Η Indra στο Gazzetta: «Ό,τι κι αν εκφράσω θα είναι η εμπειρία μου»
- «Οπότε, αφέθηκα στο τυχαίο και σε ό,τι μπόρεσα να βρω ή μου ήρθε. Κάπως έτσι το έκανα στην αρχή…»
- «Το γεγονός ότι πειραματίζομαι με διαφορά μουσικά στυλ, στην Ελλάδα δεν είναι πολύ κατανοητό»
- «Για μένα είναι διαφορετικό αυτό που κάνουν οι άντρες από τις γυναίκες ράπερ»
- «Με τη Vikkie κάνουμε τα πιο αστεία freestyle»
Η τύπισσα αυτή ανήκει στην κατηγορία δώστε της το μικρόφωνο και κάντε άκρη. Θα «χώσει» τις ρίμες της, θα «πατήσει» με χάρη και δύναμη στο μπιτ και με το flow της θα σε συνεπάρει. Ο τρόπος που ραπάρει έχει δυναμισμό και κομψότητα, ομορφιά και σιγουριά, πίστη στο κλασικό και πάθος για την έκπληξη που δίνει το πειραματικό.
Όλα τα προηγούμενα οδηγούν στην Indra και στον σεβασμό και την εκτίμησή μας για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τη ραπ μουσική. Η ξεχωριστή αυτή ραπ καλλιτέχνιδα δέχτηκε να μας μιλήσει για την πορεία της στον χώρο, για την τέχνη της, για το πώς βλέπει τα πράγματα σε αυτό το εκφραστικό πεδίο και για το με ποιον/α θα ήθελα να κάνει ένα free style battle. Εδώ και λίγες ημέρες έχει κυκλοφορήσει το ep «D.V.D» και με τον νέο χρόνο θα μας δώσει το άλμπουμ της με τίτλο «Pandoras Box Tape».
Πόσα χρόνια ασχολείσαι με τη ραπ;
Πόσα χρόνια χώνω;
Ναι, δεν αναφέρομαι μόνο σε επαγγελματική ενασχόληση.
Κοίτα, για μένα όλα ξεκινάνε από το Δημοτικό, τότε άκουσα ραπ. Ωστόσο, στην Α΄ Γυμνασίου κατάλαβα καλύτερα τι είναι ραπ. Στο Δημοτικό είχα ακούσει, αλλά δεν ήξερα τι είναι αυτό που ακούω… Στο Γυμνάσιο, ή Α΄ ή Β΄ Γυμνασίου, έγραψα για πρώτη φορά ραπ στίχους. Πριν έγραφα ποιήματα, αλλά όταν άκουσα ραπ είπα γιατί δεν το κάνω και εγώ αυτό; Μου έβγαλε πολύ νόημα όλο αυτό…
Αμέσως είπες «μπορώ να το κάνω και γω»;
Ναι! Απλά δεν είχα ιδέα πώς, δεν ήξεραν καν πώς βρίσκεις μπιτ!
Επειδή είπες ότι έγραφες ποιήματα, συνδέονται τελικά αυτά τα δύο; Είναι οι ράπερ ποιητές του δρόμου;
Δεν θα χρησιμοποιούσα την έκφραση ποιητές του δρόμου. Θα έλεγα ότι ίσως το ένα να μπορεί να οδηγήσει στο άλλο εφόσον χρησιμοποιούνε αρκετά παρόμοια μέσα έκφρασης, αλλά ταυτόχρονα είναι δυο πολύ διαφορετικές τέχνες. Ως «ποιητής» μπορεί να μην χρειαστεί να βγεις ποτέ από το δωμάτιο σου. Ως «ραπερ» δεν αρκεί να γράφεις μόνο, πρέπει να μπορείς να βγάλεις τη φωνή σου προς τα έξω…
Ποια ήταν τα πρώτα ακούσματα σου, οι επιρροές σου; Είτε από Ελλάδα είτε από εξωτερικό.
Κυρίως από Ελλάδα άκουγα όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι. Βήτα Πεις, 12ος Πίθηκος, ΛΕΞ… τότε ήταν αυτό το era (sic) για μένα.
Αυτές τις επιρροές τις έχεις δουλέψει σε σένα ή μείνανε μόνο ακούσματα;
Αν έγινε αυτό, να τις δουλέψω σε μένα, έγινε ασυνείδητα.
Δεν πήγες να τους αντιγράψεις.
