«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Όχι, δεν είναι το ελληνικό Iron Dome – Τι προβλέπει η συμφωνία των €3 δισ. με το Ισραήλ

• Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί: Δεν είναι ο Iron Dome
• Τι είναι λοιπόν η «Ασπίδα του Αχιλλέα»;
• Ποια συστήματα βρίσκονται στον πυρήνα της
• Δεν ξεκινά η Ελλάδα από το μηδέν
• Και τα drones μπαίνουν στο στόχαστρο
• Τι δεν είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
• Η σημασία της ελληνικής γεωγραφίας

Η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν σήμερα, 31 Αυγούστου, στο Τελ Αβίβ τη συμφωνία για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αντιαεροπορικής, αντιπυραυλικής και anti-drone προστασίας της χώρας. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 3,035 δισ. ευρώ και η πλήρης ανάπτυξή του προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 35 μήνες, έως τον Ιούλιο του 2029.

Η συμφωνία σηματοδοτεί μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές στην ελληνική αεράμυνα, καθώς η βασική ιδέα δεν είναι η απόκτηση ενός ακόμη ανεξάρτητου πυραυλικού συστήματος, αλλά η δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου που θα συνδέει ραντάρ, αισθητήρες, κέντρα διοίκησης και διαφορετικούς τύπους αναχαιτιστών. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν ήδη 19 ελληνικές εταιρείες, με την ελληνική συμμετοχή να ξεπερνά το 25% και να αντιστοιχεί σε περίπου 750 εκατ. ευρώ.

Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί: Δεν είναι ο Iron Dome

Η ονομασία «αμυντικός θόλος» είναι πιθανό να δημιουργήσει στον αναγνώστη την εντύπωση ότι η Ελλάδα αποκτά τον περίφημο ισραηλινό Iron Dome. Αυτό όμως δεν είναι αυτό που προβλέπει η συμφωνία.

Ο Iron Dome είναι ένα συγκεκριμένο ισραηλινό σύστημα αεράμυνας, σχεδιασμένο κυρίως για την αντιμετώπιση ρουκετών, πυραύλων μικρότερου βεληνεκούς και άλλων συγκεκριμένων απειλών. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι κάτι διαφορετικό: αποτελεί μία ευρύτερη αρχιτεκτονική στην οποία εντάσσονται διαφορετικά συστήματα και μέσα, με διαφορετικές εμβέλειες και αποστολές.

Η σύγχυση δεν είναι τυχαία. Ο όρος «Iron Dome» έχει γίνει διεθνώς σχεδόν συνώνυμος με την ισραηλινή αεράμυνα και χρησιμοποιείται συχνά ως γενικός όρος για την προστασία μιας χώρας από εναέριες απειλές. Στην περίπτωση της Ελλάδας, όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Με απλά λόγια: η Ελλάδα δεν αγοράζει έναν Iron Dome για να τοποθετηθεί πάνω από τη χώρα. Δημιουργεί ένα δίκτυο διαφορετικών συστημάτων που θα λειτουργούν μαζί.

Τι είναι λοιπόν η «Ασπίδα του Αχιλλέα»;

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι ένα μόνο όπλο και δεν πρόκειται για έναν κυριολεκτικό θόλο που θα καλύπτει ομοιόμορφα ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Είναι ένα πολυεπίπεδο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικούς αισθητήρες και θα μπορεί να κατευθύνει το κατάλληλο διαθέσιμο μέσο εναντίον κάθε απειλής.

Η λογική είναι σχετικά απλή. Ένα ραντάρ εντοπίζει έναν στόχο. Το σύστημα αξιολογεί τι είναι, από πού έρχεται, με ποια ταχύτητα κινείται και ποια είναι η πιθανή πορεία του. Στη συνέχεια, το δίκτυο επιλέγει το καταλληλότερο μέσο για την αντιμετώπισή του.

Έτσι, ένα μικρό drone δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με έναν ακριβό πύραυλο μεγάλης εμβέλειας, εφόσον υπάρχει διαθέσιμο οικονομικότερο μέσο ή δυνατότητα ηλεκτρονικής εξουδετέρωσής του. Αντίθετα, μία σοβαρότερη απειλή, όπως ένας βαλλιστικός πύραυλος, απαιτεί διαφορετικό επίπεδο αναχαίτισης. Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία των επάλληλων ζωνών προστασίας.

Ποια συστήματα βρίσκονται στον πυρήνα της

Η νέα αρχιτεκτονική βασίζεται σε διαφορετικά ισραηλινά συστήματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές κατηγορίες απειλών και αποστάσεων.

Στο χαμηλότερο επίπεδο βρίσκεται το SPYDER, που προορίζεται για την αντιμετώπιση απειλών όπως drones και αεροσκάφη σε μικρότερες αποστάσεις.

Στη μεσαία ζώνη βρίσκεται το Barak MX, ένα δικτυοκεντρικό σύστημα που μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικούς τύπους αναχαιτιστών και να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα εναέριων απειλών.

