Αντηλιακό στην προϊστορία: Πώς προστατεύονταν οι αρχαίοι από την υπεριώδη ακτινοβολία
«Αν μπορούσα να σας δώσω μόνο μία συμβουλή για το μέλλον, αυτή θα ήταν το αντηλιακό». Αυτή η ατάκα από το κλασικό τραγούδι του Μπαζ Λούρμαν το 1997, «Everybody's Free (To Wear Sunscreen)», γίνεται πιο προφητική κάθε χρόνο. Αλλά τι έκαναν οι αρχαίοι άνθρωποι για να προστατευτούν από τις υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου;
Προγονική μελαγχρωμία: Ένα φυσικό αντηλιακό;
Μέχρι την Εποχή του Σιδήρου (περίπου 1200 π.Χ.), η πλειονότητα των ανθρώπων είχε σκούρο δέρμα. Το σκούρο δέρμα περιέχει περισσότερη μελανίνη, η οποία προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά μειώνει την παραγωγή βιταμίνης D. Έτσι, το ανοιχτόχρωμο δέρμα εξελίχθηκε καθώς οι πληθυσμοί μετακινήθηκαν σε βόρεια γεωγραφικά πλάτη με λιγότερο ήλιο.
Αν και πιστευόταν ότι το σκούρο δέρμα εξελίχθηκε για την προστασία από τον καρκίνο, πρόσφατη μελέτη σε άτομα αγγλοκελτικής καταγωγής στην Αυστραλία δείχνει πως ο καρκίνος του δέρματος εμφανίζεται συνήθως μετά την αναπαραγωγική ηλικία. Αυτό σημαίνει ότι η μελανίνη ίσως εξελίχθηκε για να αποτρέπει άλλες βλαβερές συνέπειες, όπως η αφυδάτωση από εγκαύματα και η καταστροφή του φολικού οξέος, που είναι ζωτικό για τα έμβρυα.
Το αντηλιακό της αρχαιότητας
Ένα από τα καλύτερα φυσικά αντηλιακά της προϊστορίας ήταν η ώχρα. Αυτή η αργιλική χρωστική περιέχει οξείδιο του σιδήρου, το οποίο διαχέει την ακτινοβολία UV. Ερευνητές ανακάλυψαν πως η ώχρα με λεπτούς κόκκους προσφέρει καλύτερη προστασία. Παραδόξως, οι πρώτοι Homo sapiens στο σπήλαιο Καφζέχ στο Ισραήλ αγνόησαν την τοπική ώχρα και εισήγαγαν μια ποιοτικότερη ποικιλία από απόσταση άνω των 60 χιλιομέτρων.
Η χρήση της ώχρας αυξήθηκε κατακόρυφα πριν από περίπου 40.000 χρόνια, συμπίπτοντας με το γεγονός Laschamp, μια περίοδο 300 ετών όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης αδυνατούσε να φιλτράρει την υπεριώδη ακτινοβολία.
Αυτή η περίοδος συμπίπτει και με την εξαφάνιση των Νεάντερταλ. Υπάρχουν υποθέσεις ότι οι Νεάντερταλ χάθηκαν επειδή δεν προστατεύονταν αποτελεσματικά από τον ήλιο. Οι Homo sapiens χρησιμοποιούσαν βελόνες για να ράβουν κατάλληλα ρούχα, ενώ οι Νεάντερταλ φορούσαν χαλαρά τομάρια.
Ο συνδυασμός ρουχισμού και ώχρας ίσως βοήθησε τους σύγχρονους ανθρώπους να επιβιώσουν, ενώ οι Νεάντερταλ εκτέθηκαν στην έντονη ακτινοβολία. Αν και η σύνδεση αυτή παραμένει υποθετική, δείχνει ότι η ηλιακή προστασία ήταν εξίσου σημαντική τότε όσο και σήμερα.
- Έχετε παλιές VHS στο σπίτι; Κάποιες πωλούνται πάνω από 3.600 ευρώ - Οι κασέτες που έγιναν συλλεκτικός θησαυρός
- Απόκοσμη «θύελλα δροσιάς» στη Γαλλία: Το «galerne» έριξε τη θερμοκρασία κατά 12°C σε 30' (vid)
- Ο κρυμμένος θησαυρός του δημιουργού του Πύργου του Άιφελ είναι θαμμένος εδώ και δεκαετίες στην Ισπανία
