Η Κίνα «μπλόκαρε»: Το έργο των 234 χλμ. σιδηροδρόμου που κόλλησε εξαιτίας 85 χιλιοστών
Η εικόνα μοιάζει σχεδόν παράλογη. Ένας σιδηρόδρομος 234 χιλιομέτρων, χτισμένος μέσα στην έρημο της Γκόμπι, με γέφυρες, υποδομές και πλήρη λειτουργικότητα, φτάνει μέχρι τα σύνορα Κίνας και Μογγολίας και εκεί σταματά. Όχι γιατί τελείωσαν οι πόροι ή η διαθέσιμη τεχνολογία, αλλά διότι απομένουν μόλις 20 χιλιόμετρα που εδώ και 13 χρόνια δεν μπορούν να ολοκληρωθούν. Ένα έργο που ξεκίνησε το 2012 για να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα logistics προβλήματα της Ασίας, παραμένει ημιτελές σε ένα σημείο που στον χάρτη μοιάζει σχεδόν ασήμαντο.
Το πρόβλημα, ωστόσο, μόνο ασήμαντο δεν είναι. Στον πυρήνα του βρίσκεται μια διαφορά μόλις 85 χιλιοστών στο πλάτος των σιδηροδρομικών γραμμών. Η Μογγολία χρησιμοποιεί το σοβιετικό εύρος γραμμής των 1.520 mm, ενώ η Κίνα το διεθνές των 1.435 mm. Αυτή η μικρή απόσταση αρκεί για να καταστήσει αδύνατη τη διέλευση των ίδιων τρένων από τη μία χώρα στην άλλη, αναγκάζοντας τη μεταφόρτωση των εμπορευμάτων στα σύνορα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει καθυστερήσεις, αυξημένο κόστος και απώλεια του βασικού πλεονεκτήματος που υπόσχεται ο σιδηρόδρομος.
Το πρόβλημα των 85 χιλιοστών που μπλόκαρε τα πάντα
Το έργο είχε ως βασικό στόχο να μεταφέρει τεράστιες ποσότητες άνθρακα και μετάλλων από τα κοιτάσματα της Μογγολίας προς την κινεζική βιομηχανία, χωρίς την ανάγκη για ατελείωτες ουρές φορτηγών που διασχίζουν τη Γκόμπι. Η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε το 2022, με τη γραμμή να φτάνει μέχρι τα σύνορα, μειώνοντας το κόστος μεταφοράς άνθρακα από 32 σε μόλις 8 δολάρια ανά τόνο. Παρ’ όλα αυτά, το κρίσιμο κομμάτι που θα ένωνε τα δύο δίκτυα έμεινε πίσω, αφήνοντας το project ημιτελές εκεί που έχει τη μεγαλύτερη σημασία.
Η λύση που προκρίθηκε είναι η κατασκευή γραμμής διπλού εύρους, ώστε να μπορούν να κινούνται τόσο τα μογγολικά όσο και τα κινεζικά τρένα χωρίς μεταφόρτωση. Πρόκειται για μια διασυνοριακή σύνδεση μήκους 19,5 χιλιομέτρων στο πέρασμα Gashuun Sukhait, η οποία περιλαμβάνει και γέφυρες ύψους έως 31 μέτρων για να καλυφθούν οι υψομετρικές διαφορές των δύο πλευρών. Η φάση αυτή ξεκίνησε το 2025, με στόχο ολοκλήρωσης το 2027, αν και πολλοί θεωρούν ήδη το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά αισιόδοξο.
Πίσω από το τεχνικό πρόβλημα, υπάρχει και μια μεγάλη οικονομική... εμπλοκή. Η Μογγολία διαθέτει τεράστια αποθέματα πρώτων υλών, με το κοίτασμα Tavan Tolgoi να εκτιμάται σε 6,4 δισεκατομμύρια τόνους άνθρακα, ενώ το Oyu Tolgoi συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα κοιτάσματα χαλκού και χρυσού παγκοσμίως, με προβλεπόμενη παραγωγή 500.000 τόνων χαλκού ετησίως μέχρι το 2030. Ωστόσο, η χώρα δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για τις εξαγωγές της, με περίπου το 90% των πρώτων υλών να κατευθύνεται ήδη προς τα εκεί.
Ο σιδηρόδρομος θα μπορούσε να διπλασιάσει τις εξαγωγές της Μογγολίας, από 83 σε 165 εκατομμύρια τόνους ετησίως, αυξάνοντας σημαντικά τα έσοδα της. Ταυτόχρονα όμως, ενισχύει ακόμη περισσότερο την οικονομική εξάρτηση από την Κίνα, δημιουργώντας μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την εξάρτηση. Για το Πεκίνο, η σπουδαιότητα του έργου είναι εξίσου μεγάλη, καθώς εξασφαλίζει σταθερή πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας στις αγορές.
Η έρημος που δεν συγχωρεί λάθη
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχει και η ίδια η Γκόμπι. Ένα από τα πιο αφιλόξενα περιβάλλοντα στον πλανήτη, με θερμοκρασίες που κυμαίνονται από -40 βαθμούς τον χειμώνα έως πάνω από 40 το καλοκαίρι. Οι ακραίες αυτές διακυμάνσεις προκαλούν διαστολές και συστολές στις ράγες, επιταχύνοντας τη φθορά τους και αυξάνοντας τις ανάγκες συντήρησης. Οι αμμοθύελλες καλύπτουν συχνά τις γραμμές, ενώ το χιόνι περιορίζει τη λειτουργικότητα τους χειμερινούς μήνες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου ακόμη και η πιο εξελιγμένη μηχανική δοκιμάζεται.
Έτσι, ένα έργο που θα μπορούσε να αλλάξει τις εμπορικές ροές σε ολόκληρη την περιοχή παραμένει εγκλωβισμένο στα τελευταία του χιλιόμετρα. Όχι γιατί λείπει η τεχνογνωσία ή η χρηματοδότηση, αλλά γιατί σε αυτό το σημείο τέμνονται τεχνικές λεπτομέρειες, γεωγραφικές δυσκολίες και πολιτικοοικονομικά συμφέροντα.
- Βρέθηκαν νεκρές μάνα και κόρη στη Ζωγράφου: Τσιμεντωμένη η πόρτα του διαμερίσματος (vid)
- Έξαλλος με Μάνεση ο Μικρούτσικος για τα Τέμπη: «Ζήλεψε τον Πορτοσάλτε, πάνω στους νεκρούς black humor;» (vid)
- Καπετάνιος εγκλωβισμένου πλοίου στα στενά του Ορμούζ είναι συγγενής βασικού παίκτη που παίζει στον Ατρόμητο: «Είμαστε εδώ 10 μέρες!» (vid)
