Το ταξίδι ενός φαλαινοκαρχαρία που κάλυψε 54.700 χιλιόμετρα και επέστρεφε πάντα στο ίδιο σημείο
- Το ταξίδι των 54.700 χιλιομέτρων
- Πως αναγνωρίζουν τον ίδιο καρχαρία και γιατί επιστρέφει στο ίδιο σημείο
- Η ανησυχία για το μέλλον του είδους
Ένα εντυπωσιακό ταξίδι στους ωκεανούς κατέγραψαν επιστήμονες, παρακολουθώντας έναν φαλαινοκαρχαρίας που διένυσε συνολικά περίπου 54.700 χιλιόμετρα μέσα σε μία δεκαετία. Πρόκειται για τον Milo, έναν αρσενικό καρχαρία μήκους οκτώ μέτρων, ο οποίος φέρεται να σημείωσε τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη μετακίνηση καρχαρία που έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα.
Το στοιχείο που κάνει την έρευνα ξεχωριστή είναι ότι οι επιστήμονες κατάφεραν να τοποθετήσουν πομπό στο ίδιο ζώο πέντε φορές, δημιουργώντας μια σπάνια εικόνα των μετακινήσεών του από το 2017 και έπειτα.
Το ταξίδι των 54.700 χιλιομέτρων
Ο Milo κινήθηκε σε μια τεράστια θαλάσσια περιοχή, διασχίζοντας τα νερά γύρω από τις ΗΠΑ, το Μεξικό, την Κούβα, την Αϊτή και τις Βερμούδες, μεταξύ άλλων περιοχών. Τα δεδομένα παρακολούθησης αποκάλυψαν ότι ο καρχαρίας πραγματοποίησε μεγάλες διαδρομές τόσο στην Καραϊβική όσο και στον Κόλπο του Μεξικού. Το 2018, για παράδειγμα, κολύμπησε προς τον Ατλαντικό Ωκεανό, φτάνοντας σε απόσταση πέρα από τις Βερμούδες. Το 2020 κινήθηκε ακόμη πιο βόρεια, περνώντας από την περιοχή της Νέας Υόρκης και φτάνοντας σε ύδατα του Ατλαντικού στο ύψος της Μασαχουσέτης.
Αντίθετα, το 2019, το 2021 και το 2022 προτίμησε να κινηθεί στον Κόλπο του Μεξικού. Κολύμπησε ανοιχτά των ακτών του Μισισιπή και της Λουιζιάνα, συνέχισε προς το Τέξας και στη συνέχεια επέστρεψε στο Μεξικό. Παρά τις μεγάλες αποστάσεις που κάλυψε, υπήρχε ένα σημείο στο οποίο επέστρεφε σταθερά, η χερσόνησος Γιουκατάν στο Μεξικό.
Πως αναγνωρίζουν τον ίδιο καρχαρία και γιατί επιστρέφει στο ίδιο σημείο
Παρότι οι φαλαινοκαρχαρίες συνήθως ζουν μοναχικά, συγκεντρώνονται κάθε χρόνο σε συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη. Μία από τις μεγαλύτερες εποχικές συγκεντρώσεις τους θεωρείται ότι βρίσκεται στα ανοιχτά της χερσονήσου Γιουκατάν, βόρεια του Κανκούν. Το 2009, εναέρια έρευνα κατέγραψε 420 φαλαινοκαρχαρίες σε μια θαλάσσια περιοχή περίπου 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Τα τεράστια ψάρια μπορούν να παραμένουν επί μήνες στα συγκεκριμένα νερά, όπου βρίσκουν τροφή όπως ζωοπλαγκτόν, γαρίδες, κωπήποδα και αυγά ψαριών. Τα κωπήποδα είναι μικροσκοπικά καρκινοειδή που αποτελούν σημαντικό μέρος της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ανοδικές κινήσεις νερού από μεγαλύτερα βάθη μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά προς τα παράκτια νερά της περιοχής, ευνοώντας τη συγκέντρωση τροφής. Στα ίδια νερά εμφανίζονται συχνά και άλλα μεγάλα θαλάσσια ζώα, όπως οι σαλάχια μάντα.
Η ταυτοποίηση του Milo δεν βασίζεται αποκλειστικά στους πομπούς που τοποθετήθηκαν στο σώμα του. Καθοριστικό ρόλο παίζει και το μοναδικό μοτίβο των κηλίδων του. Οι κηλίδες στην επιφάνεια του σώματος κάθε φαλαινοκαρχαρία λειτουργούν περίπου όπως τα ανθρώπινα δακτυλικά αποτυπώματα, επιτρέποντας στους ερευνητές να αναγνωρίζουν το ίδιο ζώο ακόμη και όταν το συναντούν ξανά έπειτα από χρόνια.
«Ο Milo αποκάλυψε πόσο ευέλικτοι μπορούν να είναι οι καρχαρίες-φάλαινες», ανέφερε ο δρ Μαχμούντ Σίβτζι, διευθυντής του Guy Harvey Research Institute στο Nova Southeastern University. Όπως εξήγησε, το ζώο απέδειξε ότι μπορεί να πραγματοποιεί εξαιρετικά μεγάλες μετακινήσεις προς τον ανοιχτό Ατλαντικό, αλλά και να παραμένει για μήνες σε σχετικά μικρές θαλάσσιες περιοχές. Οι παρατηρήσεις έδειξαν επίσης ότι οι καρχαρίες-φάλαινες μπορούν να κινούνται τόσο σε βαθιά νερά μακριά από τις ακτές όσο και σε ρηχές παράκτιες περιοχές, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών των περιβαλλόντων.
Η ανησυχία για το μέλλον του είδους
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, οι επιστήμονες εξακολουθούν να ανησυχούν για το μέλλον των φαλαινοκαρχαριών και την ευθραυστότητα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στα οποία ζουν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του IFLScience, το 2025 ο αριθμός των φαλαινοκαρχαριών που συγκεντρώθηκαν στα νερά του Μεξικού ήταν αισθητά χαμηλότερος από τον συνηθισμένο. Το 2026, ωστόσο, καταγράφηκε επιστροφή των αριθμών σε υψηλότερα επίπεδα.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί θετική ένδειξη, χωρίς να αναιρεί την ανάγκη προστασίας των περιοχών όπου τρέφονται και συγκεντρώνονται τα συγκεκριμένα ζώα. Η μακροχρόνια παρακολούθηση του Milo προσφέρει στους επιστήμονες πολύτιμα στοιχεία για τις μετακινήσεις ενός είδους που μπορεί να διανύει τεράστιες αποστάσεις, αλλά παράλληλα εξαρτάται από συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές για την επιβίωσή του. Οι μετακινήσεις του μπορούν να παρακολουθούνται μέσω της ιστοσελίδας του Guy Harvey Research Institute, στο Nova Southeastern University.
