«Φάντασμα» του Στόουνχεντζ: Αρχαίος τελετουργικός κύκλος 5.000 ετών αποκαλύφθηκε κάτω από τον βάλτο
- Ένας «αόρατος» κύκλος κάτω από το έδαφος
- Η τεχνολογία αποκάλυψε όσα έκρυβε η γη
- Ένα προϊστορικό τοπίο τελετουργιών
- Σύνδεση με τον ήλιο και τα αρχαία τελετουργικά
- Μια νέα σελίδα στην προϊστορία της Σκωτίας
Ένας άγνωστος μέχρι σήμερα προϊστορικός κύκλος φαίνεται πως κρυβόταν για περίπου 5.000 χρόνια κάτω από το έδαφος του Μάχκρι Μουρ (Machrie Moor), στο νησί Άραν της δυτικής Σκωτίας.
Η ανακάλυψη έγινε μέσω γεωφυσικής έρευνας, η οποία εντόπισε κυκλικά ίχνη στο υπέδαφος που δεν ήταν ορατά στην επιφάνεια. Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι μπορεί να πρόκειται για έναν νέο τελετουργικό κύκλο από λίθους ή ξύλινους πασσάλους, αν και η ακριβής μορφή και χρήση του δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί. Η ανακοίνωση έγινε από την υπηρεσία Historic Environment Scotland, τον φορέα που είναι υπεύθυνος για την έρευνα, καταγραφή και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Σκωτίας.
Ένας «αόρατος» κύκλος κάτω από το έδαφος
Η ομάδα με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Νικ Χάνον εντόπισε 12 ανωμαλίες στο έδαφος, οι οποίες μοιάζουν με αρχαίους λάκκους. Όταν εξετάστηκαν συνολικά, σχημάτιζαν έναν σχεδόν τέλειο κύκλο.Η διάταξη των σημείων δείχνει ότι πιθανότατα υπήρχαν και άλλα στοιχεία στην αρχική κατασκευή. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ο κύκλος είχε διάμετρο περίπου 28 μέτρα, ενώ οι αποστάσεις μεταξύ των σημείων ήταν περίπου 6,5 μέτρα.
Δύο μεγαλύτερα κενά στην κυκλική διάταξη ενδέχεται να αντιστοιχούν σε δύο επιπλέον θέσεις, γεγονός που θα μπορούσε να ανεβάσει τον συνολικό αριθμό των στοιχείων του μνημείου στα 14. Παρότι η κυκλική μορφή θυμίζει μνημεία όπως το Στόουνχεντζ, οι ειδικοί αποφεύγουν προς το παρόν τις οριστικές ερμηνείες, καθώς δεν έχει πραγματοποιηθεί ανασκαφή.
Η τεχνολογία αποκάλυψε όσα έκρυβε η γη
Η ανακάλυψη δεν προέκυψε από παραδοσιακές ανασκαφικές εργασίες, αλλά από σύγχρονες μεθόδους γεωφυσικής χαρτογράφησης. Οι αισθητήρες μπορούν να ανιχνεύουν μεταβολές στο έδαφος που σχετίζονται με ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως θαμμένες πέτρες, ξύλινες κατασκευές ή αρχαίους λάκκους. Στην περιοχή του Μάχκρι Μουρ, τα σήματα εμφανίστηκαν σε σημείο όπου δεν υπήρχε καμία ορατή κατασκευή στην επιφάνεια.
Επειδή δεν εντοπίστηκαν πέτρες στο εσωτερικό του κύκλου, οι αρχαιολόγοι εξετάζουν δύο βασικά ενδεχόμενα: είτε η κατασκευή αποτελούνταν από ξύλινους πασσάλους είτε οι λίθοι της αφαιρέθηκαν σε μεταγενέστερη εποχή. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε ευαίσθητους αρχαιολογικούς χώρους, καθώς επιτρέπει την έρευνα χωρίς να διαταράσσεται το έδαφος.
Ένα προϊστορικό τοπίο τελετουργιών
Το Μάχκρι Μουρ, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊστορικά αρχαιολογικά σύνολα της Σκωτίας. Η περιοχή περιλαμβάνει ήδη γνωστούς πέτρινους κύκλους, μονόλιθους, ταφικούς τύμβους και κιβωτιόσχημους τάφους, που χρονολογούνται από τη Νεολιθική και την Εποχή του Χαλκού, περίπου μεταξύ 3500 και 1500 π.Χ.
Οι γνωστοί κύκλοι του χώρου έχουν συνδεθεί με τελετουργικές δραστηριότητες των αρχαίων αγροτικών κοινοτήτων που ζούσαν στην περιοχή. Έρευνες έχουν δείξει επίσης ότι ορισμένοι από τους πέτρινους κύκλους πιθανότατα είχαν προηγηθεί από ξύλινες κατασκευές στις ίδιες θέσεις. Αυτό υποδηλώνει ότι το τελετουργικό τοπίο άλλαξε με την πάροδο των αιώνων, με ξύλινες δομές να αντικαθίστανται πιθανώς από λίθινες.
Σύνδεση με τον ήλιο και τα αρχαία τελετουργικά
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει προκαλέσει ενδιαφέρον είναι η σχέση των μνημείων του Μάχκρι Μουρ με το φυσικό τοπίο. Οι υπάρχοντες κύκλοι φαίνεται να ευθυγραμμίζονται με ένα άνοιγμα στην κορυφή της κοιλάδας Μάχκρι, από όπου θα ήταν ορατή η ανατολή του ήλιου κατά το θερινό ηλιοστάσιο.
Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι αυτή η σχέση μπορεί να δείχνει πως οι ηλιακές παρατηρήσεις είχαν ρόλο στις τελετές της εποχής. Ωστόσο, για τον νέο κύκλο δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία ώστε να υποστηριχθεί ότι είχε την ίδια λειτουργία με τα υπόλοιπα μνημεία.
Μια νέα σελίδα στην προϊστορία της Σκωτίας
Η ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της προϊστορικής ιστορίας του νησιού Άραν. Το ενδιαφέρον της δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια την κατασκευή, αλλά και στο γεγονός ότι δείχνει πως ακόμη και περιοχές που μελετώνται εδώ και δεκαετίες μπορούν να κρύβουν άγνωστα στοιχεία. Οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν στους ερευνητές να εντοπίζουν θαμμένα ίχνη χωρίς άμεση επέμβαση, προστατεύοντας παράλληλα αρχαιολογικά δεδομένα που παρέμειναν ανέγγιχτα για χιλιάδες χρόνια.
Ο Νικ Χάνον δήλωσε ότι η ομάδα ήταν «εξαιρετικά ενθουσιασμένη» από το εύρημα, καθώς η ανακάλυψη ενός νέου κύκλου στο Μάχκρι Μουρ ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες. Τα επόμενα στάδια της έρευνας αναμένεται να δείξουν πότε ακριβώς κατασκευάστηκε ο κύκλος, ποια υλικά χρησιμοποιήθηκαν και ποιος ήταν ο ρόλος του στο ευρύτερο προϊστορικό τοπίο της περιοχής.
- Το αντικείμενο που δεν πρέπει ποτέ να αφήνετε στο κάθισμα του αυτοκινήτου - Σοβαρός κίνδυνος να μετατραπεί σε «βλήμα»
- Ο πιο σημαντικός ποταμός της Ευρώπης στερεύει: Τι σημαίνει για καύσιμα, τιμές και ελλείψεις
- Οδύσσεια: Η Ωραία Ελένη του Νόλαν τα έβαλε με τον Όμηρο - «Γιατί αφιέρωσες τόσο λίγο χρόνο στις γυναίκες;»
