Μπορεί μια μεταμόσχευση κοπράνων να «ξανανιώσει» τον εγκέφαλο; Τι έδειξε νέα μελέτη
- Τι έδειξε η νέα μελέτη
- Η πάθηση που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες
- Ο ρόλος του εντερικού μικροβιώματος
- Πώς πραγματοποιήθηκε το πείραμα
- Η μεταμόσχευση κοπράνων από νεαρά ποντίκια
- Τα πρώτα συμπεράσματα
Σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών που βρίσκεται σε εξέλιξη από τη Scuola Superiore Sant'Anna της Ιταλίας και το University of California, η σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου φαίνεται να επηρεάζει τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου. Τα ευρήματα, που προέρχονται από πειράματα σε ποντίκια, δείχνουν ότι η μεταμόσχευση κοπράνων από νεαρά ζώα μπορεί να αποκαταστήσει μέρος αυτής της ικανότητας.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Όταν είμαστε νέοι, ο εγκέφαλος διαθέτει υψηλή νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα να δημιουργεί νέες νευρωνικές συνδέσεις και να προσαρμόζεται στις εμπειρίες. Με την πάροδο της ηλικίας, η ικανότητα αυτή μειώνεται σταδιακά.
Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει αυτή τη διαδικασία και αν μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση ή ακόμη και στην αποκατάσταση της νευροπλαστικότητας.
Η πάθηση που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες
Για να δοκιμάσουν την υπόθεσή τους, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ως μοντέλο την αμβλυωπία, γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι». Πρόκειται για μια νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει σχεδόν 100 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και εμφανίζεται όταν ο εγκέφαλος ευνοεί το ένα μάτι, δημιουργώντας ισχυρότερες νευρικές συνδέσεις σε αυτό.
Στα παιδιά, η πάθηση μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί καλύπτοντας το ισχυρότερο μάτι, ώστε ο εγκέφαλος να αναπτύξει νέες συνδέσεις με το ασθενέστερο. Η διαδικασία αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νευροπλαστικότητας του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου.
Ο ρόλος του εντερικού μικροβιώματος
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη δημιουργία νέων νευρώνων, τη μυελίνωση και την ακεραιότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Παράλληλα, έχει συνδεθεί με ψυχικές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και η νόσος Αλτσχάιμερ.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ερευνητές διερεύνησαν κατά πόσο το μικροβίωμα θα μπορούσε να επαναφέρει τον γηράσκοντα εγκέφαλο σε μια πιο «νεανική» κατάσταση.
Πώς πραγματοποιήθηκε το πείραμα
Οι επιστήμονες δημιούργησαν δύο ομάδες ποντικών με διαφορετικό εντερικό μικροβίωμα. Στη μία ομάδα χορηγήθηκαν για δέκα ημέρες αντιβιοτικά ευρέος φάσματος, μειώνοντας σημαντικά ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, όπως τα Lachnospiraceae και Muribaculaceae. Η δεύτερη ομάδα δεν έλαβε αντιβιοτικά.
Στη συνέχεια κάλυψαν το ένα μάτι όλων των ποντικών για τρεις ημέρες και κατέγραψαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου που σχετιζόταν με το μάτι που παρέμενε ανοικτό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόνο τα ποντίκια με φυσιολογικό μικροβίωμα διατήρησαν τη νευροπλαστικότητα.
Η μεταμόσχευση κοπράνων από νεαρά ποντίκια
Στο επόμενο στάδιο της έρευνας, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μεταμόσχευση κοπράνων από ποντίκια ηλικίας 30 ημερών σε μεγαλύτερα ποντίκια ηλικίας τεσσάρων μηνών. Παράλληλα δημιουργήθηκε ομάδα ελέγχου, η οποία έλαβε μεταμόσχευση από μεγαλύτερα σε ηλικία ζώα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόνο τα ποντίκια που έλαβαν μικροβίωμα από νεαρούς δότες παρουσίασαν αυξημένη νευροπλαστικότητα κατά τη διάρκεια του πειράματος. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα ευρήματα δείχνουν πως το νεανικό μικροβίωμα μπορεί να μεταφέρει χαρακτηριστικά που ευνοούν τη νευροπλαστικότητα ακόμη και σε ενήλικους οργανισμούς.
Τα πρώτα συμπεράσματα
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα αποτελέσματα που παρατηρούνται στα ποντίκια και στις πιθανές εφαρμογές στον άνθρωπο. Παράλληλα, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστούν οι ακριβείς βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν το μικροβίωμα του εντέρου με τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία υποδεικνύουν ότι, εκτός από τις συνήθειες που θεωρούνται ωφέλιμες για την υγεία του εγκεφάλου, η διατήρηση ενός υγιούς εντερικού μικροβιώματος ενδέχεται να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της νευροπλαστικότητας με την πάροδο του χρόνου.
