Point Nemo: Το μέρος της Γης όπου πάνε τα διαστημόπλοια για να «πεθάνουν»
Υπάρχει ένα σημείο στον πλανήτη όπου δεν υπάρχει ούτε νησί, ούτε πόλη, ούτε δρόμος, ούτε κάποιο σημάδι ανθρώπινης παρουσίας για χιλιάδες χιλιόμετρα. Βρίσκεται στον Νότιο Ειρηνικό και είναι τόσο απομονωμένο, ώστε όταν ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός περνά από πάνω του, οι άνθρωποι που βρίσκονται στο διάστημα μπορεί να είναι οι πιο κοντινοί άνθρωποι στη Γη.
Το όνομά του είναι Point Nemo και απέχει περίπου 2.700 χιλιόμετρα από την πλησιέστερη στεριά. Δεν είναι νησί, όπως μπορεί να δείχνουν ορισμένες εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, αλλά ένα γεωγραφικό σημείο στη μέση ενός αχανούς ωκεανού. Το 1992, ο Κροάτης-Καναδός μηχανικός Hrvoje Lukatela υπολόγισε μέσω γεωχωρικού λογισμικού το σημείο που βρίσκεται μακρύτερα από οποιαδήποτε ακτή.
Εκεί που τελειώνει η Γη
Οι συντεταγμένες του Point Nemo είναι περίπου 48°52,6′ νότια και 123°23,6′ δυτικά. Τα τρία πλησιέστερα σημεία ξηράς είναι το νησί Ducie, το Motu Nui κοντά στο Νησί του Πάσχα και το Maher Island στην Ανταρκτική. Και τα τρία βρίσκονται περίπου 2.700 χιλιόμετρα μακριά.
Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος βρισκόταν ακριβώς στο Point Nemo, θα είχε γύρω του μόνο ωκεανό. Δεν υπάρχει εκεί κάποιος φάρος, σημαδούρα ή εγκατάσταση. Δεν υπάρχει καν κάποιο «νησί Nemo». Είναι απλώς ένα σημείο που δημιουργήθηκε από τους υπολογισμούς των γεωγράφων, επειδή βρίσκεται μακρύτερα από κάθε στεριά από οποιοδήποτε άλλο σημείο των ωκεανών.
Η ακραία απομόνωσή του, όμως, απέκτησε μια δεύτερη, πολύ πιο παράξενη διάσταση. Η περιοχή γύρω από το Point Nemo έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και δεκαετίες ως ζώνη ελεγχόμενης επανεισόδου διαστημικών αντικειμένων.
Δεν πρόκειται ακριβώς για ένα «νεκροταφείο» με την κυριολεκτική έννοια. Περισσότερα από 260 διαστημικά αντικείμενα έχουν οδηγηθεί ελεγχόμενα στην ευρύτερη περιοχή του Νότιου Ειρηνικού, επειδή η τεράστια απόσταση από κατοικημένες περιοχές μειώνει δραστικά τον κίνδυνο να πέσουν συντρίμμια πάνω σε ανθρώπους ή υποδομές. Ανάμεσα στα αντικείμενα που έχουν καταλήξει στον Νότιο Ειρηνικό ήταν και ο ρωσικός διαστημικός σταθμός Mir. Τον Μάρτιο του 2001, ο σταθμός οδηγήθηκε σε ελεγχόμενη επανείσοδο στην ατμόσφαιρα και τα υπολείμματά του έπεσαν στον Νότιο Ειρηνικό.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, βρίσκεται μπροστά μας. Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS), ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα ανθρώπινα κατασκευάσματα που έχουν βρεθεί ποτέ σε τροχιά, πλησιάζει στο τέλος της επιχειρησιακής του ζωής. Η NASA έχει σχεδιάσει την ελεγχόμενη αποτροχιά του μετά το τέλος της λειτουργίας του, με στόχο την επανείσοδο σε ακατοίκητη περιοχή του ωκεανού. Το σημερινό σχέδιο προβλέπει λειτουργία έως το 2030 και διαδικασία αποτροχιάς που ολοκληρώνεται γύρω στο 2031.
Και εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις για το Point Nemo. Δεν υπάρχει ένας τεράστιος σωρός από διαστημόπλοια στον βυθό, συγκεντρωμένα ακριβώς πάνω από μία συντεταγμένη. Το «νεκροταφείο» είναι στην πραγματικότητα μια πολύ μεγαλύτερη περιοχή του Νότιου Ειρηνικού, μέσα στην οποία σχεδιάζονται οι ελεγχόμενες επανεισόδους. Τα περισσότερα υλικά καταστρέφονται ή εξατμίζονται κατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα, ενώ τα ανθεκτικότερα τμήματα πέφτουν στον ωκεανό.
Το Point Nemo έχει γίνει έτσι κάτι περισσότερο από το πιο απομονωμένο σημείο της Γης. Είναι το μέρος όπου η ανθρώπινη παρουσία είναι σχεδόν ανύπαρκτη, αλλά τα ίχνη της διαστημικής εποχής καταλήγουν τελικά στον ωκεανό.
