Η Σαουδική Αραβία μετέτρεψε την έρημο σε χωράφια και παρήγαγε 4,1 εκατ. τόνους σιταριού σε έναν χρόνο: Το περιβαλλοντικό τίμημα που τερμάτισε την παραγωγή
Η Σαουδική Αραβία κατάφερε κάποτε να παράγει 4,1 εκατομμύρια τόνους σιταριού μέσα σε έναν μόλις χρόνο, χάρη σε ένα εκτεταμένο σύστημα άρδευσης που μετέτρεψε χιλιόμετρα άγονης γης σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Ωστόσο, αυτή η εντυπωσιακή αγροτική επιτυχία έκρυβε ένα βαρύ περιβαλλοντικό κόστος, το οποίο τελικά ανάγκασε τη χώρα να αναθεωρήσει ολόκληρη τη στρατηγική της.
Πώς η έρημος γέμισε πράσινους κύκλους
Το φιλόδοξο σχέδιο ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980, με στόχο να αποκτήσει η χώρα διατροφική αυτάρκεια. Για να το πετύχει αυτό, το βασίλειο στράφηκε στη μέθοδο της κεντρικής περιστροφικής άρδευσης: τεράστιες μεταλλικές κατασκευές που περιστρέφονται γύρω από ένα κεντρικό σημείο, ποτίζοντας κυκλικές εκτάσεις. Για αρκετά χρόνια, τα αποτελέσματα ήταν τέτοια που η Σαουδική Αραβία έφτασε στο σημείο να εξάγει σιτάρι.
Η παραγωγή βασίστηκε σε υπόγεια αποθέματα νερού που συσσωρεύτηκαν πριν από περίπου 20.000 χρόνια, όταν η Αραβική Χερσόνησος είχε πολύ πιο υγρό κλίμα. Αυτά τα πανάρχαια ύδατα είναι πρακτικά αδύνατο να αναπληρωθούν σε ανθρώπινη κλίμακα χρόνου.
Είναι χαρακτηριστικό πως το 2010, το 83% του νερού που καταναλωνόταν στη χώρα προερχόταν από αυτά τα αποθέματα, με περισσότερο από το 92% να διοχετεύεται στη γεωργία.
Το περιβαλλοντικό τίμημα που τερμάτισε την παραγωγή
Η μαζική άντληση νερού εξάντλησε κρίσιμους πόρους, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που κρύβει η προσπάθεια διατήρησης εντατικής γεωργίας σε μία από τις πιο άνυδρες περιοχές του πλανήτη. Η τεράστια πίεση στα υπόγεια ύδατα οδήγησε την κυβέρνηση στην απόφαση να περιορίσει δραστικά την παραγωγή.
Το 2007 επιβλήθηκαν ετήσιες μειώσεις κατά 12,5% στις ποσότητες σιταριού, ενώ το πρόγραμμα τερματίστηκε οριστικά την περίοδο 2015-2016. Αν και η παραγωγή επανήλθε σε μικρή κλίμακα το 2018, παρέμεινε περιορισμένη στους 10.000 τόνους ετησίως, ενώ την ίδια χρονιά απαγορεύτηκε και η καλλιέργεια ζωοτροφών.
Οι συγκεκριμένες καλλιέργειες κατανάλωναν 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού κάθε χρόνο. Για να καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς της Σαουδικής Αραβίας, ορισμένες εταιρείες μετέφεραν την παραγωγή μηδικής μέχρι την Αριζόνα των ΗΠΑ.
Πλέον, οι αρχές προχωρούν σε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα, σχεδιάζοντας να σταματήσουν πλήρως τις πολυετείς καλλιέργειες ζωοτροφών στις 16 Νοεμβρίου 2026. Η εμπειρία αυτή άφησε πίσω της μια ισχυρή προειδοποίηση για τους κινδύνους που εγκυμονεί η αλόγιστη εκμετάλλευση φυσικών πόρων οι οποίοι χρειάστηκαν χιλιετίες για να δημιουργηθούν.
