Αρχαία περιττώματα σκίουρων αποκάλυψαν DNA μαμούθ ηλικίας έως 700.000 ετών
Αρχαία λαγούμια σκίουρων στην παγωμένη τούνδρα του Καναδά έκρυβαν ένα επιστημονικό μυστικό που παρέμενε επτασφράγιστο για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Μέσα σε κατεψυγμένα περιττώματα και οργανικά κατάλοιπα, ερευνητές ανακάλυψαν έναν εξαιρετικά πλούσιο θησαυρό αρχαίου DNA, ο οποίος προσφέρει νέα στοιχεία για ζώα και φυτά που έζησαν σε διαφορετικές εποχές της προϊστορίας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην απομακρυσμένη περιοχή Γιούκον του βορειοδυτικού Καναδά, όπου δείγματα από σφραγισμένα λαγούμια αρκτικών σκίουρων διατήρησαν γενετικό υλικό ηλικίας από 3.000 έως και 700.000 ετών. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζει DNA από μαμούθ, αλλά και από λύκους, βίσωνες, άλογα, ακόμη και ένα αρχαίο τσιτάχ, καθώς και εκατοντάδες είδη φυτών.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Τάιλερ Μέρτσι από το Πανεπιστήμιο ΜακΜάστερ, εξήγησε ότι η ομάδα του αρχικά επιδίωκε να μελετήσει το μικροβίωμα των σκίουρων. Ωστόσο, η ανάλυση αποκάλυψε μια απρόσμενα μεγάλη ποικιλία οργανισμών, μετατρέποντας τα απολιθωμένα περιττώματα σε πολύτιμο αρχείο της ζωής στον πλανήτη.
Οι αρκτικοί σκίουροι αποδείχθηκαν ιδανικοί «φύλακες» αυτών των στοιχείων. Καθώς παραμένουν σε χειμερία νάρκη για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, συγκεντρώνουν στα λαγούμια τους τροφή και διάφορα οργανικά υλικά, όπως σπόρους, φύλλα, οστά και τρίχωμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η άνοδος του μόνιμα παγωμένου εδάφους σφράγισε πλήρως τα λαγούμια, δημιουργώντας φυσικές χρονοκάψουλες που διατηρήθηκαν αναλλοίωτες για χιλιετίες.
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, οι ερευνητές εντόπισαν ακόμη και έναν νεαρό σκίουρο άριστα διατηρημένο μέσα στον πάγο. Σύμφωνα με τον Μέρτσι, το ζώο πιθανότατα πέθανε κατά τη διάρκεια της χειμερίας νάρκης και παρέμεινε παγωμένο μέχρι την ανακάλυψή του από τους επιστήμονες.
Χρησιμοποιώντας τις σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης αρχαίου DNA, η ομάδα κατάφερε να ανασυνθέσει 18 γονιδιώματα, μεταξύ των οποίων έξι διαφορετικών μαλλιαρών μαμούθ που έζησαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Η διαδικασία βασίστηκε στη συναρμολόγηση χιλιάδων μικροσκοπικών θραυσμάτων DNA, σαν ένα πολύπλοκο γενετικό παζλ.
Τα νέα δεδομένα ενδέχεται να αποδειχθούν χρήσιμα και στις προσπάθειες κατανόησης της εξέλιξης των μαμούθ. Αν και εταιρείες βιοτεχνολογίας έχουν εκφράσει φιλοδοξίες για την επαναφορά χαρακτηριστικών του εξαφανισμένου είδους, πολλοί ειδικοί παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο μπορεί να δημιουργηθεί ένα πραγματικό μαμούθ και όχι ένα γενετικά τροποποιημένο συγγενικό είδος.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, αναδεικνύει ότι ακόμη και τα πιο απρόσμενα ευρήματα μπορούν να κρύβουν ανεκτίμητες πληροφορίες για το παρελθόν. Όπως παραδέχθηκε ο Μέρτσι, η ομάδα δυσκολεύεται ακόμη να πιστέψει ότι τόσο σημαντικά στοιχεία για την ιστορία της ζωής στη Γη προήλθαν από κατεψυγμένα περιττώματα σκίουρων.
