ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

Derby Stories: Ο «χορός» των Ραπίντ και Αούστρια υπό την εκρηκτική μελωδία της Βιέννης

Βιέννη. Η πόλη της κλασικής μουσικής, της κομψότητας, των μεγαλοπρεπών παλατιών, οι σκιές των οποίων σιγοψιθυρίζουν ιστορίες περασμένου μεγαλείου. Το κέντρο των φινετσάτων καφετεριών, της γραφικής ομορφιάς, εκεί που εκφράστηκε άμετρα η Art Nouveau κατά τον 20ό αιώνα.

Την ηρεμία που εκπέμπει εκ πρώτης όψεως ετοιμάζεται να διαταράξει μια άγρια συμφωνία, όχι από εκείνες του Μότσαρτ ή του Μπετόβεν. Το έργο δεν θα παιχτεί μέσα σε πλημμυρισμένες από καλοντυμένο κόσμο αίθουσες, αλλά στο γρασίδι που θα το περιβάλλει μία εκρηκτική ατμόσφαιρα.

Για δύο φορές τον χρόνο, η πρωτεύουσα της Αυστρίας κόβεται στα δύο όταν πλησιάζει το ποδοσφαιρικό ντέρμπι μεταξύ της Αούστρια Βιέννης και της Ραπίντ Βιέννης. Δύο κόσμοι διαφορετικοί, ένα αιώνιο παιχνίδι αντιθέσεων, μία αντιπαλότητα που γεννήθηκε στους δρόμος της Βιέννης, όταν η κοινωνική διαστρωμάτωση χαράχτηκε στις φανέλες των δύο συλλόγων.

Το Derby Stories ανυπομονεί για τη στιγμή που η μπάλα θα κυλήσει στο χορτάρι και η πρωτεύουσα θα κρατήσει για ένα δευτερόλεπτο την αναπνοή της όταν θα ξεκινήσει το Αούστρια - Ραπίντ (15/02, 18:00). Αυτό είναι το απόσταγμα μίας πόλης που κάποτε χωρίστηκε ανάμεσα στις λεωφόρους των ευγενών και στα σοκάκια των απλών ανθρώπων, στις αυλές των εργοστασίων.

Οι εργάτες απέναντι στην μπουρζουαζία των… καφετεριών

Αν υπάρχει ένα κοινό στοιχείο για το οποίο αμφότερες μπορούν να καυχιούνται, αυτό είναι ο αριθμός των… ασημικών που είναι τοποθετημένα τις τροπαιοθήκες τους. Πρόκειται για τις δύο πιο επιτυχημένες ομάδες της Αυστρίας που ωστόσο την τελευταία δεκαετία ζουν στη σκιά της Ζάλτσμπουργκ. Η τελευταία χρονικά που κατέκτησε τον τίτλο, είναι η Αούστρια τη σεζόν 2012/2013.

Παρ’ όλα αυτά, η ιστορία δεν διαγράφεται ούτε φυσικά λησμονιέται. Είναι συνδεδεμένες με μία κοινή απαρχή μιας και οι δύο προέρχονται από μία δυτική συνοικία της αυστριακής πρωτεύουσας, όπου και ιδρύθηκαν, το Χίτσινγκ. Πρώτη «γεννήθηκε» η Ραπίντ Βιέννης το 1897 από μία παρέα μεταλλουργών και υπαλλήλων ενός εργοστασίου καπέλων. Αμέσως κέρδισε τη φήμη του συλλόγου της εργατικής τάξης, του σκληρά εργαζόμενου για την επιβίωσή του πολίτη.

Λίγο αργότερα ακολούθησε η ίδρυση μίας άλλης… φιλοσοφίας που θα χώριζε για πάντα την πόλη. Αυτό έγινε το 1911 σε έναν εντελώς διαφορετικό περίγυρο, όταν στα εκλεπτυσμένα σαλόνια των όλο και περισσότερων καφετεριών της Βιέννης, που γέμιζαν με διανοούμενους και θαμώνες με φορτωμένες τσέπες, σχηματίστηκε η Αούστρια που συνδέθηκε με την μεσαία και ανώτερη αστική τάξη.

Όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, η κοινωνική διαφορά ήταν αρκετή για να δημιουργήσει το χάσμα στον καθορισμό της ταυτότητας των δύο συλλόγων, στη διαμόρφωση του χαρακτήρα που πήρε το ντέρμπι και στην καθιέρωση μίας έχθρας που ξεπερνά το ποδόσφαιρο. Με την πάροδο του χρόνου, οι υποστηρικτές της Ραπίντ ήταν κυρίως άνθρωποι που ζούσαν στο νοτιοδυτικό τμήμα της πόλης, ενώ εκείνοι της Αούστρια στο βόρειο. Πισωγύρισμα δεν υπήρχε πια, όποιος ασχολούνταν με το άθλημα έπρεπε να διαλέξει «στρατόπεδο» σε αυτόν τον διαχρονικό «πόλεμο».

Μάλιστα, η αντίθετη νοοτροπία που υιοθέτησαν οι οπαδοί των μεν και των δε εμφύσησε και στον τρόπο παιχνιδιού, αφού ακόμη και σήμερα το ποδόσφαιρο της Ραπίντ χαρακτηρίζεται από επιθετικότητα, σκληράδα και στιβαρότητα, ενώ αυτό της Αούστρια αναζητά την κομψότητα και την τεχνική με το αισθητικά ευχάριστο passing game να κυριαρχεί.

Το άδοξο τέλος του «Μότσαρτ» Ζίντελαρ και η Ραπίντ πρωταθλήτρια… Γερμανίας

Το ντέρμπι μεταξύ της Αούστρια και της Ραπίντ είναι -και ήταν- ένα από τα πιο σκληρά και επικίνδυνα στην Ευρώπη, τόσο εντός όσο και εκτός των τεσσάρων γραμμών. Είναι όμως και ένα από τα πιο ιστορικά. Εάν λάβει κανείς υπόψιν ότι καμιά τους δεν έχει υποβιβαστεί στην δεύτερη κατηγορία και ότι η πρώτη μεταξύ τους συνάντηση έγινε το 1911, εύκολα αντιλαμβάνεται πως οι αναμετρήσεις τους είναι εκατοντάδες, πάνω από 330, και έρχεται πίσω μόνο από το Old Firm μεταξύ Σέλτικ και Ρέιντζερς!

Παρ’ όλα αυτά, τον Μάρτιο του 1938 η προσφάτως ιδρυθείσα Nationalliga, (το πρωτάθλημα της χώρας) οδηγήθηκε σε πρόωρη διάλυση, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στη ναζιστική Γερμανία (Anschluss). Η Αούστρια Βιέννης βίωσε με βάναυσο τρόπο τα όσα ακολούθησαν εντός των τάξεων του συλλόγου. Από το μένος και το μίσος των Ναζί δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν ούτε οι Εβραίοι ποδοσφαιριστές, αλλά και μέλη του προσωπικού, που είτε τους σκότωσαν είτε πρόλαβαν να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Το μεγάλο αστέρι της ομάδας, ο «Μότσαρτ των γηπέδων» όπως τον χαρακτήριζαν, Ματίας Ζίντελαρ πέθανε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες μαζί με τη σύντροφό του Καμίλια Καστανιόλα στο διαμέρισμα που μοιράζονταν. Ο θάνατός τους προήλθε από διαρροή μονοξειδίου του άνθρακα, αλλά ποτέ δεν κατέστη σαφές εάν επρόκειτο για ατύχημα, αυτοκτονία ή δολοφονία. Η επικρατέστερη εκδοχή θέλει τους Ναζί να έχουν βάλει το χεράκι τους, καθώς ο Ζίντελαρ αρνούνταν πεισματικά να αγωνιστεί με την μικτή εθνική ομάδα Γερμανίας-Αυστρίας, επικαλούμενος την μεγάλη του ηλικία (ήταν 35 ετών).

Από την άλλη, μέχρι να επιστρέψει η κανονικότητα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ραπίντ Βιέννης κατάφερε να κατακτήσει δύο τίτλους. Το Κύπελλο Γερμανίας (1938) και το Πρωτάθλημα Γερμανίας (1940/1941), στο οποίο αγωνίστηκε ως πρωταθλήτρια της Gauliga Ostmark που αντικατέστησε την Nationalliga. Και μάλιστα αναδείχθηκε πρωταθλήτρια με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο.

Την 22η Ιουνίου 1941, την ίδια ημέρα που η Γερμανία έθετε σε εφαρμογή την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα εισβάλλοντας στη Σοβιετική Ένωση, το «Olympiastadion» του Βερολίνου φιλοξενούσε τον τελικό του πρωταθλήματος μεταξύ της Σάλκε και της Ραπίντ. Η Σάλκε προηγούνταν ήδη με 2-0 στο ημίχρονο και αργότερα έκαναν το 3-0. Ωστόσο, με μία συγκλονιστική ανατροπή και χάρη στο χατ τρικ του σπουδαίου Φραντς Μπίντερ (μέσα σε εννέα λεπτά!), η Ραπίντ έφερε «τούμπα» το ματς πανηγυρίζοντας μπροστά σε 95.000 θεατές.

