Σερβία: Πώς η οργή στους δρόμους έγινε εκλογική δύναμη – Η άνοδος της «Φοιτητικής Λίστας»

Επιμέλεια:  Κωνσταντίνα Βεργώνη
Σερβία: Πώς η οργή στους δρόμους έγινε εκλογική δύναμη – Η άνοδος της «Φοιτητικής Λίστας»
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του gazzetta.gr στην Google
Σχεδόν δύο χρόνια μετά τις μαζικές διαδηλώσεις για την τραγωδία στο Νόβι Σαντ, το φοιτητικό κίνημα της Σερβίας καταγράφει μια ιστορική εκλογική νίκη, αμφισβητώντας την κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Η Σερβία βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική πολιτική ανατροπή. Η «Φοιτητική Λίστα», που αναδείχθηκε μέσα από τις μαζικές κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς, επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 25 Οκτωβρίου, βάζοντας τέλος στην πολυετή κυριαρχία του πολιτικού στρατοπέδου του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις.

Ο ίδιος ο Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα του πριν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων. Οι αρχικές προβολές έδιναν στη «Φοιτητική Λίστα» 138 έδρες σε σύνολο 250, έναντι 104 για την παράταξή του, αριθμούς που, εφόσον επιβεβαιωθούν, εξασφαλίζουν στο φοιτητικό κίνημα την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία. Η εξέλιξη αυτή δεν προέκυψε ξαφνικά. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου κοινωνικής δυσαρέσκειας, η οποία μετατράπηκε σταδιακά σε ένα κίνημα με ευρύτερη απήχηση και, τελικά, σε εκλογική δύναμη.

Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στις μαζικές διαδηλώσεις

Η αφετηρία βρίσκεται στον Νοέμβριο του 2024, όταν κατέρρευσε στέγαστρο στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκάλεσε έντονη κοινωνική αντίδραση και έφερε στο προσκήνιο αιτήματα για διαφάνεια, λογοδοσία και απόδοση ευθυνών. Οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους, οργανώνοντας κινητοποιήσεις και αποκλεισμούς, ενώ η δυσαρέσκεια επεκτάθηκε πέρα από τα πανεπιστήμια. Στο επίκεντρο των διαμαρτυριών βρέθηκαν οι καταγγελίες για διαφθορά, η λειτουργία των θεσμών και η απουσία ουσιαστικής λογοδοσίας.

Οι διαδηλωτές υποστήριζαν ότι η τραγωδία δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά έπρεπε να διερευνηθεί μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της λειτουργίας του κράτους. Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν για σχεδόν δύο χρόνια, αποκτώντας ολοένα μεγαλύτερη κοινωνική δυναμική και εξελισσόμενες σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την πολιτική κυριαρχία του Βούτσιτς.

 

Πώς οι φοιτητές μετατράπηκαν σε εκλογική δύναμη

Το κρίσιμο βήμα ήταν η μεταφορά της κοινωνικής δυσαρέσκειας από τους δρόμους στην κάλπη. Η «Φοιτητική Λίστα» έδωσε πολιτική έκφραση σε ένα κίνημα που αρχικά είχε συγκροτηθεί γύρω από αιτήματα δικαιοσύνης και διαφάνειας. Η απήχησή του δεν περιορίστηκε στη φοιτητική κοινότητα. Το μήνυμα κατά της διαφθοράς και υπέρ της λογοδοσίας προσέλκυσε ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας, μετατρέποντας τις κινητοποιήσεις σε μια εκλογική πρόκληση για το κυβερνών πολιτικό στρατόπεδο.

Η δυναμική του κινήματος αποτυπώθηκε και στην υψηλή συμμετοχή. Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, η προσέλευση στις κάλπες πλησίασε το 70%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1992. Η εκλογική αναμέτρηση αποτέλεσε έτσι κάτι περισσότερο από μια συνηθισμένη αντιπαράθεση κομμάτων. Εξελίχθηκε σε δοκιμασία για την πολιτική κυριαρχία που διαμορφώθηκε στη Σερβία την τελευταία δεκατετραετία.

Η παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς

Παρότι η καταμέτρηση δεν είχε ολοκληρωθεί, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναγνώρισε δημόσια την ήττα της παράταξής του, αποδεχόμενος την επικράτηση της «Φοιτητικής Λίστας». «Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές. Η Φοιτητική Λίστα κέρδισε», δήλωσε, εκτιμώντας ότι το φοιτητικό κίνημα θα εξασφάλιζε από 135 έως 140 έδρες, ενώ το δικό του στρατόπεδο θα περιοριζόταν περίπου στις 105.

Η αρχική εκτίμηση των Ipsos και CeSID έδινε 138 έδρες στη «Φοιτητική Λίστα» και 104 στο Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), σε σύνολο 250 βουλευτών. Με βάση αυτή την προβολή, το κίνημα θα ξεπερνούσε το όριο των 126 εδρών που απαιτείται για την απόλυτη πλειοψηφία. Η ήττα αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον Βούτσιτς, ο οποίος και το κόμμα του κυριαρχούν στην πολιτική ζωή της χώρας από το 2012. Ωστόσο, η τελική κατανομή των εδρών και οι διαδικασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης εξαρτώνται από την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.

Πανηγυρισμοί στο Βελιγράδι και η επόμενη ημέρα

Η παραδοχή της ήττας πυροδότησε πανηγυρισμούς στο Βελιγράδι. Πολίτες συγκεντρώθηκαν στους δρόμους με σημαίες, τραγούδια και κορναρίσματα, ενώ υποστηρικτές του κινήματος γιόρταζαν το αποτέλεσμα ως δικαίωση των πολύμηνων κινητοποιήσεων.

«Αγαπητή Σερβία, απόψε ακούγεται η φωνή του λαού. Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον», δήλωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Ράντομιρ Σάιτσιτς, μιλώντας εκ μέρους του φοιτητικού κινήματος.

Η επόμενη ημέρα, ωστόσο, φέρνει νέες προκλήσεις. Εφόσον επιβεβαιωθεί η αυτοδυναμία, η «Φοιτητική Λίστα» θα κληθεί να περάσει από τον ρόλο του κινήματος διαμαρτυρίας σε εκείνον της πολιτικής διακυβέρνησης. Η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των θεσμών και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών αποτελούν βασικά ζητήματα που θα κρίνουν την επόμενη περίοδο. Η εκλογική ανατροπή δείχνει πώς μια κοινωνική κινητοποίηση μπορεί να αποκτήσει πολιτική έκφραση και να διεκδικήσει την εξουσία. Το αν η «Φοιτητική Λίστα» θα καταφέρει να μετατρέψει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων σε συγκεκριμένες αλλαγές θα το δείξει η ιστορία αλλά και μόνο η τόση μεγάλη έκταση αλλά και κινητοποίηση για αλλάξει ένα νωθρό πολιτικό σκηνικό μπορεί και να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες χώρες.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

Φόρτωση BOLM...