«Βρήκα τα οστά του πατέρα μου στην Αλβανία 85 χρόνια μετά»: Συγκινητική μαρτυρία απογόνου λοχία πεζικού στο αλβανικό μέτωπο
Για δεκαετίες ο Γιώργος Βέλλιος γνώριζε τον πατέρα του μόνο μέσα από λίγες ασπρόμαυρες φωτογραφίες και τις διηγήσεις της οικογένειας του, αφού δεν πρόλαβε ποτέ να τον γνωρίσει. Τώρα, στα 85 του χρόνια, έχει για πρώτη φορά ένα συγκεκριμένο ίχνος του.
Ο πατέρας του, έφεδρος λοχίας πεζικού Γεώργιος Βέλιος, τραυματίστηκε τον Μάρτιο του 1941 στην κοιλιά, στις ανατολικές πλαγιές της Τρεμπεσίνας, κατά τη διάρκεια της εαρινής επίθεσης των Ιταλών.
Μεταφέρθηκε σε πρόχειρο χειρουργείο στο χωριό Κοσίνα, όπου πέθανε δύο ημέρες μετά την επέμβαση. Αρχικά τάφηκε μαζί με άλλους Έλληνες μαχητές στον περίβολο της ορθόδοξης εκκλησίας. Λίγους μήνες αργότερα, στην Ελλάδα, γεννήθηκε ο μικρότερος γιος του.
Η απουσία εκείνη, όπως περιγράφουν τα μέλη της οικογένειας, πέρασε από γενιά σε γενιά. Τα παιδιά και τα εγγόνια του έμαθαν να ζουν με την ίδια άγνωστη ιστορία.
Η ταυτοποίηση που ήρθε 85 χρόνια μετά
Η προσπάθεια εντοπισμού των πεσόντων του ελληνοϊταλικού πολέμου ξεκίνησε συστηματικά στην Αλβανία μετά τη σχετική διακρατική συμφωνία. Από το 2018, μεικτή ελληνοαλβανική επιτροπή πραγματοποιεί εκταφές, ενώ στην Ελλάδα συγγενείς πεσόντων δίνουν δείγματα γενετικού υλικού.
Από τους περίπου 8.000 Έλληνες πεσόντες, έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα δείγματα οστών για περίπου 1.500, ενώ περισσότεροι από 2.000 συγγενείς έχουν δώσει δείγματα αίματος. Η διαδικασία, ωστόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολη μιας και τα οστά έχουν υποστεί φθορά και το DNA είναι συχνά κατακερματισμένο έπειτα από δεκαετίες έκθεσης στις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η εξέλιξη ήρθε με τη χρήση της Αλληλούχισης Νέας Γενιάς, μιας μεθόδου που μπορεί να αξιοποιήσει ακόμη και ιδιαίτερα κατεστραμμένο γενετικό υλικό. Παράλληλα, επιτρέπει την αναζήτηση συγγενικών σχέσεων ακόμη και μέχρι τον πέμπτο βαθμό.
Για την περίπτωση του Γεωργίου Βέλιου, τα αρχεία βοήθησαν τους ερευνητές να περιορίσουν τις πιθανές αντιστοιχίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι Ιταλοί είχαν μεταφέρει και επανενταφιάσει τα οστά του στην Πρεμετή το 1942. Εκεί έγινε η εκταφή τους τον Μάρτιο του 2024.
Τον Ιούλιο του 2026 ήρθε η είδηση που περίμενε η οικογένεια: ο Γεώργιος Βέλιος ήταν ο πρώτος πεσών του ελληνοϊταλικού πολέμου που ταυτοποιήθηκε μέσω αυτής της διαδικασίας.
«Ήταν σαν να βρίσκεις κάποιον αγνοούμενο, χρόνια μετά. Για τον πατέρα μου ήταν μια δικαίωση», λέει η κόρη του, Αργυρή Βέλλιου.
Και άλλες οικογένειες περιμένουν
Λίγο αργότερα ακολούθησε και δεύτερη ταυτοποίηση, αυτή του έφεδρου δεκανέα Δημήτρη Κόλλια, από τη Λάρυμνα Φθιώτιδας, ο οποίος σκοτώθηκε τον Δεκέμβριο του 1940.
Για τους ανθρώπους που εργάζονται στην έρευνα, οι δύο ταυτοποιήσεις αποτελούν σημαντική εξέλιξη, αλλά η προσπάθεια συνεχίζεται. Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή της Πρεμετής και στόχος είναι να εντοπιστούν και να ταυτοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι από τους αγνοούμενους του αλβανικού μετώπου.
Όπως δήλωσε ο υποναύαρχος και πρόεδρος της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, Παναγιώτης Παπαγεωργίου πρόκειται για ένα παιχνίδι πιθανοτήτων και προσπαθούν να φέρουν αυτές τις πιθανότητες υπέρ τους.
Και πίσω από κάθε δείγμα DNA υπάρχει μια οικογένεια που περιμένει. Όπως λένε οι επιστήμονες του 251 ΓΝΑ, κάποιοι συγγενείς κρατιούνται στη ζωή περιμένοντας να μάθουν τι απέγινε ο δικός τους άνθρωπος.
Για τον Γιώργο Βέλλιο, αυτή η αναμονή τελείωσε. Ο άνθρωπος που γνώρισε μόνο μέσα από φωτογραφίες και ιστορίες έχει πλέον όνομα και ταυτότητα στον τάφο του.
- Το εξάχρονο κορίτσι με επίπεδο νοημοσύνης αντίστοιχο του Αϊνστάιν: «Τα χαρίσματά της φάνηκαν από νωρίς»
- Σοκαριστική δήλωση Τραμπ σε 10χρονο που μόλις είχε σωθεί από πνιγμό: «Δεν ξέρω αν θα το έκανα»
- Ο Ζούκερμπεργκ σκοπεύει να δωρίσει το 99% της περιουσίας του: Οι μετοχές υπολογίζονται στα 45 δισ. δολάρια
