«Έξι Βαθμοί Χωρισμού»: Από μια ουγγρική ιστορία, στη μαθηματική απόδειξη ότι ο κόσμος μας είναι μικροσκοπικός

• Οι «Έξι Βαθμοί Χωρισμού»: Τα μαθηματικά μπαίνουν στο παιχνίδι
• Το πείραμα του Milgram: Το «ταχυδρομικό» chain που έγινε θρύλος
• Το πείραμα στο σήμερα

Το περίφημο «οι άνθρωποι συνδέονται με έξι βαθμούς χωρισμού» έχει ξεκινήσει από ένα διήγημα του Φρίγιες Κάρινθι. Εκεί, οι ήρωες θέλουν να δοκιμάσουν αν μπορούν να φτάσουν οποιονδήποτε άνθρωπο στον κόσμο μέσω μόλις πέντε γνωστών.

Ήταν μια απλή λογοτεχνική ιδέα, αλλά οι μαθηματικοί είδαν σε αυτήν ένα καθαρό πρόβλημα δικτύου, το οποίο και θέλησαν να αναπτύξουν. «Πόσα βήματα χρειάζονται για να συνδεθούν δύο τυχαίοι άνθρωποι;»

Οι «Έξι Βαθμοί Χωρισμού»: Τα μαθηματικά μπαίνουν στο παιχνίδι

Αν όλοι είχαν 45 φίλους και κανένας φίλος δεν γνώριζε τους φίλους των άλλων, τότε μετά από έξι «βήματα» θα συνδεόσουν με πάνω από 8 δισεκατομμύρια ανθρώπους, δηλαδή με ολόκληρο τον πλανήτη. Όμως αυτό το σενάριο είναι ένα... τέλειο δέντρο, εντυπωσιακό στα χαρτιά, άσχετο με την πραγματική ζωή.

Στην πραγματικότητα, οι κοινωνικές σχέσεις είναι γεμάτες τρίγωνα (φίλοι που γνωρίζουν φίλους), ομάδες, κλειστά κυκλώματα, influencers με χιλιάδες συνδέσεις, αλλά και μοναχικούς ανθρώπους με ελάχιστες. Παρότι το δίκτυο μοιάζει χαοτικό, η πολυπλοκότητα αυτή δεν καταργεί το φαινόμενο των έξι βαθμών, το ενισχύει κι άλλο.

Το πείραμα του Milgram: Το «ταχυδρομικό» chain που έγινε θρύλος

Το 1967, ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ, γνωστός από το διάσημο πείραμα υπακοής, αποφάσισε να το δοκιμάσει πρακτικά. Έδωσε σε ανθρώπους στη Νεμπράσκα έναν φάκελο και τους ζήτησε να τον στείλουν σε κάποιον που γνωρίζουν με το μικρό του όνομα, ώστε να φτάσει τελικά σε έναν άγνωστο στόχο στη Μασαχουσέτη.

Από τα σχεδόν 300 γράμματα, μόνο τα 64 έφτασαν στον προορισμό τους και αυτά χρειάστηκαν κατά μέσο όρο 5,2 ενδιάμεσους ανθρώπους. Και κάπως έτσι γεννήθηκε ο μύθος των έξι βαθμών χωρισμού.

Το πείραμα στο σήμερα

Με τα social media, οι αποστάσεις συρρικνώθηκαν δραματικά. Το 2011, στο Twitter (σημερινό X), οι ενδιάμεσοι ήταν γύρω στους 4,67, ενώ το 2016, στο Facebook, μόλις 3,57. Στον ψηφιακό κόσμο, οι «έξι βαθμοί» είναι μάλλον μία υπερεκτίμηση.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ίδια δομή που επιτρέπει ένα μήνυμα να ταξιδεύει γρήγορα, επιτρέπει επίσης την ταχύτατη εξάπλωση πανδημιών, τη διάδοση ιογενών επιθέσεων σε δίκτυα, τις καταρρεύσεις σε οικονομικά συστήματα και φυσικά, τη ραγδαία εξάπλωση παραπληροφόρησης.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Γνωστός επιχειρηματίας «πιάνει» 216χλμ με την Lamborghini του στη Βουλιαγμένης!
• Πόσα λεφτά τον μήνα βγάζουν οι απατεώνες που στέλνουν SMS
• Πλοίο 500 ετών αναδύεται μέσα από την άμμο: Αποκαλύπτει 2.000 χρυσά νομίσματα