Δασμοί Τραμπ: Έρχεται κόστος-σοκ για την Ελλάδα
- Οι πρώτες απώλειες από το 2025
- Πλήγμα σε τρόφιμα, φάρμακα και βιομηχανία
- Εναλλακτικά προϊόντα και αμερικανική αδιαλλαξία
- Η ανάπτυξη απειλείται και πέρα από τα προϊόντα
Σημαντικές πιέσεις στις ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και δευτερευόντως προς τρίτες αγορές προβλέπεται να προκαλέσει η νέα εμπορική ατζέντα του Ντόναλντ Τραμπ. Οι δασμοί που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον αναμένεται να διαμορφώσουν μια νέα και ακριβή πραγματικότητα για την ελληνική οικονομία.
Το εκτιμώμενο άμεσο και έμμεσο κόστος για την Ελλάδα θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του 2027, σύμφωνα με πηγές από τις συζητήσεις της Κομισιόν με την αμερικανική πλευρά.
Οι πρώτες απώλειες από το 2025
Η οικονομική επίπτωση εντός του 2025 αναμένεται να κυμανθεί από 0,5% έως 1% του ΑΕΠ, δηλαδή 1 έως 2,1 δισ. ευρώ. Το 2026, το «φρένο» στην ανάπτυξη εκτιμάται στο 0,2% με 0,4%, ενώ για το 2027 η αρνητική επίδραση προβλέπεται περιορισμένη, μεταξύ 0,05% και 0,1%.
Πρόκειται για ένα πλήγμα που, αν και διαχειρίσιμο, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων προσδοκιών για τις ελληνικές εξαγωγές και μπορεί να επηρεάσει τη θετική πορεία των τελευταίων ετών.
Πλήγμα σε τρόφιμα, φάρμακα και βιομηχανία
Η πλέον ευάλωτη πλευρά του ελληνικού εμπορικού ισοζυγίου είναι οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, που επηρεάζονται άμεσα από τους προτεινόμενους δασμούς. Μόνο για το 2026, η μείωση στις εξαγωγές υπολογίζεται σε 1,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 2,5% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών.
Επώνυμα προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, οι ελιές και οι κομπόστες ροδάκινου περιλαμβάνονται στη λίστα των πιο «εκτεθειμένων» ειδών. Τα γενόσημα φάρμακα, τα βιομηχανικά υλικά και ο τεχνολογικός εξοπλισμός ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν σημαντική πτώση ζήτησης.
Η αγορά των ΗΠΑ απορρόφησε το 26% των ελληνικών εξαγωγών ελιάς το 2024, ενώ πολλές επιχειρήσεις έχουν επενδύσει στην εξωστρέφεια και στη δημιουργία μακροχρόνιων σχέσεων με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η πιθανή επιβολή δασμών απειλεί να ανατρέψει αυτό το κλίμα.
Εναλλακτικά προϊόντα και αμερικανική αδιαλλαξία
Παρά τις συζητήσεις για εξαιρέσεις σε προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), η στάση των ΗΠΑ χαρακτηρίζεται ως σκληρή. Όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκές πηγές, η Ουάσιγκτον δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι υπάρχουν εναλλακτικά προϊόντα τα οποία μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς τους.
Η αλλαγή στάσης από πλευράς ΗΠΑ, αν και δεν έχει ακόμη πλήρως ενεργοποιηθεί, προκαλεί ανησυχία, ειδικά σε κλάδους που έχουν δει σταθερή αύξηση στη ζήτηση από αμερικανικές επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η ανάπτυξη απειλείται και πέρα από τα προϊόντα
Η επίδραση των δασμών δεν περιορίζεται μόνο στα φυσικά προϊόντα. Οι υπηρεσίες, όπως οι μεταφορές και ο τουρισμός, επίσης ενδέχεται να επηρεαστούν εμμέσως, καθώς περιορισμένη εμπορική δραστηριότητα σημαίνει λιγότερες ανάγκες σε logistics και μετακινήσεις.
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση 2025 του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ) της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, το διμερές εμπόριο Ελλάδας-ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 26,3% το 2024, φτάνοντας στα 4,57 δισ. ευρώ. Η επιβολή δασμών ενδέχεται να ανατρέψει αυτή τη δυναμική πορεία.
