ΗΠΑ - Ιράν: Οι 14 όροι του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου και η ανησυχία του Ισραήλ
- Οι «κόκκινες γραμμές» για τα πυρηνικά και τους πυραύλους
- Τα ανταλλάγματα και το «βέτο» της Ιερουσαλήμ
Ένα ολοκληρωμένο πακέτο 15 σημείων (τα 14 έχουν γίνει γνωστά) για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν έχει καταθέσει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκοντας μια ριζική αναδιάρθρωση των σχέσεων στη Μέση Ανατολή.
Το σχέδιο, που προβλέπει αρχικά εκεχειρία ενός μήνα, περιλαμβάνει δραστικές απαιτήσεις για το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, προκαλώντας ταυτόχρονα έντονο προβληματισμό στην ηγεσία του Ισραήλ για την ταχύτητα των εξελίξεων.
Οι «κόκκινες γραμμές» για τα πυρηνικά και τους πυραύλους
Η κυβέρνηση Τραμπ, με τη συμμετοχή στενών συνεργατών όπως ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, επεξεργάστηκε μια πρόταση που στοχεύει στην πλήρη αποδόμηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες που διέρρευσαν, οι 14 από τους 15 όρους περιλαμβάνουν:
- Διάλυση υποδομών: Πλήρης κατάργηση των εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό
- Παράδοση υλικού: Το απόθεμα των 450 κιλών ουρανίου (εμπλουτισμένου κατά 60%) πρέπει να παραδοθεί στον IAEA.
- Τέλος στον εμπλουτισμό: Ρητή απαγόρευση κάθε είδους εμπλουτισμού ουρανίου σε ιρανικό έδαφος και δέσμευση για μη απόκτηση πυρηνικών όπλων
- Έλεγχος και Πρόσβαση: Ο IAEA θα πρέπει να έχει ελεύθερη και αδέσμευτη πρόσβαση σε όλη την ιρανική επικράτεια
- Στρατιωτικοί περιορισμοί: Περιορισμός του βαλλιστικού προγράμματος (βεληνεκές και αριθμός πυραύλων) και χρήση τους μόνο για αυτοάμυνα
- Περιφερειακή πολιτική: Τερματισμός της χρηματοδότησης και του εξοπλισμού «πληρεξούσιων δυνάμεων» (proxies) και διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ
Τα ανταλλάγματα και το «βέτο» της Ιερουσαλήμ
Ως αντάλλαγμα για τη συμμόρφωση της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον προσφέρει ένα ελκυστικό οικονομικό και ενεργειακό πακέτο. Αυτό περιλαμβάνει την πλήρη άρση των διεθνών κυρώσεων, την κατάργηση του μηχανισμού αυτόματης επαναφοράς κυρώσεων («snapback») και τη συνδρομή των ΗΠΑ στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με επίκεντρο τον σταθμό της Μπουσέρ.
Ωστόσο, η κινητικότητα αυτή έχει προκαλέσει «πονοκέφαλο» στην Ιερουσαλήμ. Η ισραηλινή ηγεσία εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις, φοβούμενη ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει μια «βιαστική» συμφωνία-πλαίσιο. Η ανησυχία έγκειται στο ενδεχόμενο να σταματήσουν οι εχθροπραξίες πριν διασφαλιστεί η πλήρης και οριστική συμμόρφωση της Τεχεράνης, κάτι που, σύμφωνα με το Ισραήλ, θα μπορούσε να προσφέρει στρατηγικό πλεονέκτημα στο Ιράν για να ανασυνταχθεί.
