Νομίζεις ότι είσαι πιο έξυπνος από ένα έντομο: Κι όμως, παίρνει καλύτερες αποφάσεις από εσένα

Επιμέλεια:  Κωνσταντίνα Βεργώνη
Νομίζεις ότι είσαι πιο έξυπνος από ένα έντομο: Κι όμως, παίρνει καλύτερες αποφάσεις από εσένα
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του gazzetta.gr στην Google
Μυρμήγκια, μέλισσες, ακρίδες, κατσαρίδες και μύγες διαθέτουν εντυπωσιακές ικανότητες στη λήψη αποφάσεων, από τις οποίες οι άνθρωποι μπορούν να μάθουν.

Μπορεί να τα βλέπουμε έντομα καθημερινά και να τα θεωρούμε ενοχλητικά, όμως ορισμένα έντομα διαθέτουν εντυπωσιακές ικανότητες στη λήψη αποφάσεων. Παρότι ο εγκέφαλός τους είναι απειροελάχιστος, μπορούν να συνεργάζονται, να αξιολογούν διαφορετικές επιλογές, να αλλάζουν πορεία και να προσαρμόζονται στις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Οι επιστήμονες έχουν μελετήσει αυτές τις συμπεριφορές και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αξιοποιήσει τα ευρήματα για να αναπτύξουν ακόμη και αλγορίθμους που χρησιμοποιούνται στην τεχνολογία και στις μεταφορές.

Τα μυρμήγκια βρίσκουν την καλύτερη διαδρομή

Τα μυρμήγκια καλούνται συχνά να επιλέξουν το καλύτερο σημείο για να αναζητήσουν τροφή. Για να το πετύχουν, ορισμένα μέλη της αποικίας εξερευνούν διαφορετικές διαδρομές και στη συνέχεια επιστρέφουν στη φωλιά, αφήνοντας πίσω τους ίχνη φερομονών.

Τα μυρμήγκια που εντοπίζουν την πιο αποτελεσματική διαδρομή επιστρέφουν γρηγορότερα, με αποτέλεσμα το ίχνος τους να ενισχύεται. Με τον χρόνο, όλο και περισσότερα μυρμήγκια ακολουθούν την ίδια διαδρομή και οι λιγότερο αποτελεσματικές επιλογές εγκαταλείπονται. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως βελτιστοποίηση αποικίας μυρμηγκιών, έχει εμπνεύσει αλγορίθμους που χρησιμοποιούνται στον σχεδιασμό δικτύων, στις μεταφορές, στις τηλεπικοινωνίες και στα logistics.

 

Οι μέλισσες αποφασίζουν δημοκρατικά

Όταν μια αποικία μελισσών πρέπει να βρει νέο σημείο για τη φωλιά της, αρκετές ανιχνεύτριες εξερευνούν διαφορετικές τοποθεσίες. Όταν επιστρέψουν στην κυψέλη, μεταφέρουν τις πληροφορίες στις υπόλοιπες μέλισσες μέσω του λεγόμενου «χορού της παλινδρόμησης» (waggle dance). Η ένταση και η διάρκεια του χορού δείχνουν πόσο καλή θεωρούν μια συγκεκριμένη τοποθεσία.

Άλλες μέλισσες ελέγχουν τις προτάσεις και επιστρέφουν για να παρουσιάσουν τα δικά τους ευρήματα. Όταν συγκεντρωθεί η απαραίτητη «απαρτία», η αποικία επιλέγει τελικά το σημείο που έχει συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη υποστήριξη.

Οι ακρίδες δείχνουν τη δύναμη της ουδετερότητας

Οι ακρίδες που βαδίζουν, πριν ακόμη αποκτήσουν την ικανότητα να πετούν, μπορούν να αλλάζουν συλλογικά κατεύθυνση. Έρευνα έδειξε ότι σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζει η δυνατότητα ορισμένων μελών να μην πάρουν θέση.

Όταν αρκετές ακρίδες σταματούν προσωρινά να κινούνται, μειώνεται ο αριθμός των ενεργών μελών της ομάδας. Έτσι, μια μικρή επιρροή από την αντίθετη κατεύθυνση μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση και να οδηγήσει ολόκληρη την ομάδα σε αλλαγή πορείας. Παρόμοιο πείραμα σε ανθρώπους έδειξε ότι η δυνατότητα αποχής μπορεί επίσης να βοηθήσει μια ομάδα να καταλήξει πιο γρήγορα και καθαρά σε μια απόφαση.

Οι κατσαρίδες χρειάζονται διαφορετικές προσωπικότητες

Δεν συμπεριφέρονται όλες οι κατσαρίδες με τον ίδιο τρόπο, ορισμένες είναι πιο τολμηρές και εξερευνητικές, ενώ άλλες είναι πιο διστακτικές. Προσομοιώσεις έδειξαν ότι οι ομάδες με μεγαλύτερη ποικιλία συμπεριφορών μπορούσαν να λαμβάνουν συλλογικές αποφάσεις ταχύτερα από ομάδες όπου όλα τα μέλη συμπεριφέρονταν με τον ίδιο τρόπο.

Αν μια ομάδα αποτελείται μόνο από τολμηρές κατσαρίδες, μπορεί να δυσκολεύεται να εγκατασταθεί σε ένα καταφύγιο επειδή τα μέλη της κινούνται συνεχώς. Αντίθετα, μια ομάδα με υπερβολικά πολλά διστακτικά άτομα μπορεί να εγκατασταθεί γρήγορα, αλλά να επιλέξει χειρότερο σημείο. Η ισορροπία ανάμεσα στη συνεργασία και τη διαφορετικότητα φαίνεται, επομένως, να ενισχύει τη συλλογική λήψη αποφάσεων.

Οι μύγες ζυγίζουν τις επιλογές τους

Οι μύγες των φρούτων μπορούν να συνδυάζουν πληροφορίες από το περιβάλλον με την εσωτερική τους κατάσταση πριν αποφασίσουν. Όταν βρίσκονται μπροστά σε δύο παρόμοιες μυρωδιές, για παράδειγμα, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επιλέξουν, σαν να ζυγίζουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε επιλογής.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι μπορούν να υπολογίσουν τη συνολική αξία μιας τροφής. Μπορούν, για παράδειγμα, να επιλέξουν μια δυσάρεστη στη γεύση αλλά θρεπτική τροφή, όταν αυτή προσφέρει τα απαραίτητα συστατικά. Μικροσκοπικά έντομα, λοιπόν, αποδεικνύουν ότι η αποτελεσματική λήψη αποφάσεων δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλο εγκέφαλο, αλλά σωστή αξιοποίηση της πληροφορίας, συνεργασία και προσαρμογή.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

Φόρτωση BOLM...