεξαν να τον μετακινήσουν ως ενιαίο σύνολο. Για την επιχείρηση χρησιμοποιήθηκε ειδικός εξοπλισμός, ενώ η διαδρομή περιλάμβανε τον ποταμό Columbia και στη συνέχεια οδική μεταφορά μέχρι τις εγκαταστάσεις διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων στην πολιτεία της Ουάσινγκτον.

Ένας αντιδραστήρας 1.020 τόνων πάνω σε 320 ελαστικά

Ο αντιδραστήρας είχε μήκος μεγαλύτερο από 12 μέτρα και για τη μεταφορά του τοποθετήθηκε πάνω σε ειδικό όχημα που διέθετε 320 ελαστικά. Πριν ξεκινήσει η επιχείρηση, τα ανοίγματα του αντιδραστήρα σφραγίστηκαν, ενώ στο εσωτερικό του προστέθηκαν περίπου 200 τόνοι σκυροδέματος. Παράλληλα, τοποθετήθηκαν μέτρα προστασίας με στόχο να περιοριστεί η ακτινοβολία και να συγκρατηθούν τυχόν υπολείμματα ραδιενεργού μόλυνσης. Η επιλογή της μεταφοράς ολόκληρου του αντιδραστήρα δεν ήταν τυχαία. Η διάλυσή του θα απαιτούσε επιπλέον χειρισμούς σε δυνητικά μολυσμένα εξαρτήματα και περισσότερες μεταφορές.

Το πρώτο σκέλος της διαδρομής έγινε μέσω νερού. Μια ειδικά κατασκευασμένη φορτηγίδα μετέφερε τον αντιδραστήρα στον ποταμό Columbia, με τη βοήθεια δύο πλοίων που τη ρυμουλκούσαν. Η διαδρομή είχε μήκος περίπου 270 χιλιόμετρα και διήρκεσε περίπου 36 ώρες. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού η φορτηγίδα πέρασε από τέσσερις δεξαμενές/θυροφράγματα, ενώ υπήρχε ειδική συνοδεία ασφαλείας για τη μεταφορά. Όταν η φορτηγίδα έφτασε στο λιμάνι του Benton, ο αντιδραστήρας συνέχισε το ταξίδι του οδικώς για περίπου 30 χιλιόμετρα, μέχρι τον τελικό του προορισμό.

Γιατί δεν διαλύθηκε ο αντιδραστήρας

Η μεταφορά του ως ενιαίου αντικειμένου είχε και πρακτικό πλεονέκτημα. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Nuclear Regulatory Commission, η συγκεκριμένη μέθοδος απέφυγε περισσότερες από 40 ξεχωριστές μεταφορές και περιόρισε τη συνολική έκθεση των εργαζομένων. Το τελικό κόστος του έργου ανήλθε σε περίπου 21,9 εκατομμύρια δολάρια, ποσό που ήταν χαμηλότερο από το κόστος που είχε υπολογιστεί για ορισμένες από τις εναλλακτικές μεθόδους απομάκρυνσης. Στον τελικό προορισμό, στην περιοχή Hanford της Ουάσινγκτον, είχε προετοιμαστεί ειδικός χώρος για να υποδεχθεί το τεράστιο φορτίο. Το έδαφος ενισχύθηκε ώστε να μπορεί να αντέξει το βάρος και ο αντιδραστήρας τοποθετήθηκε πάνω σε ειδικές βάσεις πριν καλυφθεί. Με αυτόν τον τρόπο ολοκληρώθηκε ένα από τα δυσκολότερα στάδια της αποξήλωσης του Trojan.

Η απομάκρυνση του αντιδραστήρα, ωστόσο, δεν σήμανε το τέλος της πυρηνικής κληρονομιάς του Trojan. Ο σταθμός σταμάτησε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια το 1993, ενώ η αποξήλωσή του ολοκληρώθηκε τα επόμενα χρόνια. Ο τεράστιος πύργος ψύξης του κατεδαφίστηκε το 2006 και ο χώρος απελευθερώθηκε για άλλες χρήσεις. Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι της εγκατάστασης παραμένει ακόμη εκεί. Το 2003, η Portland General Electric μετέφερε 791 στοιχεία χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου σε σύστημα ξηρής αποθήκευσης που εγκαταστάθηκε στον ίδιο τον χώρο του πρώην πυρηνικού σταθμού. Το καύσιμο βρίσκεται σήμερα σε 34 δοχεία από χάλυβα και σκυρόδεμα.

Το πρόβλημα που παραμένει 27 χρόνια μετά

Έτσι, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την εντυπωσιακή μεταφορά του αντιδραστήρα των 1.020 τόνων, η υπόθεση του Trojan δεν έχει κλείσει πλήρως. Ο ίδιος ο αντιδραστήρας απομακρύνθηκε το 1999, ταξίδεψε με ειδική φορτηγίδα στον Columbia και στη συνέχεια με ειδικό όχημα μέχρι τον τελικό του προορισμό.

Το χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο, όμως, εξακολουθεί να αποθηκεύεται στον παλιό χώρο του Trojan, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν ακόμη εγκατάσταση τελικής διάθεσης για αυτό το υλικό. Η μεταφορά του αντιδραστήρα αποτέλεσε έτσι ένα εντυπωσιακό τεχνικό εγχείρημα που ολοκληρώθηκε, όμως η διαχείριση των πυρηνικών καταλοίπων αποτελεί ένα πολύ πιο μακροχρόνιο ζήτημα.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Άδωνις σε δημοσιογράφο: «Μήπως έχετε πάρει κάνα μπάφο πριν βγείτε στην εκπομπή;» (vid)
• Πρωταθλητή βλέπει τον Παναθηναϊκό ο Αλέξης Τσίπρας: «Αν δεν το πάρουμε και φέτος...» (vid)
• Γυναίκα υποστηρίζει πως εντόπισε την «οικογένεια» του Τέρατος του Λοχ Νες μέσω του Google Earth