Έσκαβαν για νέο κανάλι στη Γαλλία και βρήκαν 546 μεσαιωνικούς τάφους: Το μυστήριο που εξετάζουν οι αρχαιολόγοι

• Οι τάφοι ήταν ο ένας πάνω στον άλλο
• Το επόμενο βήμα θα είναι η χρονολόγηση

Οι αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν έρευνες πριν από την κατασκευή του νέου καναλιού Seine-Nord Europe στη Γαλλία περίμεναν ότι θα συναντούσαν αρχαιολογικά κατάλοιπα.

Αυτό που δεν περίμεναν ήταν ένα ολόκληρο μεσαιωνικό νεκροταφείο. Στην περιοχή Beaurains-lès-Noyon, στο διαμέρισμα Oise της βόρειας Γαλλίας, οι ανασκαφές αποκάλυψαν μέχρι στιγμής 546 τάφους, σε μια έκταση περίπου 2.800 τετραγωνικών μέτρων. Οι ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν από τον Ιανουάριο έως τις αρχές Σεπτεμβρίου του 2026 από αρχαιολόγους της εταιρείας Éveha.

Το εντυπωσιακό, όμως, δεν είναι μόνο ο αριθμός. Το σημείο βρίσκεται σε αγροτική περιοχή, όπου ένας τόσο μεγάλος αριθμός τάφων θεωρείται ασυνήθιστος. Η αρχαιολόγος Élodie Wermuth, η οποία συμμετέχει στις ανασκαφές, επισήμανε ότι οι 546 τάφοι είναι ήδη πολλοί, ενώ οι αρχαιολόγοι έχουν εξετάσει μόνο ένα μέρος του χώρου.

Οι τάφοι ήταν ο ένας πάνω στον άλλο

Οι ταφές χρονολογούνται πιθανότατα μεταξύ 11ου και 14ου αιώνα. Γύρω από ένα μικρό κτίσμα, από το οποίο έχουν αφαιρεθεί οι πέτρες, οι τάφοι είχαν οργανωθεί σε διαδοχικά επίπεδα. Σε ορισμένα σημεία έφταναν σε βάθος πέντε στρώσεων, καθώς οι άνθρωποι της εποχής χρησιμοποιούσαν τον ίδιο χώρο ξανά και ξανά. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τάφοι ήταν «χαοτικοί». Αντίθετα, οι αρχαιολόγοι σημειώνουν ότι τα νεκροταφεία του Μεσαίωνα ήταν αρκετά οργανωμένα και οι ταφές γίνονταν κοντά στο θρησκευτικό κτίσμα που βρισκόταν στο κέντρο του χώρου.

Οι ερευνητές γνωρίζουν ότι στην περιοχή υπήρχε κάποιος οικισμός κατά τον Μεσαίωνα, όμως δεν έχουν ακόμη εντοπίσει με βεβαιότητα τον οικισμό στον οποίο ανήκαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι. Η μεγάλη έκταση του νεκροταφείου, σε ένα σήμερα αγροτικό σημείο, δημιουργεί ερωτήματα για το ποιοι ήταν οι νεκροί και γιατί συγκεντρώθηκαν εκεί. Μία από τις πρώτες θεωρίες ήταν ότι ο χώρος μπορεί να συνδεόταν με λεπροκομείο, δηλαδή εγκατάσταση όπου φιλοξενούνταν άνθρωποι που έπασχαν από λέπρα. Η υπόθεση βασίστηκε σε παθολογικά σημάδια που εντοπίστηκαν σε ορισμένα από τα αρχαιότερα οστά. Στην περιοχή, μάλιστα, είναι γνωστό ότι υπήρχαν τέτοιες εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, η εικόνα δεν ταιριάζει απόλυτα με αυτή την εξήγηση. Στους τάφους έχουν βρεθεί άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ενώ σε ορισμένες από τις βαθύτερες και παλαιότερες ταφές εντοπίστηκαν άνθρωποι με σοβαρές παθήσεις που πιθανότατα περιόριζαν την κινητικότητά τους. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το νεκροταφείο να είχε διαφορετική λειτουργία.

Η δεύτερη βασική θεωρία είναι ότι πρόκειται για ενοριακό νεκροταφείο που εξυπηρετούσε τον πληθυσμό της περιοχής. Το γεγονός ότι έχουν βρεθεί άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και φύλων ενισχύει αυτή την εκδοχή. Παρ' όλα αυτά, οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη καταλήξει και δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να υπήρχε κάποιος ειδικός λόγος για τον οποίο ο χώρος χρησιμοποιήθηκε σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Το ίδιο το μέγεθος του νεκροταφείου είναι αυτό που κάνει την ανακάλυψη ιδιαίτερη. Όσο περισσότερους τάφους αποκαλύπτουν οι αρχαιολόγοι, τόσο περισσότερο περιπλέκεται η προσπάθεια να εξηγηθεί η προέλευσή τους.

Το επόμενο βήμα θα είναι η χρονολόγηση

Οι ανασκαφές συνεχίζονται στην περιοχή, καθώς οι εργασίες για το κανάλι προχωρούν. Οι ειδικοί σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν χρονολόγηση με άνθρακα-14 στα οστά, ενώ θα εξετάσουν και τα αντικείμενα που βρέθηκαν μαζί με τις ταφές. Η μελέτη των σκελετών σε συνδυασμό με τα ιστορικά αρχεία αναμένεται να βοηθήσει τους ερευνητές να καταλάβουν ποιοι ήταν οι άνθρωποι που θάφτηκαν εκεί και γιατί δημιουργήθηκε ένα τόσο μεγάλο νεκροταφείο.

Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι 546 τάφοι πιθανότατα δεν είναι ο τελικός αριθμός, οι αρχαιολόγοι έχουν μέχρι στιγμής ανασκάψει μόνο ένα τμήμα του χώρου.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Γιώργος Μαζωνάκης: 25 μέρες μετά, ο κόσμος θρηνεί στο Γ΄ Νεκροταφείο (vid)
• «Οι Αφγανοί είναι σχεδόν επιθετικά φιλόξενοι»: Βρετανίδα για την εμπειρία της στο Αφγανιστάν μετά από δύο ταξίδια
• Αρνείται να φύγει από το σπίτι του που θα κατεδαφιστεί για το νέο τεράστιο θεματικό πάρκο που κατασκευάζεται στη Βρετανία: «Είναι το σπίτι μου εδώ και 11 χρόνια»