Τα επεισόδια και η δολοφονική γονατιά που γιγάντωσαν το μίσος

Επί τρεις συνεχόμενες δεκαετίες (1960-1980), Αούστρια και Ραπίντ Βιέννης έδιναν ομηρικές μάχες στις εγχώριες διοργανώσεις, ενώ αμφότερες έψαχναν την ευρωπαϊκή προβολή. Και οι δύο έφτασαν κοντά, όμως καμία δεν ήπιε το νέκταρ ενός τροπαίου. Τόσο η Αούστρια (1978), όσο και η Ραπίντ (1985, 1996) ήταν φιναλίστ στα Κύπελλο Κυπελλούχων χωρίς ωστόσο να το κατακτήσουν.

Η απέχθεια της μίας προς την άλλη ήταν πάντα εκεί, πανταχού παρούσα και περίμενε απλώς τη σπίθα για να ανάψει. Όχι μόνο εξωαγωνιστικά. Αυτό έγινε τη σεζόν 2005/2006, όταν στο 80ό της μεταξύ τους αναμέτρησης ο τερματοφύλακας της Αούστρια, Τζόι Ντιντούλιτσα, έκανε μία δολοφονική γονατιά στο πρόσωπο του Άξελ Λαβαρί της Ραπίντ που κυνηγούσε μια μακρινή μπαλιά.

Ο τελευταίος αποχώρησε με σπασμένο σαγόνι και μύτη, καθώς και με σοβαρούς μώλωπες στο δεξί του μάτι, ενώ αργότερα το δικαστήριο επέβαλε στον Ντιντούλιτσα με πρόστιμο 60.000 ευρώ για σωματική βλάβη από αμέλεια, από το οποίο όμως αθωώθηκε. Ειρωνεία; Ότι το 2001 ο Ντιντούλιτσα αποσύρθηκε από την ενεργό δράση λόγω συνεχών τραυματισμών σε αυχένα και… κεφάλι.

Φυσικά, η ανταγωνιστικότητα προϋπήρχε στο DNA των υποστηρικτών, αλλά εκείνο το περιστατικό ενέτεινε περαιτέρω το μίσος. Τα επεισόδια είναι πλέον ρουτίνα. Μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι οπαδοί των δύο ομάδων ήρθαν στα χέρια μετά τη λήξη του ματς, ενώ οι μεν εκτόξευαν καπνογόνα και φωτοβολίδες στους δε. Το 2011, οι οργισμένοι οπαδοί της Ραπίντ έβλεπαν την ομάδα τους να βρίσκεται πίσω στο σκορ από το 26’ με δύο γκολ -και μάλιστα μέσα στο σπίτι τους- και αποφάσισαν να αναλάβουν δράση κάνοντας ντου στον αγωνιστικό χώρο, με το ματς να διακόπτεται οριστικά.

«Τρέλα» ή οπαδική αγάπη δίχως όρια, ένα από τα δύο θα ίσχυε και το 2013, όταν οι οπαδοί της Ραπίντ ήρθαν ξανά στο προσκήνιο. Αυτή τη φορά, ήταν ιδιαίτερα ευρηματικοί χτίζοντας ένα τούβλινο τείχος μπροστά από τα γραφεία της ομάδας ύστερα από ήττα από την Ζάλτσμπουργκ ως ξεκάθαρη ένδειξη διαμαρτυρίας: «Δεν θα δουλέψετε σήμερα, αφού δεν χαιρόμαστε με όσα βλέπουμε στο χορτάρι».

22.09.2024🇦🇹Rapid Wien vs Austria Wien after match, check more here: https://t.co/ijAHdLwf1z pic.twitter.com/iro24dCrfc
— Hooligans.cz Official (@hooliganscz1999) September 22, 2024

Μπορεί πλέον η Ζάλτσμπουργκ να πρωταγωνιστεί στην Αυστρία και να δηλώνει παρούσα στο Champions League, ωστόσο για τους οπαδούς της Ραπίντ και της Αούστρια το παιχνίδι αυτό είναι πολύ περισσότερα από ένα απλό ματς. Είναι θέμα υπερηφάνειας, πάθους, κυριαρχίας, κουλτούρας και φυσικά η μέγιστη απόδειξη αντιπαλότητας.