FIBA, NBA, Euroleague: Τι στ' αλήθεια συμβαίνει με το ενδιαφέρον των Αμερικανών;

• Το πρώτο βήμα προσέγγισης
• Τα “NBA Global Games” και η απόκλιση με την Euroleague
• Η επανέναρξη των συζητήσεων και το πρόσφατο «μπάσιμο» του Άνταμ Σίλβερ
• Η «λάθος» εκτίμηση ΝΒΑ και η «πόρτα» από την Παρί Σεν Ζερμέν και την Ρεάλ!
• Η αφομοίωση της πραγματικότητας και οι 4 ευρωπαϊκές ομάδες που κρατάνε τα κλειδιά

Πριν μπούμε στην ουσία του κειμένου, που έχει αρκετό «ζουμί» σχετικά με όλα όσα ενδιαφέρονται συζητιούνται εδώ και καιρό μεταξύ του ΝΒΑ και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας, ας θυμηθoύμε ποια ήταν η πρώτη μπασκετική επαφή των δύο κόσμων, σε διασυλλογικό επίπεδο, πίσω στο σωτήριον έτος του 1987.

Ουσιαστικά, επρόκειτο για τo πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της υλοποίησης μίας μεγαλόπνοης ιδέας του πρώην κομισάριου, Ντέιβιντ Στερν, που είχε ως στόχο την παγκοσμιοποίηση του προϊόντος, το οποίο έχει ως moto το “I love this game”.

Photo credit: Χρήστος Ζωίδης

Το πρώτο βήμα προσέγγισης

Το τουρνουά που ονομάστηκε “McDonald's Open”, διοργανώθηκε για πρώτη φορά στο Μιλγουόκι (τα υπόλοιπα οκτώ έγιναν επί ευρωπαϊκού εδάφους), υπό την αιγίδα της FIBA.

Οι αγώνες περιελάμβαναν κάθε φορά την συμμετοχή μίας ομάδας από τον «μαγικό κόσμο», η οποία ανταγωνιζόταν – με συνδυασμό στους κανονισμούς – με τους κορυφαίους συλλόγους του υπόλοιπου πλανήτη (στην πρώτη έκδοση το παρών έδωσε και η Εθνική Σοβιετικής Ένωσης, που λίγους μήνες νωρίτερα είχε χάσει στον τελικό του Eurobasket από την Ελλάδα)!

Μέχρι το 1991, το πρωτοποριακό – για την εποχή – αυτό εγχείρημα αποτέλεσε μία πρόβα τζενεράλε στην συνεργασία του ΝΒΑ με τον θεματοφύλακα του αθλήματος, παγκοσμίως, ενόψει της συμφωνίας που ενεργοποιήθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992 στην Βαρκελώνη κι άναψε το «πράσινο» φως για την ενίσχυση της Εθνικής ομάδας των Ηνωμένων Πολιτειών με επαγγελματίες παίκτες στις διεθνείς διοργανώσεις (μέχρι τότε συμμετείχε με παίκτες των κολεγίων).

Ως πρωταθλητής Ευρώπης (1997), ο Ολυμπιακός ήταν η μοναδική ελληνική ομάδα που πήρε μέρος στο προτελευταίο McDonald's που έγινε στο Παρίσι, όπου και ηττήθηκε στον τελικό από τους Σικάγο Μπουλς του Μαϊκλ Τζόρνταν .

Το συγκεκριμένο event διοργανώθηκε για τελευταία φορά το 1999 και κατάφερε να φέρει πολύ πιο κοντά την Αμερική με τον υπόλοιπο κόσμο του μπάσκετ. Ωστόσο, η διακοπή του τουρνουά είχε να κάνει περισσότερο με την διαφωνία των δύο πλευρών, όσον αφορά το μοίρασμα της πίτας. Από την άποψη ότι το ΝΒΑ ήθελε να έχει το γενικό πρόσταγμα σε όλες τις επιμέρους εμπορικές και διαφημιστικές συμφωνίες.

