Η «μασκοφόρα» μαϊμού που ξέφυγε από τους επιστήμονες για 17 χρόνια: Και ήδη απειλείται με εξαφάνιση

• Μια θολή φωτογραφία ήταν η πρώτη ένδειξη
• Ξεχωρίζει από την εμφάνιση και τη γενετική του
• Ήδη θεωρείται είδος που κινδυνεύει

Στα πυκνά δάση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο είδος πιθήκου κολόβου, όπως δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One. Πρόκειται μόλις για το πέμπτο νέο είδος πιθήκου που περιγράφεται επιστημονικά στην Αφρική τα τελευταία 75 χρόνια, ενώ οι ερευνητές εκτιμούν ήδη ότι κινδυνεύει με εξαφάνιση.

Μια θολή φωτογραφία ήταν η πρώτη ένδειξη

Οι πρώτες φήμες για την ύπαρξη του νέου είδους εμφανίστηκαν το 2008, όταν μια αποστολή του Ιδρύματος Lukuru κατέγραψε έναν μεγάλο μαύρο πίθηκο στα απομονωμένα δάση ανατολικά του ποταμού Λομάμι, στη σημερινή περιοχή του Εθνικού Πάρκου Λομάμι. Η μοναδική φωτογραφία που τραβήχτηκε ήταν θολή και έδειχνε μόνο την πλάτη του ζώου, καθιστώντας αδύνατη την αναγνώριση του είδους. Χρειάστηκε να περάσουν δέκα χρόνια μέχρι να ληφθεί μια πολύ καθαρότερη φωτογραφία, η οποία ώθησε τους επιστήμονες να ξεκινήσουν συστηματική έρευνα για τον εντοπισμό του μυστηριώδους πιθήκου.

Από το 2018 έως το 2022 πραγματοποιήθηκαν 114 επιτόπιες παρατηρήσεις του νέου είδους. Ο πίθηκος ονομάστηκε Colobus congoensis, ενώ οι τοπικές κοινότητες τον γνωρίζουν ως Likweli. Οι κάτοικοι της περιοχής έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανακάλυψή του. Οι ερευνητές επισκέφθηκαν 52 χωριά, όμως μόνο οκτώ κοινότητες μπορούσαν να αναγνωρίσουν το ζώο και να περιγράψουν κατά προσέγγιση την εξάπλωσή του. Ο Τζούνιορ Αμπόκο, υποψήφιος διδάκτορας στο Florida Atlantic University και μέλος της ερευνητικής ομάδας, δήλωσε: «Η ανακάλυψη αυτή είναι συναρπαστική και βαθιά προσωπική, καθώς αναδεικνύει την εξαιρετική βιοποικιλότητα της πατρίδας μου και πόσα ακόμη παραμένουν άγνωστα. Ήταν τιμή μου να δώσω στο είδος το όνομα Colobus congoensis, τιμώντας τη φυσική κληρονομιά της λεκάνης του Κονγκό.»

Ξεχωρίζει από την εμφάνιση και τη γενετική του

Το νέο είδος διαφέρει τόσο γενετικά όσο και μορφολογικά από όλους τους γνωστούς κολόβους. Οι πίθηκοι ζυγίζουν περίπου 7 κιλά, έχουν γυαλιστερό μαύρο τρίχωμα, μακριά ουρά και πορτοκαλί-λευκές αποχρώσεις γύρω από το στόμα και τη μύτη, που δημιουργούν την εντύπωση μιας χαρακτηριστικής «μάσκας». Στη βάση της ουράς τους υπάρχει επίσης μια έντονη λευκή κηλίδα.

Αρσενικά και θηλυκά μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, γεγονός που δυσκολεύει την αναγνώρισή τους όταν βρίσκονται ψηλά στις κορυφές των δέντρων. Το νέο είδος παρατηρήθηκε συχνά μαζί με τον κολόβο της Αγκόλας (Colobus angolensis) και τον κόκκινο κολόβο του Λομάμι (Piliocolobus parmentieri). Όλοι οι πίθηκοι κολόβοι παράγουν δυνατές κραυγές που ακούγονται σε μεγάλες αποστάσεις μέσα στο δάσος. Οι ερευνητές κατέγραψαν και ανέλυσαν τη φωνή του Likweli, διαπιστώνοντας ότι διαφέρει ακουστικά από εκείνη του πλησιέστερου συγγενικού του είδους, επιβεβαιώνοντας ακόμη περισσότερο ότι πρόκειται για νέο είδος.

Ήδη θεωρείται είδος που κινδυνεύει

Το Colobus congoensis ζει σε μια περιοχή μόλις 1.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανάμεσα στους ποταμούς Λομάμι και Λίλο, έκταση ιδιαίτερα μικρή για είδος κολόβου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό δείχνει ότι το είδος εξαρτάται από δάση υψηλής ποιότητας και είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην υποβάθμιση του φυσικού του περιβάλλοντος. Για τον λόγο αυτό προτείνουν να ενταχθεί στον κατάλογο των απειλούμενων ειδών της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Οι σημαντικότερες απειλές είναι το κυνήγι και η απώλεια ενδιαιτημάτων, καθώς οι ανθρώπινοι πληθυσμοί επεκτείνονται σε δασικές περιοχές, οι οποίες είναι επίσης κατάλληλες για γεωργία και νέους οικισμούς.

Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να συνεχίσουν τη μελέτη του Likweli, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα τον πληθυσμό του, τις διατροφικές του συνήθειες και την αναπαραγωγική του συμπεριφορά. Παράλληλα, εκτιμούν ότι το Colobus congoensis ακολούθησε ξεχωριστή εξελικτική πορεία, έχοντας διαχωριστεί από τον πλησιέστερο συγγενή του πριν από περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια χρόνια. Όπως δήλωσε η ερευνήτρια Κέιτ Ντέτγουιλερ: «Η ανακάλυψη του Colobus congoensis αποτελεί επιστημονικό θρίαμβο, αλλά και μια σοβαρή υπενθύμιση ότι μερικά από τα πιο σπάνια πλάσματα της Γης μπορεί να εξαφανιστούν πριν ο κόσμος προλάβει καν να μάθει ότι υπάρχουν.»

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Πέθαναμε μέσα μας: Κατσαρίδα-γίγας περπάτησε πάνω σε ρεπόρτερ σε live μετάδοση (vid)
• Η θεία είπε «χοντρή» την ανιψιά και την συνέλαβαν: Απίθανο ενδοοικογενειακό επεισόδιο στο Άργος Ορεστικό
• Ντουμπάι: Έξυπνα μηχανήματα ψήνουν και μοιράζουν δωρεάν φρέσκο ψωμί όλο το 24ωρο