Όχι. Δεν μπορώ να σου πω με ακρίβεια πώς με επηρέασαν… Σίγουρα θα έγινε αυτό. Μετά πήγα και σε Jolly Roger, Cortez…
Άρχισες να το ψάχνεις περισσότερο…
Ναι, πάρα πολύ! Άκουγα πολύ Βέβηλο, Βαβυλώνα… Μάλιστα, στη Γ΄ Γυμνασίου, που έβγαινα πιο πολύ, ξεκίνησα να πηγαίνω κάθε εβδομάδα σε live! Κάθε εβδομάδα, με έναν τρόπο, θα πήγαινα live!
«Οπότε, αφέθηκα στο τυχαίο και σε ό,τι μπόρεσα να βρω ή μου ήρθε. Κάπως έτσι το έκανα στην αρχή…»
Όλα αυτά έχουν περάσει, προφανώς, και στη δουλειά σου. Μουσικά ποια είναι η κατεύθυνση για σένα; Πειραματίζεσαι συνέχεια ή θα μείνεις σε κάτι που είναι «πιασάρικο» (sic) και θα το «πειράζεις» λίγο;
Χμμ… Όταν ξεκινούσα έκανα ό,τι μου ερχότανε, αξιοποιούσα αυτά στα οποία είχα πρόσβαση. Δηλαδή, αν μου έστελναν ένα μπιτ τάδε, θα έγραφα πάνω σε αυτό. Τότε δεν είχα τον κύκλο ή τις επαφές για να βρω κάτι άλλο ή για να ξέρω τι θέλω να κάνω. Σκέψου ότι οι φίλοι μου δεν ήταν πορωμένοι με τη ραπ, εγώ τους πόρωσα. Τους έλεγα πάμε σε συναυλίες! Ακούστε αυτό! Ούτε μεγαλύτερα αδέρφια είχα να μου πουν τσέκαρε αυτό, δες εκείνο. Ένιωθα, δηλαδή, ότι έπρεπε να το κάνω όλο μόνη μου. Οπότε, αφέθηκα στο τυχαίο και σε ό,τι μπόρεσα να βρω ή μου ήρθε. Κάπως έτσι το έκανα στην αρχή…
Ποιος σε έχει βοηθήσει, είτε στο επίπεδο της παραγωγής είτε να σε μάθει να γράφεις στίχους;
Μέχρι πριν δύο χρόνια, κάνεις! Ένιωθα πολύ μόνη μου σε αυτό.
Το είχες ψάξει ή έλεγες «θα το κάνω μόνη μου!»;
Όπως σου είπα δεν είχα τις επαφές, οπότε πήγαινα όπου ήξερα. Άκουγα, ας πούμε, από κάποιον γνωστό για ένα στούντιο και έλεγα θα πάω και γω! Στα 18 μου μπορεί να είχα πάει σε έξι διαφορετικά στούντιο στην Αθήνα! Δεν με είχε πιάσει κανείς να μου πει Ματίνα (σ.σ το όνομα της, Ματίνα Βασιλοπούλου), τσέκαρε αυτό ή αυτήν την κατεύθυνση, άκου αυτό… Μετά πήγα στο εξωτερικό και κάπως αποκόπηκα. Βέβαια, έγραφα και ήθελα να κυκλοφορήσω ξανά κάτι, αλλά ένιωθα ότι είχα χάσει κάπως την επαφή, ήμουν σε απόσταση από το τι συμβαίνει εδώ. Σε ένα ταξίδι μου στη Λισαβόνα άκουσα ένα παιδί να ραπάρει, στα πορτογαλικά, σε ένα παρκάκι, και μου άρεσε παρά πολύ ο τρόπος που ραπαρε. Αμέσως μετά περνάει από μπροστά μου και μου μιλάει!
Δεν σε ήξερε.
Δεν με ήξερε. Του λέω nice rap και αυτός έρχεται κοντά μου και αρχίζει να ραπάρει στα πορτογαλικά! Αμέσως τον ακολουθώ και αρχίζω να ραπάρω και γω στα ελληνικά! Την επόμενη μέρα βρεθήκαμε και πήγαμε σε ένα στούντιο και έτσι γράψαμε το κομμάτι "Paso". Αυτό μου ξύπνησε ξανά τα συναισθήματά μου για τη ραπ, γιατί τότε τα είχα παγώσει λίγο και το πήρα σαν σημάδι για να συνεχίσω.
Είχες απογοητευτεί;
Δεν είχα απογοητευτεί ακριβώς. Απλά μεγαλώνοντας και βλέποντας τη ραπ σκηνή λίγο καλύτερα, γνωρίζοντας τα άτομα που μπορεί να θαύμαζα μικρή και μαθαίνοντας πράγματα γι’ αυτούς…
…ξενέρωσες.
Ίσως.