Τα “NBA Global Games” και η απόκλιση με την Euroleague

Παρ' όλα αυτά, η νέα πραγματικότητα κατέστησε περισσότερο εφικτούς από ποτέ τους μεμονωμένους φιλικούς αγώνες ανάμεσα σε ομάδες του ΝΒΑ και ευρωπαϊκούς συλλόγους, οι οποίοι άρχισαν να μπαίνουν κάθε χρόνο στο διεθνές καλεντάρι, ενώ η πρώτη φορά που δύο αγώνες της regular season διεξήχθησαν εκτός αμερικανικού εδάφους, ήταν το 1990, όταν οι Φίνιξ Σανς και οι Γιούτα Τζαζ έπαιξαν δύο φορές στο Τόκιο!

Κάπως έτσι, δειλά-δειλά, άρχισε η επέκταση με διοργάνωση φιλικών αναμετρήσεων στην Καραϊβική, στην Λατινική Αμερική, στην Ευρώπη και στην Ασία, αλλά και οι επισκέψεις ευρωπαϊκών ομάδων στις Ηνωμένες Πολιτείες (το 2009 ο Ολυμπιακός αντιμετώπισε τους Καβαλίερς και τους Σπερς) με αποτέλεσμα το 2013 να θεσμοθετηθούν τα “NBA Global Games”.

Τα τελευταία χρόνια, όμως και ειδικότερα μετά την πανδημία, η σχέση του ΝΒΑ με την Euroleague αποδυναμώθηκε αρκετά. O λόγος είχε να κάνει εν πολλοίς με την επιθυμία των Αμερικανών να επιβάλουν τα δικά τους «θέλω» στις επιμέρους συμφωνίες αλλά και μπροστά στο ενδεχόμενο μίας ευρύτερης συνεργασίας με μία λίγκα, που έχει τρομερά αυξανόμενη απήχηση και έχει φτάσει να μονοπωλεί το ενδιαφέρον των απανταχού μπασκετόφιλων στην Ευρώπη.

Η επανέναρξη των συζητήσεων και το πρόσφατο «μπάσιμο» του Άνταμ Σίλβερ

Στο μεσοδιάστημα, το ΝΒΑ και η FIBA «συνεταιρίστηκαν» (παρ' ότι η Παγκόσμια Ομοσπονδία ήταν ανέκαθεν αντίθετη στο να μπλέκονται διαφορετικές μπασκετικές ζώνες) στo project της αφρικανικής λίγκας που ιδρύθηκε το 2019, αλλά παρά την εκατέρωθεν μεγάλη στήριξη και προβολή, έως τώρα δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει την απαιτούμενη απήχηση.

Ωστόσο, μπροστά στην αίγλη που δίνουν οι NBAers στα ολυμπιακά τουρνουά και τα παγκόσμια πρωταθλήματα, τι είναι η παραπάνω ανακολουθία...

Από πέρυσι, όμως, η επιθυμία του νυν κομισάριου, Άνταμ Σίλβερ, να επεκταθεί στην Ευρώπη πήρε μία πρώτη έγκριση από το συμβούλιο των ιδιοκτητών, σε πρώτη φάση ως προς την αναγνώριση του εδάφους και την επανέναρξη των συζητήσεων, σε μία πιο συγκεκριμένη βάση όσον αφορά στα logistics.

Οι πρώτες πιο προχωρημένες συζητήσεις των αξιωματούχων της λίγκας από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού έγιναν το καλοκαίρι στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, ενώ το διάστημα που μεσολάβησε από τότε, μέχρι τους δύο πρόσφατους αγώνες των Σαν Αντόνιο Σπερς με τους Ιντιάνα Πέισερς στην «πόλη του φωτός» (“ΝΒΑ Paris Games 2025”), έφερε το ΝΒΑ αντιμέτωπο με μία πραγματικότητα που έως τώρα – επειδή δεν είχε ασχοληθεί σοβαρά – δεν φανταζόταν ή δεν είχε υπολογίσει.

Η «λάθος» εκτίμηση ΝΒΑ και η «πόρτα» από την Παρί Σεν Ζερμέν και την Ρεάλ!

Και αυτό γιατί πρώτον, έχοντας στο πλευρό του την FIBA, θεωρούσε ότι όλα τα απαραίτητα «νήματα» θα κινηθούν όπως πρέπει, ώστε οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί σύλλογοι να «αγοράσουν» την ιδέα του και δεύτερον, γιατί στην περίπτωση που τα μεγάλα clubs δεν συγκινούνταν, πίστευε – ατυχώς – ότι στην Ευρώπη μπορεί να λειτουργήσει μία επικερδής λίγκα με ομάδες franchise που θα στήνονταν σε δυνατές αγορές! Έστω κι αν εως τώρα δεν είχαν καμία σοβαρή παραδοσιακή σχέση με το μπάσκετ.

Όπως για παράδειγμα η Στοκχόλμη, το Άμστερνταμ, η Κοπεγχάγη, η Κολωνία, οι οποίες διαθέτουν μεγάλα γήπεδα. Φυσικά μαζί με ομάδες από τις top ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις όπως, το Λονδίνο, το Παρίσι, η Μαδρίτη και πιθανά το Μιλάνο.

Σε αυτό πλαίσιο, υπήρξε συμφωνία με τον 4 φορές πρωταθλητή του ΝΒΑ και ιδιοκτήτη της Βιλερμπάν, Τόνι Πάρκερ, για να προωθήσει το μεγαλόπνοο αυτό σχέδιο στην Γαλλία, αλλά εκεί υπήρξε η πρώτη... οπισθοδρόμηση.

Ο κορυφαίος Γάλλος μπασκετμπολίστας όλων των εποχών αρχικά τους πρότεινε την πόλη της Λιόν, που πρόσφατα απέκτησε το δικό της υπερσύγχρονο σπίτι, αλλά η πλευρά της Νέας Υόρκης επέμενε για το Παρίσι και ζήτησε την μεσολάβησή του για να παρουσιάσει το πλάνο της στον Καταριανό ιδιοκτήτη της Παρί Σεν Ζερμέν.

Η έκπληξη που προκάλεσε στους Αμερικανούς η άρνηση του βαθύπλουτου Άραβα να ασχοληθεί με το μπάσκετ (πολλώ δε μάλλον να ακούσει για το πανάκριβο τίμημα της εξαγοράς των δικαιωμάτων), ήταν μνημειώδης και οφείλονταν στην κακή εκτίμηση της δομής που χαρακτηρίζει τα σπορ στην «Γηραιά Ήπειρο».

Επόμενος σταθμός των Αμερικανών ήταν η πόλη του Μάντσεστερ (σε εξέλιξη οι συζητήσεις με τον ιδιοκτήτη της Σίτι από το Άμπου Ντάμπι), ενώ ταυτόχρονα έγινε μία πρώτη επαφή με την Ρεάλ Μαδρίτης, η οποία εύλογα ρώτησε με ποιες ομάδες θα παίξει, αν αποφασίσει να κάνει το βήμα της αλλαγής λίγκας!

Όταν οι Μαδριλένοι άκουσαν περί... Άμστερνταμ Φάλκονς και Στόκχολμ Ίγκλς (σ.σ.: τυχαία ονόματα) δεν πίστευαν σε αυτά που άκουγαν κι εξήγησαν στους επιτελείς του ΝΒΑ, ότι μία τέτοια λίγκα δεν θα είχε την παραμικρή εμπορική και αγωνιστική απήχηση, ενώ ταυτόχρονα όχι απλά δεν θα είχε κέρδος, αλλά θα έμπαινε μέσα κιόλας!

