Πατέρας και γιος έχτισαν σπίτι με χώμα, πλαστικά και γυάλινα απορρίμματα: Η κατοικία που δοκιμάζει μια νέα εποχή στη δόμηση
- Η ιδέα ήρθε από τον φοιτητή και η υλοποίηση από τον πατέρα
- Το χώμα χρειάζεται ειδική επεξεργασία
- Ένα πρωτότυπο που περιμένει την τελική αξιολόγηση
Ένα σπίτι τριών υπνοδωματίων, κατασκευασμένο κυρίως από χώμα και απορρίμματα, έχει μετατραπεί σε κατοικία αλλά και σε πεδίο δοκιμών για μια νέα τεχνολογία δόμησης που επιδιώκει να μειώσει το κόστος κατασκευής και να αξιοποιήσει υλικά που διαφορετικά θα κατέληγαν στα σκουπίδια.
Η κατοικία βρίσκεται στην περιοχή Ένερντεϊλ του Γιοχάνεσμπουργκ, στην Αφρική και ολοκληρώθηκε σε λιγότερο από έναν μήνα. Μετά την αποπεράτωσή της, η οικογένεια που ανέπτυξε το έργο εγκαταστάθηκε μόνιμα σε αυτή.
Η ιδέα ήρθε από τον φοιτητή και η υλοποίηση από τον πατέρα
Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο Matimba Mabonda, απόφοιτος Χημικής Μηχανικής και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν Στην υλοποίηση συμμετείχε και ο πατέρας του, Ben Mabonda, εργολάβος με εμπειρία στην κατασκευή εκατοντάδων κατοικιών. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, περισσότερο από το 90% των τοίχων κατασκευάστηκε από υλικά με βάση το χώμα και πλαστικά απορρίμματα. Στην κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν επίσης γυάλινα απόβλητα, χωρίς όμως να έχουν δημοσιοποιηθεί οι ακριβείς ποσότητες ή η αναλογία των υλικών.
Το σπίτι διαθέτει καθιστικό, κουζίνα, μπάνιο, γκαράζ και τρία υπνοδωμάτια, ενώ εξωτερικά δεν διαφέρει εμφανισιακά από τις υπόλοιπες κατοικίες της γειτονιάς. Σε αντίθεση με άλλα πειραματικά έργα, η οικογένεια επέλεξε να κατοικήσει στο σπίτι αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Με αυτόν τον τρόπο οι δημιουργοί μπορούν να παρακολουθούν στην πράξη την άνεση, τις ανάγκες συντήρησης και τη συμπεριφορά των τοίχων με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η κατοίκηση του κτιρίου δεν αντικαθιστά τις ανεξάρτητες δοκιμές που απαιτούνται για την αξιολόγηση της αντοχής, της πυρασφάλειας, της υγρασίας, της διάρκειας ζωής και της συνολικής στατικής συμπεριφοράς του. Ο Matimba Mabonda υποστηρίζει ότι η κατοικία διατηρείται ζεστή τον χειμώνα και δροσερή το καλοκαίρι, μειώνοντας την ανάγκη για θέρμανση ή κλιματισμό. Ωστόσο, η σχετική δημοσίευση δεν συνοδεύεται από μετρήσεις θερμοκρασίας ή συγκριτικά στοιχεία με συμβατικές κατοικίες.
Το χώμα χρειάζεται ειδική επεξεργασία
Η μέθοδος δεν βασίζεται απλώς στη χρήση χώματος από το έδαφο, πριν από κάθε κατασκευή απαιτείται ανάλυση της σύστασής του, ώστε να διαπιστωθεί αν περιέχει τις κατάλληλες αναλογίες άμμου, αργίλου και άλλων συστατικών. Οι ερευνητές προσαρμόζουν τη σύνθεση του μείγματος ανάλογα με το κάθε οικόπεδο, καθώς διαφορετικά εδάφη εμφανίζουν διαφορετική συμπεριφορά ως προς τη συρρίκνωση, τη δημιουργία ρωγμών και την αντοχή.
Πριν από την κατασκευή της κατοικίας, ο Matimba Mabonda εργαζόταν πάνω σε ένα προϊόν με την ονομασία Lolabrick, δηλαδή οικοδομικά μπλοκ που θα κατασκευάζονταν από πλαστικά και βιομηχανικά απόβλητα χωρίς χρήση νερού ή τσιμέντου. Η startup LolaGreen ξεκίνησε την έρευνα το 2021 και κατασκεύασε το πρώτο πειραματικό τούβλο το 2022. Ωστόσο, η παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα απαιτούσε βιομηχανικό εξοπλισμό υψηλού κόστους. Έτσι, ο δημιουργός στράφηκε στην τεχνολογία δόμησης με χώμα, αξιοποιώντας τοπικά διαθέσιμα υλικά και ενσωματώνοντας απορρίμματα στους τοίχους.
Ένα πρωτότυπο που περιμένει την τελική αξιολόγηση
Το έργο παρουσιάστηκε από το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν τον Φεβρουάριο του 2026. Μέχρι τον Ιούλιο του ίδιου έτους δεν είχε δημοσιοποιηθεί κάποια επίσημη πιστοποίηση που να εγκρίνει την εμπορική εφαρμογή της τεχνολογίας σε μεγάλη κλίμακα.
Παρότι η εταιρεία έχει παρουσιάσει τη μέθοδο σε συνέδρια και έχει δεχθεί επισκέψεις από εκπροσώπους κρατικών φορέων της Νότιας Αφρικής, δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία για μαζική παραγωγή κατοικιών ή ένταξη του συστήματος σε δημόσια προγράμματα στέγασης. Η κατοικία στην περιοχή Ένερντεϊλ παραμένει το βασικό παράδειγμα εφαρμογής της συγκεκριμένης τεχνολογίας, αποδεικνύοντας ότι είναι εφικτή η κατασκευή και η κατοίκηση ενός σπιτιού με τοίχους που αποτελούνται κυρίως από χώμα και ανακυκλωμένα απορρίμματα.