Και μετά τι έγινε;
Μετά την Πορτογαλία επέστρεψα στην Αθήνα με πολύ ωραία ενέργεια. Το ότι μοιράστηκα ένα κομμάτι με ένα παιδί που δεν το ήξερα από την άλλη άκρη του κόσμου (γιατί αυτός ήταν Βραζιλιάνος), μου εντυπώθηκε πολύ μέσα μου. Όταν γύρισα, λοιπόν, συνέχισα να γράφω και κάποιους μήνες μετά γνώρισα τον ΝΤΣ και από τότε συνεργάζομαι σταθερά μαζί του.
«Το γεγονός ότι πειραματίζομαι με διαφορά μουσικά στυλ, στην Ελλάδα δεν είναι πολύ κατανοητό»
Είναι ο μουσικός παραγωγός;
Δεν μου κάνει όλες τις παραγωγές, αλλά μαζί του ηχογραφώ όλα τα projects μου. Ακόμα κι αν έχω παραγωγές από άλλους, θα τις δουλέψουμε μαζί. Με τον ΝΤΣ άρχισα να έχω πιο σταθερή παρουσία στο στούντιο και να εξελίσσομαι… Μάλιστα, αρκετές φορές, με τον τρόπο του, με προκαλεί λέγοντας μου άκου αυτό, άκου το άλλο… Λίγο αργότερα γνώρισα και τη Βίκυ (σ.σ η ράπερ Vikkie) και σιγά σιγά αναπτύξαμε μια πολύ όμορφη φιλία. Και εκείνη με έβαλε σε κατάσταση να ψαχτώ παραπάνω μουσικά.
Εντάξει, είναι κορυφαία η Vikkie.
Ναι! Και νιώθω πολύ τυχερή που την έχω στη ζωή μου.
Τυχαία σε γνώρισε;
Από κοινό γνωστό γνωριστήκαμε. Για έναν χρόνο δεν κάναμε παρέα και μετά κάπως έγινε και συνδεθήκαμε. Και από τη στιγμή που αρχίσαμε να κάνουμε παρέα μέχρι και σήμερα, η φιλία μας μόνο μπροστά πάει. Αυτό, φυσικά, βοηθάει και το επαγγελματικό κομμάτι.
Υπάρχει στον χώρο πραγματική φιλία; Εντάξει, μου είπες για τη σχέση με τη Vikkie. Μήπως αυτό είναι η εξαίρεση; Από την εμπειρία που έχεις στον χώρο, τι λες;
Δεν νιώθω ότι είμαι και πολύ στον χώρο για να κρίνω. Αλλά κρίνοντας από τη φιλία μου με την Βίκυ αλλά και με άλλα άτομα από το χώρο που έχω μοιραστεί πράγματα, πιστεύω ότι ίσως μπορεί να υπάρξει αρκεί να υπάρχει ειλικρίνεια.
Πιστεύω ότι πλέον έχεις μια θέση στον χώρο, δεν είσαι τυχαία, σε αναγνωρίζουν. Το βλέπεις αυτό στη συμπεριφορά των συναδέλφων σου ή γι’ αυτούς δεν τρέχει τίποτα, είσαι μία ακόμα ράπερ;
Έχω αντιμετωπίσει διάφορες συμπεριφορές. Από το κλασσικά στήριξε με για να σε στηρίξω, μέχρι αδιαφορία του στυλ δεν σε βλέπω καν, αλλά και κάποιες φορές αλληλοθαυμασμό και πραγματικό ενδιαφέρον για τη δουλειά μου.
Υπάρχει υποτίμηση δηλαδή.
Ναι, υπάρχει.
Χωρίς να στο λένε όμως.
Δεν νομίζω ότι κανείς θα έρθει να σου πει με λόγια ότι σε υποτιμάει.
Δεν έχει να κάνει αυτό με το φύλο σου, ότι είσαι γυναίκα.
Πολύ πιθανό, αν και δεν θα ήθελα να το πιστέψω.
Σε έναν άντρα θα φέρονταν έτσι;
Δεν ξέρω, δεν έχω ιδέα με τι έχει να κάνει αυτή η συμπεριφορά. Σίγουρα το γεγονός ότι πειραματίζομαι με διαφορά μουσικά στυλ, στην Ελλάδα δεν είναι πολύ κατανοητό. Εννοώ ότι δεν το παραδέχονται ως ραπ, τους αρέσει να βάζουν τους καλλιτέχνες σε κουτάκια.
Ότι έμμεσα σου λένε «αυτό είναι το ραπ και μην ξεφύγεις».
