Οι γιγάντιοι «νεροχύτες» της Κίνας για την προστασία των φυτών από την ξηρασία
Η γεωγραφία της Κίνας διαθέτει έναν από τους πιο εντυπωσιακούς φυσικούς σχηματισμούς στον κόσμο: τα «tiankengs» (που σημαίνει «τρύπες του ουρανού»). Πρόκειται για βαθιές καταβόθρες με κατακόρυφα τοιχώματα, οι οποίες σχηματίζονται σε ασβεστολιθικές περιοχές όταν καταρρέει η οροφή κάποιου υπογείου σπηλαίου.
Η μεγαλύτερη στον κόσμο βρίσκεται στο Τσονγκτσίνγκ και έχει μήκος 626 μέτρα, ενώ το βάθος της ξεπερνάει τα 600.
Προστατεύουν μεν τα φυτά, αλλά περιορίζουν την επιβίωσή τους
Αυτοί οι γιγαντιαίοι γεωλογικοί σχηματισμοί, συνηθισμένοι στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας, βοηθούν στην προστασία διαφόρων σπάνιων φυτών από τις υψηλές θερμοκρασίες και τις ξηρασίες.
Ωστόσο, λειτουργούν παράλληλα ως δίκοπο μαχαίρι, καθώς περιορίζουν τη γενετική ροή των ειδών, μειώνοντας την εξελικτική τους δυναμική και τις πιθανότητες μακροπρόθεσμης επιβίωσής τους.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Biology, ερευνητές της Κινέζικης Ακαδημίας Επιστημών παρακολούθησαν το απειλούμενο δέντρο Magnolia aromatica. Πρόκειται για ένα αειθαλές είδος, ιθαγενές της Κίνας, το οποίο αναπτύσσεται σε ασβεστολιθικές περιοχές στις επαρχίες Γκουανγκσί, Γκουϊτζόου και Γιουνάν.
Μετά από γενωματικές αναλύσεις σε 112 δέντρα του είδους, τόσο εντός όσο και εκτός των καταβοθρών, οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι όσα ζούσαν μέσα στα tiankengs παρουσίαζαν χαμηλότερη γενωματική ποικιλομορφία και υψηλότερα επίπεδα επιβλαβών μεταλλάξεων.
«Τα tiankengs δεν είναι απλώς ασφαλή καταφύγια», εξηγεί ο Κανγκ Μινγκ, συνσυγγραφέας της μελέτης. Αν και προσφέρουν ένα προστατευμένο περιβάλλον, η κλειστή γεωγραφία τους απομονώνει τους πληθυσμούς και φθείρει τη γενετική ποικιλομορφία που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική τους προσαρμογή.
Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το είδος αυτό αναπτύσσεται καλύτερα στη σκιά. Όπως σημειώνει ο επικεφαλής της μελέτης, Τζου Σιαν-Λιανγκ, η Magnolia aromatica φαίνεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από σκιερά περιβάλλοντα, ιδιαίτερα κατά το αρχικό στάδιο ανάπτυξης των φυτωρίων.