Axios: Συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν για εκεχειρία και πυρηνικά, απομένει το «ναι» του Τραμπ
- Το παρασκήνιο των επαφών
- Τι προβλέπει το προσχέδιο
- Νέες απειλές από τους Φρουρούς της Επανάστασης
- Παρέμβαση Χαμενεΐ
Σε κατ’ αρχήν συμφωνία για ένα 60ήμερο πλαίσιο αποκλιμάκωσης φαίνεται πως κατέληξαν Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές, με στόχο την παράταση της κατάπαυσης του πυρός και την έναρξη επίσημων συνομιλιών γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, η τελική επικύρωση του σχεδίου παραμένει ανοιχτή, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη δώσει την οριστική συγκατάθεσή του. Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι ο Λευκός Οίκος ζήτησε επιπλέον χρόνο προτού ληφθεί η τελική απόφαση.
Η πιθανή υπογραφή του μνημονίου θεωρείται από διπλωματικούς κύκλους η σημαντικότερη προσπάθεια αποκλιμάκωσης από την έναρξη της σύγκρουσης στην περιοχή, αν και οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η επίτευξη μόνιμης συμφωνίας για τα πυρηνικά θα απαιτήσει μακρές και απαιτητικές διαπραγματεύσεις.
Το παρασκήνιο των επαφών
Αμερικανικές κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των όρων είχε συμφωνηθεί ήδη από την Τρίτη, ωστόσο εκκρεμούσε η πολιτική έγκριση και από τις δύο πλευρές.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ιρανική αντιπροσωπεία επέστρεψε αργότερα στο τραπέζι των συνομιλιών διαμηνύοντας ότι διαθέτει πλέον το απαραίτητο «πράσινο φως» για να προχωρήσει στην υπογραφή, χωρίς πάντως να υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από την Τεχεράνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώθηκε για το περιεχόμενο του προσχεδίου, ωστόσο απέφυγε να δώσει άμεσα την έγκρισή του. Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτησε λίγες ημέρες προκειμένου να αξιολογήσει όλες τις παραμέτρους της συμφωνίας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι δύο πλευρές εμφανίζονται κοντά σε συμφωνία. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, υπήρξαν επανειλημμένα ενδείξεις προόδου, χωρίς όμως να υπάρξει τελική κατάληξη.
Τι προβλέπει το προσχέδιο
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το 60ήμερο μνημόνιο θα προβλέπει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς επιβολή τελών ή παρεμβάσεις σε εμπορικά πλοία. Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να αναλαμβάνει την υποχρέωση απομάκρυνσης όλων των ναρκών από την περιοχή εντός 30 ημερών.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκατασταθεί πλήρως η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Το Ιράν καλείται να δεσμευθεί ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, ενώ στο τραπέζι των συζητήσεων θα τεθούν άμεσα το ζήτημα του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και οι μελλοντικές δραστηριότητες εμπλουτισμού.
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ εμφανίζονται πρόθυμες να εξετάσουν σταδιακή ελάφρυνση των κυρώσεων, καθώς και αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ειδικού μηχανισμού για τη διευκόλυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας και της διακίνησης βασικών αγαθών προς το Ιράν.
Νέες απειλές από τους Φρουρούς της Επανάστασης
Την ίδια ώρα, το κλίμα στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά τεταμένο. Οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν νέες απειλές κατά του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή όσο υπάρχει το ισραηλινό καθεστώς».
Σε ανακοίνωσή τους, μετά τις ισραηλινές επιχειρήσεις που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο στελεχών της Χαμάς, κατηγόρησαν παράλληλα τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής μέσω των πρωτοβουλιών που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, προειδοποίησαν με «σθεναρή απάντηση» σε περίπτωση νέων αμερικανικών επιθέσεων, μετά το πλήγμα που σημειώθηκε νωρίτερα στο νότιο τμήμα του Ιράν.
Παρέμβαση Χαμενεΐ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατηγόρησε ΗΠΑ και Ισραήλ ότι επιχειρούν να «γονατίσουν» τη χώρα μέσω στρατιωτικών, οικονομικών και πολιτικών πιέσεων.
Σε μήνυμά του, που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση με αφορμή την επέτειο του ιρανικού κοινοβουλίου, κάλεσε τους Ιρανούς σε ενότητα και συνοχή απέναντι στις εξελίξεις, υποστηρίζοντας ότι η Δύση επιδιώκει να προκαλέσει εσωτερική αποσταθεροποίηση μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις.