Στην ανώτερη βαθμίδα βρίσκεται το David's Sling, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση πιο απαιτητικών απειλών, μεταξύ άλλων βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων cruise.

Τα τρία αυτά συστήματα δεν λειτουργούν ως τρία απομονωμένα «τείχη». Η αξία τους βρίσκεται ακριβώς στη διασύνδεσή τους.

Δεν ξεκινά η Ελλάδα από το μηδέν

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν θα αντικαταστήσει απλώς την υπάρχουσα ελληνική αεράμυνα. Το νέο δίκτυο θα πρέπει να συνεργάζεται με τα ήδη διαθέσιμα ελληνικά μέσα, μεταξύ των οποίων οι συστοιχίες Patriot, αλλά και με τα σύγχρονα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στην ίδια συνολική εικόνα μπορούν να εντάσσονται οι φρεγάτες, τα Rafale και τα F-16 Viper, καθώς και άλλα μέσα επιτήρησης και ηλεκτρονικού πολέμου.

Έτσι, η βασική αλλαγή δεν είναι μόνο τι καινούργιο αγοράζει η Ελλάδα, αλλά και πώς θα συνεργάζονται μεταξύ τους όσα ήδη διαθέτει με όσα αποκτά τώρα.

Και τα drones μπαίνουν στο στόχαστρο

Η νέα αεράμυνα δεν αφορά μόνο τα μαχητικά αεροσκάφη και τους πυραύλους. Ένα από τα βασικά μαθήματα των σύγχρονων συγκρούσεων είναι ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολύ μεγάλους αριθμούς, δημιουργώντας επιθέσεις κορεσμού.

Γι' αυτό η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει και δυνατότητες αντιμετώπισης drones, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου.

Στόχος είναι να υπάρχει η δυνατότητα αντιμετώπισης μιας απειλής με το κατάλληλο μέσο και όχι με τον ακριβότερο διαθέσιμο πύραυλο κάθε φορά.

Τι δεν είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη διευκρίνιση.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»:

Δεν είναι ο Iron Dome.

Δεν είναι ένα μοναδικό οπλικό σύστημα.

Δεν είναι ένας κυριολεκτικός θόλος που κάνει ολόκληρη την Ελλάδα άτρωτη.

Δεν σημαίνει ότι κάθε εναέρια απειλή θα αναχαιτίζεται αυτόματα.

Δεν αντικαθιστά συνολικά την υπάρχουσα ελληνική αεράμυνα.

Είναι ένα δικτυωμένο σύστημα πολλαπλών επιπέδων, στο οποίο διαφορετικά μέσα καλούνται να αντιμετωπίσουν διαφορετικές απειλές.

Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διαφορά από την εικόνα που έχει δημιουργηθεί γύρω από τον όρο «Iron Dome».

Η σημασία της ελληνικής γεωγραφίας

Η Ελλάδα έχει μια ιδιαιτερότητα που καθορίζει τον σχεδιασμό της αεράμυνάς της: τεράστια θαλάσσια έκταση, εκατοντάδες κατοικημένα και ακατοίκητα νησιά, κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αεροπορικές και ναυτικές βάσεις, λιμάνια και ενεργειακές υποδομές.

Επομένως, η ανάγκη δεν είναι απλώς να προστατευθεί μία συγκεκριμένη πόλη από ρουκέτες, αλλά να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που μπορεί να επιτηρεί και να αντιδρά σε διαφορετικά σημεία και απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών. Αυτό εξηγεί και γιατί η ελληνική επιλογή δεν ταυτίζεται με το μοντέλο του Iron Dome.

Η μεγάλη αλλαγή που φιλοδοξεί να φέρει η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν βρίσκεται μόνο στους πυραύλους. Βρίσκεται κυρίως στη διασύνδεση.

Η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από μία αεράμυνα στην οποία διαφορετικά συστήματα μπορούν να λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως ξεχωριστές μονάδες, σε μία ενιαία ψηφιακή αρχιτεκτονική.

Ένα δίκτυο που θα συλλέγει πληροφορίες από πολλαπλούς αισθητήρες, θα δημιουργεί κοινή εικόνα του εναέριου χώρου και θα επιτρέπει την ταχύτερη επιλογή του κατάλληλου μέσου αντιμετώπισης.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Πορτοσάλτε για Κωνσταντέλια: «Τι κακιασμένη κοινωνία που έχουμε, τους γλωσσοτρώμε αντί να χαιρόμαστε»
• Από το τσίρκο στο μεγαλύτερο ενυδρείο γλυκού νερού στον κόσμο: Τα δύο φίδια που έγιναν «σταρ» του Bioparque Pantanal
• Σημάδια στην πλάτη είχε το νεκρό βρέφος που βρέθηκε σε βάζο στην Κυψέλη: Με αφροδίσια νοσήματα τα άλλα δύο παιδιά