Η επιστήμη πίσω από τη διαφορετικότητα: Γιατί το ανθρώπινο πρόσωπο είναι το πιο ποικιλόμορφο χαρακτηριστικό μας
- Η ανάγκη για αναγνώριση που δημιούργησε την ύπαρξη δισεκατομμυρίων συνδυασμών
- Ο εγκέφαλος ως «σαρωτής» προσώπων και τ εξελικτικό πλεονέκτημα
Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε σε έναν χώρο με πολύ κόσμο, παρατηρήστε την τεράστια ποικιλία στα πρόσωπα γύρω σας.
Το σχήμα της μύτης, το χρώμα των ματιών, το περίγραμμα των ζυγωματικών και η γραμμή του πηγουνιού συνθέτουν μια λίστα διαφορών που μοιάζει ατελείωτη. Αυτή η ποικιλομορφία δεν είναι τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης εξελικτικής πορείας.
Η ανάγκη για αναγνώριση που δημιούργησε την ύπαρξη δισεκατομμυρίων συνδυασμών
Τα ανθρώπινα πρόσωπα παρουσιάζουν ασυνήθιστα μεγάλη μεταβλητότητα σε σύγκριση με άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά. Ενώ τα σκυλιά αλληλοαναγνωρίζονται μέσω της όσφρησης και τα δελφίνια χρησιμοποιούν τη γεύση, ο άνθρωπος εξελίχθηκε βασιζόμενος στην όραση και συγκεκριμένα στα χαρακτηριστικά του προσώπου για να ταυτοποιεί τα μέλη της κοινωνίας του.
Μια μελέτη του 2014 εξέτασε αν η ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλον πηγάζει από μια εξελικτική πίεση για μοναδικότητα. Χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων του αμερικανικού στρατού για τις μετρήσεις σώματος, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα χαρακτηριστικά του προσώπου παρουσιάζουν πολύ μεγαλύτερη μεταβλητότητα από οποιοδήποτε άλλο σωματικό γνώρισμα.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Για παράδειγμα, ενώ τα μακριά χέρια συνήθως συνδέονται με μακριά πόδια, μια φαρδιά μύτη δεν συνεπάγεται απαραίτητα ένα μεγάλο πηγούνι. Αυτή η γενετική ανεξαρτησία επιτρέπει την ύπαρξη δισεκατομμυρίων μοναδικών συνδυασμών.
Ο εγκέφαλος ως «σαρωτής» προσώπων και τ εξελικτικό πλεονέκτημα
Η έρευνα στο ανθρώπινο γονιδίωμα έδειξε αυξημένη γενετική παραλλαγή στις περιοχές που ελέγχουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου. Αυτό αποδεικνύει ότι η μοναδικότητα του προσώπου αποτελεί εξελικτικό πλεονέκτημα και όχι ένα απλό ατύχημα της φύσης.
Αν η συμμετρία και η ομοιομορφία ήταν η απόλυτη προτεραιότητα της εξέλιξης, θα καταλήγαμε να μοιάζουμε όλοι μεταξύ μας. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα της κοινωνικής μας ζωής απαιτεί την άμεση ταυτοποίηση των ατόμων με τα οποία ανταλλάσσουμε πληροφορίες.
«Οι άνθρωποι είναι εξαιρετικά ικανοί στην αναγνώριση προσώπων. Υπάρχει ένα τμήμα του εγκεφάλου εξειδικευμένο γι' αυτό. Είναι ξεκάθαρα ωφέλιμο για μένα να αναγνωρίζω τους άλλους, αλλά και για τους άλλους να μπορούν να αναγνωρίσουν εμένα. Διαφορετικά, θα ήμασταν όλοι πολύ πιο όμοιοι», ανέφερε ο Michael J. Sheehan, ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης.