Έμειναν κρυμμένα στον βυθό για 800 χρόνια: Τα ναυάγια που αποκάλυψαν το «εύρημα της δεκαετίας»
Σήμερα, οι Βαλεαρίδες Νήσοι της Ισπανίας, με κυριότερα κατοικημένα νησιά τη Μαγιόρκα, τη Μινόρκα, την Ίμπιζα και τη Φορμεντέρα, αποτελούν έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης.
Τον 13ο αιώνα, όμως, τα νησιά βρίσκονταν στο επίκεντρο μιας μακρόχρονης σύγκρουσης ανάμεσα στα μουσουλμανικά κράτη των Μαυριτανών και σε διάφορα χριστιανικά βασίλεια.
Η ανακάλυψη στον «Όρμο των Μυστηρίων»
Το 1229, ο Ιάκωβος Α΄ της Αραγωνίας κατέκτησε τη Μαγιόρκα, ενώ έξι χρόνια αργότερα κατέλαβε και την Ίμπιζα. Το 1287, ο εγγονός του, Αλφόνσος, κατέκτησε και τη Μινόρκα. Σχεδόν 750 χρόνια αργότερα, αρχαιολόγοι εντόπισαν στον λεγόμενο «Όρμο των Μυστηρίων» της Μινόρκας τρία διαφορετικά ναυάγια του 13ου αιώνα, τα οποία διατηρούν σπάνια ευρήματα από εκείνη την ιστορική περίοδο. Τα ναυάγια βρίσκονται στον όρμο Cala en Busquets, ένα αρχαίο λιμάνι κοντά στη σημερινή πόλη Σιουταντέγια, η οποία υπήρξε παλαιότερα ρωμαϊκή πρωτεύουσα και αργότερα σημαντική μαυριτανική πόλη.
Η περιοχή είναι γνωστή για τα πολυάριθμα ναυάγια που καλύπτουν χρονικό διάστημα περίπου δύο χιλιάδων ετών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα πλοία βυθίστηκαν εξαιτίας μιας rissaga, ενός μετεωρολογικού τσουνάμι που προκαλείται από απότομες μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης και όχι από σεισμούς. Αν και ο χώρος ερευνάται από το 2009, από το 2023 βρίσκεται σε εξέλιξη νέα αποστολή του Explorers Club της Νέας Υόρκης σε συνεργασία με αρχαιολόγους και ειδικούς πολιτιστικής κληρονομιάς της Μινόρκας.
Τρία πλοία, μία κοινή μοίρα
Τα τρία πλοία ονομάστηκαν Busquets I, Busquets II και Busquets III, από το όνομα του αρχαίου λιμανιού όπου εντοπίστηκαν. Οι θέσεις τους επικαλύπτονται, γεγονός που δείχνει ότι βυθίστηκαν την ίδια χρονική στιγμή. Η χρονολόγηση με άνθρακα δείχνει ότι το ναυάγιο συνέβη πιθανότατα τη δεκαετία του 1240 και παρέμειναν ανέπαφα για 8 αιώνες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, δύο παράγοντες συνέβαλαν καθοριστικά στη διατήρηση των ναυαγίων.
Ο πρώτος ήταν ότι, ήδη από τον 2ο αιώνα μ.Χ., τα αμφορεία είχαν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από ξύλινα βαρέλια. Οι κυνηγοί θησαυρών εντοπίζουν εύκολα τα αμφορεία με μαγνήτες, όμως τα ξύλινα βαρέλια αποσυντίθενται, χωρίς να αφήνουν τέτοια ίχνη. Ο δεύτερος ήταν ότι το σύγχρονο λιμάνι της Μινόρκας κατασκευάστηκε στην ανατολική πλευρά του νησιού, αφήνοντας τον δυτικό όρμο ουσιαστικά ανέγγιχτο. Η αποστολή έχει ήδη ανασύρει αντικείμενα τόσο μαυριτανικής όσο και χριστιανικής προέλευσης. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει αυτό που ο Καταλανός αρχαιολόγος Ξαβιέ Αγκελό χαρακτήρισε ως το «εύρημα της δεκαετίας» για τη Μινόρκα. Πρόκειται για ένα εγκόλπιο, μία μικρή λειψανοθήκη που φορούσαν υψηλόβαθμοι κληρικοί και στο εσωτερικό του συνήθως φυλασσόταν κάποιο ιερό κειμήλιο.
Το μυστήριο παραμένει κλειδωμένο
Το εγκόλπιο βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο της Μινόρκας, όπου υποβάλλεται σε ειδική διαδικασία αφαλάτωσης. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη τι κρύβει στο εσωτερικό του. «Ίσως ένα οστό. Ίσως μια περγαμηνή. Δεν γνωρίζουμε ακόμη», δήλωσε ο Ξαβιέ Αγκελό Μας.
Όπως ανέφερε, η ιστορία αυτής της μικρής υποθαλάσσιας περιοχής εξακολουθεί να ξετυλίγεται και το «υποβρύχιο μουσείο» της Μινόρκας έχει ακόμη πολλά να αποκαλύψει. Η ερευνητική ομάδα σκοπεύει να δημοσιεύσει την πλήρη επιστημονική μελέτη το 2027, ενώ μέχρι τότε οι έρευνες θα συνεχιστούν για τον εντοπισμό και άλλων μεσαιωνικών θησαυρών που παραμένουν θαμμένοι κάτω από τα ιζήματα των Βαλεαρίδων Νήσων.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- Από σχολικό λεωφορείο σε σπίτι: Ζευγάρι το μετέτρεψε σε κατοικία 20 τ.μ. με ηλιακή ενέργεια
- Φράγμα 3,2 χλμ. στο Ιράκ χτισμένο πάνω σε διαλυόμενα πετρώματα: Χρειάζεται συνεχείς «ενέσεις» τσιμέντου για να παραμένει ασφαλές
- 12 χρόνια χωρίς τον Ρόμπιν Γουίλιαμς: Το «εμπάργκο» 25 ετών που έθεσε για την εικόνα του πριν φύγει