Ναι, το νιώθω λίγο αυτό. Άλλοι, βέβαια, γουστάρουν πάρα πολύ αυτό που κάνω. Μου λένε φέρνεις κάτι πολύ φρέσκο, πειραματίζεσαι… Μου το λένε, κυρίως, κοπέλες.
«Για μένα είναι διαφορετικό αυτό που κάνουν οι άντρες από τις γυναίκες ράπερ»
Πώς αξιοποιείς τα θετικά σχόλια και πώς τα αρνητικά;
Τα θετικά προφανώς είναι καλοδεχούμενα και μου αρέσουν πολύ, μου δίνουν δύναμη να συνεχίσω. Τα αρνητικά, αν δεν είναι κάτι που θα με εξελίξει, να είναι ένα σχόλιο που θα το δω και θα πω οκ, έχει δίκιο, ας το ψάξω, τα αγνοώ. Αν μείνεις σε αυτά δεν θα προχωρήσεις. Το πιο δύσκολο για εμένα από όταν ήμουν μικρή, και πιστεύω για όλες τις κοπέλες της γενιάς μου στη ραπ, είναι ότι δεν είχαμε ακούσματα. Δεν είχαμε, δηλαδή, άλλες γυναίκες ράπερ, πέρα από δυο τρεις, που να κάνουν γυναικείο ήχο. Ακούγαμε, μεγαλώνοντας, μόνο άντρες, είχαμε για πρότυπα στο ραπ άντρες.
Στην ιστορία του χώρου ελάχιστες είναι οι γυναίκες ράπερ, στις ΗΠΑ τουλάχιστον που έχω μια εικόνα.
Αναλογικά, σίγουρα. Αυτό για μένα, λοιπόν, ήταν πρόβλημα. Δεν είχα ιδέα αυτό που κάνω πώς θα το έκανε μια γυναίκα, μια και μεγαλώνοντας δεν άκουγα ξένο hip-hop. Για μένα είναι διαφορετικό αυτό που κάνουν οι άντρες από τις γυναίκες ράπερ. Μια γυναίκα βλέπει αλλιώς τον κόσμο, αλλιώς περπατάει στον δρόμο, έχει άλλες εμπειρίες… Οπότε, είναι σημαντικό να μπορέσεις να εκφράσεις την πλευρά σου ως γυναίκα.
Αυτό περνάει και στο στιχουργικό, έτσι;
Ναι, αλλά δεν το περιορίζω εκεί. Θα εκφράσω ό,τι θέλω, άλλα ό,τι κι αν εκφράσω θα είναι η εμπειρία μου ως Ματίνα.
Η μεγαλύτερη δυσκολία όταν δημιουργείς είναι πρακτικά ζητήματα ή μπορεί και κάτι άλλο; Να βρεις, ξέρω γω, χώρο ηχογράφησης, να κάνεις τη διανομή, κ.α.
Πέρυσι είχα τέτοια θέματα. Τα πρακτικά προβλήματα είχαν γίνει τεράστια,. Ήμουν, δηλαδή, στο στούντιο κάθε εβδομάδα. Είχα γράψει πολλά κομμάτια και δεν τα ανέβαζα γιατί είχα θέματα διανομής αρχικά. Μετά είχα θέματα με το πώς θα γκρουπάρω (sic) τα κομμάτια, επειδή είχα πολλά στυλ μέσα στην παραγωγή και δεν ήθελα να πετάω random είδη. Αυτή η δυσκολία με οδήγησε στα «Mini Disc» (σ.σ ep με τρία κομμάτια), που το καθένα θα έχει άλλο στυλ. Αυτό που έχει βγει τώρα είναι Brazilian funk, πάρτι vibe. Τώρα έχω ετοιμάσει ένα άλλο που είναι drum and bass.
Τα «Mini Disc» είναι σε συνέχειες, σειρά.
Ναι, αλλά ταυτόχρονα ετοιμάζω και έναν δίσκο που θα είναι σε boom bap 90’s style.
Αυτό θα βγει σύντομα ή το 2027;
Αυτό το δουλεύω ένα χρόνο ήδη… Αυτό προέκυψε ως εξής: ένας φίλος μου, που έφτιαχνε μπιτ, μετακόμισε στη Νορβηγία και άφησε τον υπολογιστή του με πολλά μπιτ μέσα. Πήγα, λοιπόν, μια μέρα κι ένας άλλος φίλος μου έδωσε 30 απ’ αυτά. Άρχισα να γράφω πάνω σε αυτά και αποφάσισα να τα κάνω ένα project που του έδωσα το όνομα Pandoras Box Tape, γιατί ένιωθα ότι άνοιξε το κουτί της Πανδώρας με τον υπολογιστή που μου έφερε αυτές τις παραγωγές και διάφορες κατάρες, δώρα… Αυτό ήταν να το βγάλω πέρυσι, αλλά επειδή είχα πολλές εκκρεμότητες με άλλα κομμάτια, είπα ας τελειώσω με αυτά πρώτα που είναι και πιο new school, πιο funky, πειραματικά και μετά βγάζω ολοκληρωμένη δουλειά.
