Ο ποταμός Κονγκό κάνει «βουτιά» στον Ατλαντικό: Οι γιγάντιες δίνες που μεταφέρουν νερό 800 χιλιόμετρα μακριά
- Οι γιγάντιες δίνες που μεταφέρουν το νερό
- Ο βαθύτερος ποταμός του πλανήτη
- Τα ψάρια που ανεβαίνουν καταρράκτη
Ο ποταμός Κονγκό της Αφρικής, ο βαθύτερος γνωστός ποταμός του κόσμου, εκβάλλει περίπου 40.000 κυβικά μέτρα νερού κάθε δευτερόλεπτο στον Ατλαντικό Ωκεανό. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026, μέρος των γλυκών νερών του δεν αναμειγνύεται αμέσως με το θαλασσινό νερό, αλλά μπορεί να διανύσει έως και 800 χιλιόμετρα μέσα στον ωκεανό.
Οι γιγάντιες δίνες που μεταφέρουν το νερό
Οι επιστήμονες μελέτησαν το στρώμα γλυκού νερού που σχηματίζεται στις εκβολές του Κονγκό και διαπίστωσαν ότι, ιδιαίτερα την περίοδο των βροχών, παγιδεύεται σε γιγάντιες ωκεάνιες δίνες. Οι δίνες αυτές μπορούν να φτάσουν σχεδόν τα 100 χιλιόμετρα σε διάμετρο. Μία από αυτές, που παρακολουθήθηκε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2016, παρέμεινε ενεργή για 49 ημέρες, είχε ακτίνα περίπου 150 χιλιομέτρων και μετέφερε νερό χαμηλής αλατότητας περίπου 200 χιλιόμετρα μακριά από τις αφρικανικές ακτές, πριν διαλυθεί.
Για να ανασυνθέσουν τη διαδρομή του νερού, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλο κυκλοφορίας των ωκεανών με ανάλυση 3 χιλιομέτρων, το οποίο συνέκριναν με μετρήσεις αλατότητας, θαλάσσιων ρευμάτων, ύψους της επιφάνειας της θάλασσας, καθώς και δεδομένα από δορυφόρους και συστήματα παρακολούθησης πλοίων. Παρακολουθώντας περισσότερα από 5.000 εικονικά σωματίδια, διαπίστωσαν ότι το νερό που βρισκόταν στο κέντρο της δίνης τον Απρίλιο είχε προέλθει από το νότιο τμήμα της υδάτινης μάζας του Κονγκό έναν μήνα νωρίτερα. Η μελέτη έδειξε ότι οι μεγάλες δίνες μπορούν να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού σε μεγάλες αποστάσεις, επηρεάζοντας την αλατότητα, την κυκλοφορία των υδάτων και τα θαλάσσια οικοσυστήματα του Ατλαντικού.
Ο βαθύτερος ποταμός του πλανήτη
Το μέγιστο βάθος του Κονγκό αναφέρεται συχνά στα 220 μέτρα, αν και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η τιμή αυτή δεν θεωρείται οριστική. Υδροακουστικές μετρήσεις της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ έχουν καταγράψει βάθη άνω των 200 μέτρων στον Κάτω Κονγκό, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για τον βαθύτερο γνωστό ποταμό στον κόσμο. Με μήκος περίπου 4.300 χιλιομέτρων και λεκάνη απορροής σχεδόν 4 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο ποτάμιο σύστημα στον κόσμο σε παροχή νερού, μετά τον Αμαζόνιο.
Παράλληλα, άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 κατέγραψε τάση μείωσης της υγρασίας και των βροχοπτώσεων στη λεκάνη του Κονγκό, γεγονός που συνδέεται με μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία και την άνοδο της θερμοκρασίας στον τροπικό Ατλαντικό. Επιπλέον, έρευνα του 2026 έδειξε ότι αρχαίος άνθρακας, αποθηκευμένος για χιλιάδες χρόνια στους τυρφώνες της περιοχής, μεταφέρεται μέσω λιμνών και ποταμών προς την ατμόσφαιρα. Οι τυρφώνες της λεκάνης του Κονγκό αποθηκεύουν περίπου 30 δισεκατομμύρια τόνους άνθρακα, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά αποθέματα του πλανήτη.
Τα ψάρια που ανεβαίνουν καταρράκτη
Η βιοποικιλότητα της περιοχής συνεχίζει να εντυπωσιάζει τους επιστήμονες. Τον Απρίλιο του 2026 καταγράφηκαν για πρώτη φορά με εικόνες χιλιάδες ψάρια του είδους Parakneria thysi να σκαρφαλώνουν τον καταρράκτη Λουβιλόμπο, ύψους περίπου 15 μέτρων, στην άνω λεκάνη του Κονγκό.
Τα ψάρια, μήκους μόλις 3,7 έως 4,8 εκατοστών, χρησιμοποιούν τα πτερύγιά τους και μικρές δομές που μοιάζουν με άγκιστρα για να προσκολλώνται στις βρεγμένες επιφάνειες. Η ανάβαση μπορεί να διαρκέσει σχεδόν δέκα ώρες, αποκαλύπτοντας για ακόμη μία φορά ότι το οικοσύστημα του Κονγκό εξακολουθεί να κρύβει πολλά ανεξερεύνητα μυστικά.
