Η άλγη που σκότωσε πάνω από 1 εκατομμύριο θαλάσσια ζώα: Η ανακάλυψη που ανησύχησε τους επιστήμονες
- Μια απειλή και για τις ψυχρές θάλασσες
- Πώς εντόπισαν την υπεύθυνη άλγη
- Η καταστροφή ξεκίνησε με αφρό στις ακτές
Μια μικροσκοπική άλγη που ζει στη θάλασσα θεωρείται πλέον η πιο τοξική που έχει αξιολογηθεί ποτέ από την επιστήμη, καθώς συνδέεται με τον θάνατο περισσότερων από 1 εκατομμυρίου θαλάσσιων ζώων στη νότια Αυστραλία.
Η Karenia cristata βρέθηκε στο επίκεντρο μεγάλης έρευνας μετά από ένα πρωτοφανές φαινόμενο μαζικής θνησιμότητας που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2025. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στις 6 Ιουλίου στο επιστημονικό περιοδικό Nature Ecology & Evolution. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα μετά από γενετικές αναλύσεις, παρατηρήσεις με μικροσκόπια και εργαστηριακές δοκιμές που έδειξαν ότι η άλγη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες.
Μια απειλή και για τις ψυχρές θάλασσες
Η ανακάλυψη ανέτρεψε όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για το συγκεκριμένο γένος αλγών. Μέχρι τώρα, η Karenia brevis θεωρούνταν το πιο επικίνδυνο είδος της ομάδας, με τις εξάρσεις της να συνδέονται κυρίως με θερμά νερά. Ωστόσο, η K. cristata αποδείχθηκε πιο τοξική και έχει την ικανότητα να πολλαπλασιάζεται ακόμη και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Η δυνατότητα της άλγης να αναπτύσσεται σε πιο κρύα νερά εξηγεί γιατί το φαινόμενο στην Αυστραλία δεν ταίριαζε με όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι επικίνδυνες εξάρσεις τοξικών αλγών δεν περιορίζονται μόνο σε θερμές περιοχές, αλλά μπορούν να εμφανιστούν και σε ψυχρότερα θαλάσσια περιβάλλοντα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μικροάλγη απελευθερώνει ουσίες που είναι επιβλαβείς για τα νευρικά κύτταρα. Η δράση αυτή παρατηρήθηκε τόσο σε ασπόνδυλους οργανισμούς όσο και σε κύτταρα βραγχίων ψαριών που δημιουργήθηκαν στο εργαστήριο. Όπως ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης στο The Conversation, η K. cristata «σκότωσε τους μισούς ασπόνδυλους οργανισμούς που μελετήθηκαν», ακόμη και όταν υπήρχε σε εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις.
Πώς εντόπισαν την υπεύθυνη άλγη
Πριν εξετάσουν την τοξικότητά της, οι επιστήμονες έπρεπε πρώτα να ανακαλύψουν ποιοι μικροοργανισμοί αποτελούσαν την τεράστια άνθιση αλγών. Στα δείγματα νερού εντοπίστηκαν πέντε είδη του γένους Karenia, όμως η Karenia cristata ήταν αυτή που κυριαρχούσε.
Για την ταυτοποίησή της χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές μέθοδοι:
- καλλιέργεια της άλγης για τη μέτρηση των επιπτώσεών της σε οργανισμούς και κύτταρα,
- μοριακή γενετική για τον διαχωρισμό των ειδών,
- ισχυρή μικροσκοπική ανάλυση για τη μελέτη των κυτταρικών χαρακτηριστικών.
Ο συνδυασμός αυτών των εξετάσεων επέτρεψε στους ερευνητές να συνδέσουν την παρουσία της άλγης με τις μαζικές απώλειες στη θαλάσσια ζωή.
Η καταστροφή ξεκίνησε με αφρό στις ακτές
Το περιβαλλοντικό πρόβλημα έγινε εμφανές πριν εντοπιστεί η αιτία, τον Μάρτιο του 2025, ένας κιτρινωπός αφρός άρχισε να εμφανίζεται στις παραλίες της Αυστραλίας. Τους επόμενους μήνες καταγράφηκαν θάνατοι από δηλητηρίαση σε πουλιά, θαλάσσια θηλαστικά, μαλάκια και ψάρια. Ο επιστήμονας περιβάλλοντος Κρεγκ Στάιαν από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας ανέφερε ότι οι νέες δοκιμές δίνουν για πρώτη φορά μια εξήγηση για την τεράστια έκταση της καταστροφής.
Η έρευνα κατάφερε να εντοπίσει το είδος που κυριάρχησε και να αποδείξει την ισχυρή τοξικότητά του, όμως δύο βασικά ερωτήματα παραμένουν. Οι επιστήμονες θέλουν τώρα να ανακαλύψουν ποιες συνθήκες προκάλεσαν τη μαζική εξάπλωση της Karenia cristata και πώς ακριβώς παράγει τόσο ισχυρές τοξίνες.