Πώς κατέληξες στο boom bap;
Απλά μου ήρθε! Μου ήρθαν αυτά τα μπιτ, μου άρεσαν και άρχισα να γράφω. Με ενθάρρυναν, βέβαια, πολύ η Vikkie και ο ΝΤΣ. Όταν άκουσαν τα πρώτα κομμάτια μου είπαν αυτό πρέπει να το κάνεις! Σου πάει πολύ. Και κάπως έτσι έγινε. Εγώ στην αρχή ήμουν…
….διστακτική.
Ναι.
Πότε θα βγει ο δίσκος;
Πιστεύω Ιανουάριο ή Φεβρουάριο του 2027.
Θα έχει και συνεργασίες;
Ναι.
Μπορούμε να πούμε ονόματα;
Θα πω τη μία. Είναι μια ράπερ, φίλη μου, από την Αργεντινή, η Paola, που συνεργαστήκαμε στο ΕP Interaptional, Παρεμπιπτόντως και αυτή η συνεργασία τυχαία έγινε!
«Με τη Vikkie κάνουμε τα πιο αστεία freestyle»
Είσαι τυχερή λοιπόν.
Ναι, ναι… Όλο το Interaptional έγινε κάπως τυχαία. Ξεκίνησα με τον RS, τον Βραζιλιάνο που σου έλεγα, και μετά μου «έσκαγαν» άνθρωποι από διάφορες χώρες και μου έλεγαν θέλουμε να συνεργαστούμε. Ξαφνικά είχα πέντε κομμάτια δίγλωσσα και μια παρέα από πολύ ενδιαφέροντα άτομα με τα οποία μοιραστήκαμε εμπειρίες.
Ωραίο αυτό, να έρχεσαι σε επαφή με άλλες γλώσσες.
Αυτό είναι κάτι που θέλω να κάνω, να το συνεχίσω. Μου αρέσει πολύ να μπλέκω τη γλώσσα στο ραπ. Θεωρώ ότι στην Ελλάδα είμαστε κάπως κολλημένοι σε αυτό και δεν το κάνουμε. Στη Γαλλία, για παράδειγμα γίνεται πολύ.
Στη Γαλλία ακούγεται πολύ ωραία.
Ναι, γιατί μπλέκουν τους ήχους, τις κουλτούρες…
Ταιριάζει παντού το ραπ, έτσι; Είτε σε ευρωπαϊκή είτε σε ασιατική γλώσσα. Εγώ ανακάλυψα ράπερ από την Ινδία, τη λένε Reble. Ας πάμε λίγο και στην εμπειρία των live. Εκεί είναι καλύτερα από το στούντιο;
Είναι άλλη διαδικασία. Στο στούντιο είναι πιο εσωτερική η φάση, ελεγχόμενη… Στο live είναι πολύ διαφορετικά.
Δύσκολο;
Δεν μου φάνηκε δύσκολο. Μου αρέσει να έχω χώρο να κινηθώ και να στήσω το stage όπως θέλω.
Να πάρεις κάτι και να το στήσεις εσύ από την αρχή.
Ναι, μου αρέσει αυτό σαν ιδέα. Γενικά μου αρέσει το ζωντανό και η ιδέα ότι κάνω ένα live ολοκληρωμένο. Δεν είναι απαραίτητο να είναι δικό μου. Μου αρέσει να έχω τη δυνατότητα να βάλω χορό μέσα, να το εμπλουτίσω, να γίνει πιο πολύ performance.
Άρα, έχεις σκεφτείς να στήσεις το δικό σου live;
Ναι, αν έκανα δικό μου θα το έστηνα με συγκεκριμένο τρόπο.
Πάμε σε κάτι άλλο. Ποιον/α ράπερ θα προκαλούσες σε freestyle battle;
Ε, τη Vikkie, ποιον άλλο! Με τη Vikkie κάνουμε τα πιο αστεία freestyle.
Άλλον; Έλληνα ή ξένο.
Δεν ξέρω…
Κάποιον που θαυμάζεις πολύ και λες «μακάρι να τον είχα εδώ και να ραπάραμε μαζί».
Χμ… να το σκεφτώ… Την Doechii γιατί μου φαίνεται αρκετά fun.
Σε ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ.