Η αφομοίωση της πραγματικότητας και οι 4 ευρωπαϊκές ομάδες που κρατάνε τα κλειδιά

Ο βασικότερος λόγος είχε να κάνει με την ευρωπαϊκή αθλητική κουλτούρα, που είναι τελείως διαφορετική από την αμερικανική και η οποία στηρίζεται στην τοπική και εθνική ταυτότητα και το ιστορικό δέσιμο των φιλάθλων με τις ομάδες τους.

Κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι καμία επιχειρηματική απόπειρα δημιουργίας μίας ομάδας από το πουθενά και χωρίς την παραμικρή σύνδεση με την τοπική αγορά, δεν μπορεί να έχει τύχη στην Ευρώπη, μόνο και μόνο επειδή θα έχει την σφραγίδα του ΝΒΑ!

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η «βασίλισσα», η Μπαρτσελόνα, η Φενερμπαχτσέ και ο Ολυμπιακός είναι οι τέσσερις από τις 13 ομάδες-εταίρους της ECA, που ακόμη δεν έχουν υπογράψει την 15ετή επέκταση (περιλαμβάνει πολύ αυστηρές ρήτρες, έχει ισχύ μέχρι το 2041 και η προθεσμία εκπνέει τον ερχόμενο Φεβρουάριο) του συμβολαίου με το οποίο δεσμεύτηκαν αρχικά για 10 χρόνια το 2016!

Με αυτά και με εκείνα, λοιπόν, από ‘κει που το ΝΒΑ μπήκε στις συζητήσεις ζητώντας απίστευτα νούμερα για να δώσει άδειες για franchise και είχε ως μοναδικό συνεργάτη την πάντως αμέτοχη FIBA, μέσα σε λίγους μήνες έφτασε στο σημείο να μην αποκλείει το ενδεχόμενο της μίνι χρηματοδότησης των αγορών!

Μετά την «κρυάδα» από την επαφή με την Ρεάλ, μάλιστα, έχει ήδη συνειδητοποιήσει ότι το project δεν έχει την παραμικρή πιθανότητα υλοποίησης χωρίς την συνεργασία με την Euroleague.

Κι όλα αυτά σε μία εποχή που το κορυφαίο ευρωπαϊκό μπασκετικό προϊόν βρίσκεται σε συνεχή ανοδική τροχιά, τα νούμερα της τηλεθέασης είναι πολύ υψηλά και η ECA συνεχίζει τις επαφές με την επενδυτική εταιρεία-κολοσσό BC Partners (διαχειρίζεται πάνω από 60 δις Ευρώ), η οποία έχει εκδηλώσει έντονο και επίμονο ενδιαφέρον να γίνει αγοράσει μέρος των μετοχών και να γίνει στρατηγικός επενδυτής.

Όλα δείχνουν ότι το σκηνικό αντιστρέφεται ολοένα και περισσότερο και αν ο Άνταμ Σίλβερ πάρει το «πράσινο φως» από το συμβούλιο των ιδιοκτητών για να προχωρήσει, αυτό θα γίνει σίγουρα με συνεργάτη την Euroleague. Άλλωστε, ο πρωταρχικός στόχος του εγχειρήματος είναι η παραγωγή χρήματος και με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, οι πιθανότητες αποτυχίας είναι εξαιρετικά υψηλές.

Υγ.: Ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια στην ευόδωση του εγχειρήματος, υψώνουν οι πρόσφατες εξαγγελίες του νέου πλανητάρχη, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προτίθεται να κηρύξει εμπορικό πόλεμο στην Ευρώπη επιβάλλοντας δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Όπως γίνεται αντιληπτό και το επιβεβαιώνουν και κυβερνητικές πηγές της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας, σε κανένα εγχείρημα αμερικανικών συμφερόντων δεν μπορεί να στρωθεί «κόκκινο χαλί» στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Και αυτό με βάση το πολιτικό κλίμα που υπάρχει για τις παρούσες οικονομικές και εμπορικές συνθήκες.