Ριφιφί: Η αληθινή ιστορία πίσω από την κραυγή της Όλγας που συγκλόνισε το πανελλήνιο
Η σειρά Ριφιφί του Σωτήρη Τσαφούλια δεν αφηγείται απλώς το περίφημο «ριφιφί του αιώνα». Στο πέμπτο και προτελευταίο επεισόδιο, ανοίγει μια άλλη πόρτα. Εκείνη της προσωπικής εκδίκησης, του πόνου που δεν βρήκε ποτέ δικαίωση και μιας κραυγής που δεν ανήκει στη φαντασία.
Η Όλγα, την οποία υποδύεται η Ευαγγελία Μουμούρη, αποκαλύπτει το τραύμα που τη διαμόρφωσε. Μια ιστορία απώλειας παιδιού, μιας οικογένειας που συνετρίβη και ενός συστήματος που άργησε. Πολύ.
Όταν η μυθοπλασία συναντά την πραγματικότητα
Στη σειρά, η τράπεζα δεσμεύει χρήματα που είχαν συγκεντρωθεί για τη θεραπεία ενός παιδιού στο εξωτερικό. Το παιδί δεν προλαβαίνει. Ο πατέρας καταρρέει. Η μητέρα μένει μόνη με μια κραυγή που δεν σβήνει.
Η ιστορία αυτή δεν γράφτηκε για την τηλεόραση. Είναι εμπνευσμένη από την αληθινή υπόθεση του Παναγιώτη Βασιλέλλη, που συγκλόνισε την Ελλάδα το 2001.
Ο Παναγιώτης ήταν μόλις 18 μηνών όταν διαγνώστηκε με επιθετικό νευροβλάστωμα. Ο πατέρας του, Στράτης Βασιλέλλης, οικοδόμος από τη Μυτιλήνη, βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπος με το αδιανόητο. Με τη μητέρα του μικρού Παναγιώτη, Γεωργία Πιτσιλάδη βρέθηκαν από τη Λέσβο στην Αθήνα, στο νοσοκομείο Παίδων. Χειρουργεία, χημειοθεραπείες, μεταμόσχευση μυελού. Μήνες ολόκληροι σε θαλάμους, με τους γονείς να ζουν ανάμεσα στην ελπίδα και στον τρόμο. Οι γιατροί έκαναν ό,τι μπορούσαν αλλά θα υπήρχε μια τελευταία για να σωθεί μονάχα εάν πήγαιναν στο νοσοκομείο Memorial στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κόστος άγγιζε το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 100 εκατομμυρίων δραχμών, δηλαδή σχεδόν 300 χιλιάδες ευρώ. Ένα ποσό αδιανόητο για μια οικογένεια που ζούσε από το μεροκάματο.
Ο Στράτης Βασιλέλλης έκανε τότε το μόνο που μπορούσε. Βγήκε στα κανάλια. Μίλησε δημόσια. Ζήτησε βοήθεια. Και η ελληνική κοινωνία ανταποκρίθηκε όπως μόνο εκείνη ξέρει όταν νιώθει ότι διακυβεύεται κάτι ιερό, η ζωή ενός ανθρώπου, πόσο μάλλον ενός παιδιού. Κόσμος έδινε από το υστέρημά του, μαγαζιά έβαζαν κουτιά για να συγκεντρωθούν χρήματα και ο έρανος απλώθηκε από άκρη σε άκρη της χώρας.
Στις 5 Μαΐου 2000 άνοιξε τραπεζικός λογαριασμός στο όνομα των γονιών και του Παναγιώτη. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, το ποσό είχε συγκεντρωθεί. Σχεδόν 300.000 ευρώ. Ήταν μια από τις πιο δυνατές στιγμές κοινωνικής αλληλεγγύης που γνώρισε η χώρα. Όλα έδειχναν πως το παιδί θα προλάβαινε. Πως θα έφευγε για τις ΗΠΑ. Πως θα κυνηγούσε την όποια ελπίδα είχε. Κι όμως όλα σταμάτησαν. Στις 13 Ιουνίου 2000, η τράπεζα δέσμευσε τον λογαριασμό. Η αιτιολογία ψυχρή, γραμμένη σε ξύλινη γλώσσα. Ο έρανος δεν είχε χαρακτηριστεί εξαρχής ως ερανικός και, βάσει νόμου του 1931, η εκταμίευση χρημάτων υπέρ ιδιώτη χωρίς ειδική άδεια δεν ήταν νόμιμη. Παρά τις εκκλήσεις, παρά τη λαϊκή απαίτηση, παρά τη δημοσιότητα, τίποτα δεν άλλαζε.
Η μόνη του ελπίδα ήταν θεραπεία στο εξωτερικό, στο νοσοκομείο Memorial των ΗΠΑ. Το κόστος ξεπερνούσε τις 100 εκατομμύρια δραχμές. Ένα ποσό αδιανόητο για μια οικογένεια της επαρχίας. Η Ελλάδα τότε στάθηκε στο ύψος της. Ο έρανος αγκάλιασε ολόκληρη τη χώρα. Τα χρήματα συγκεντρώθηκαν. Η ελπίδα αναπτερώθηκε. Και μετά, πάγωσε.
Ο Γολγοθάς της γραφειοκρατίας
Ο λογαριασμός δεσμεύτηκε λόγω τυπικών ελλείψεων. Ένας νόμος του 1931 στάθηκε πιο σημαντικός από τον χρόνο ζωής ενός παιδιού. Ενστάσεις, αιτήσεις, υπουργικές αποφάσεις. Όλα αργά. Όλα λάθος χρονισμένα.
Όταν τελικά το κράτος έδωσε το πράσινο φως, ήταν ήδη αργά. Ο Παναγιώτης πέθανε στις 5 Μαρτίου 2001. Δύο ημέρες μετά, μέρος των χρημάτων αποδεσμεύτηκε. Όχι για εκείνον.
Η υπόθεση πέρασε από δικαστήρια, από τον Άρειο Πάγο, έφτασε μέχρι και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Κανείς δεν κρίθηκε νομικά υπεύθυνος. Όλοι είχαν εφαρμόσει τον νόμο. Κανείς δεν είχε προλάβει τη ζωή.
Η κραυγή που επιστρέφει
Στο Ριφιφί, αυτή η ιστορία επιστρέφει χωρίς ονόματα, αλλά με όλο της το βάρος. Δεν ζητά δικαίωση. Ζητά μνήμη. Υπενθυμίζει ότι πίσω από τα μεγάλα εγκλήματα, υπάρχουν συχνά μικρές, αθόρυβες αδικίες που πληρώθηκαν με το πιο ακριβό τίμημα.
Ο Παναγιώτης Βασιλέλλης θα ήταν σήμερα 28 ετών. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο σκληρό στοιχείο αυτής της ιστορίας. Όχι μόνο ότι χάθηκε ένα παιδί. Αλλά ότι χάθηκε ενώ υπήρχε χρόνος να σωθεί. Έστω λίγος...
