Ο νεκρός που δεν υπήρξε ποτέ: Πώς ένα πτώμα ξεγέλασε τον Χίτλερ και άλλαξε την πορεία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου
Στις 30 Απριλίου 1943, ένα σώμα επιπλέει στα νερά ανοιχτά της Ισπανίας. Φορά βρετανική στρατιωτική στολή και κρατά πάνω του προσωπικά αντικείμενα, ενώ στο χέρι του είναι δεμένος ένας χαρτοφύλακας. Όλα δείχνουν ότι πρόκειται για έναν αξιωματικό που έχασε τη ζωή του όταν το αεροπλάνο του συνετρίβη στη θάλασσα. Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα: ο άνθρωπος αυτός δεν υπήρξε ποτέ.
Ο «Major William Martin» ήταν μια κατασκευασμένη ταυτότητα και το πτώμα που τη συνόδευε ανήκε στην πραγματικότητα στον Glyndwr Michael, έναν Ουαλό που είχε πεθάνει στο Λονδίνο. Οι Βρετανοί είχαν μετατρέψει έναν νεκρό άγνωστο άνδρα στον πρωταγωνιστή μιας από τις πιο παράτολμες επιχειρήσεις παραπλάνησης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Στόχος τους ήταν να κάνουν τη ναζιστική Γερμανία να πιστέψει ένα ψέμα που θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία του πολέμου.
Ένας νεκρός με αποστολή
Το 1943 οι Σύμμαχοι είχαν ήδη διώξει τις δυνάμεις του Άξονα από τη Βόρεια Αφρική και ετοίμαζαν το επόμενο μεγάλο χτύπημα. Η Σικελία ήταν ο προφανής στόχος. Η γεωγραφική της θέση την έκανε ιδανικό σημείο για την είσοδο των Συμμάχων στην Ιταλία και η γερμανική στρατιωτική ηγεσία το γνώριζε.
Αν οι Ναζί περίμεναν την επίθεση στη Σικελία, οι Σύμμαχοι θα έχαναν το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Έπρεπε λοιπόν να τους κάνουν να κοιτάξουν αλλού. Έτσι γεννήθηκε η Operation Mincemeat.
Η ιδέα ήταν τόσο παράξενη που θα μπορούσε εύκολα να απορριφθεί ως σενάριο κατασκοπευτικής ταινίας. Οι Βρετανοί θα έπαιρναν ένα πτώμα, θα του έδιναν μια καινούργια ταυτότητα και θα το άφηναν να ξεβραστεί στις ισπανικές ακτές. Πάνω του θα υπήρχαν έγγραφα που θα έδιναν την εντύπωση ότι οι Σύμμαχοι σχεδίαζαν εισβολή στην Ελλάδα και τη Σαρδηνία.
Το δύσκολο ήταν να βρεθεί ο κατάλληλος νεκρός.
Ο Glyndwr Michael ήταν ένας φτωχός Ουαλός εργάτης που είχε ζήσει στο περιθώριο. Πέθανε στο St Pancras Hospital του Λονδίνου, έχοντας καταναλώσει δηλητήριο για τρωκτικά. Για τους ανθρώπους που σχεδίαζαν την επιχείρηση, όμως, το σώμα του μπορούσε να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από ένα άγνωστο πτώμα. Θα γινόταν ένας ανύπαρκτος αξιωματικός.
Οι Βρετανοί δημιούργησαν για εκείνον μια ολόκληρη ζωή. Του έδωσαν το όνομα William Martin, τον βαθμό του ταγματάρχη στους Royal Marines, μια φωτογραφία, προσωπικά αντικείμενα, ακόμη και μια σχέση με μια φανταστική γυναίκα. Ο στόχος ήταν να μοιάζει όσο περισσότερο γινόταν με πραγματικό άνθρωπο. Δεν αρκούσε, όμως, να πιστέψουν οι Ισπανοί ότι υπήρχε ένας Major Martin. Έπρεπε να πειστούν και οι Γερμανοί. Και γι' αυτό χρειαζόταν ο χαρτοφύλακας.
Μέσα του τοποθετήθηκαν πλαστά στρατιωτικά έγγραφα, επιστολές και στοιχεία που έμοιαζαν τόσο καθημερινά ώστε να κάνουν την ιστορία πιο πειστική. Το σημαντικότερο ήταν ένα γράμμα που άφηνε να εννοηθεί ότι οι Σύμμαχοι σχεδίαζαν να χτυπήσουν την Ελλάδα και τη Σαρδηνία.
Οι Βρετανοί φρόντισαν ακόμη και τις μικρές λεπτομέρειες. Στα προσωπικά αντικείμενα του υποτιθέμενου αξιωματικού υπήρχαν εισιτήρια θεάτρου και άλλα στοιχεία που δημιουργούσαν την εικόνα ενός πραγματικού ανθρώπου με καθημερινή ζωή. Ακόμη και μια αναφορά σε ένα κουτί σαρδέλες είχε σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να ερμηνευτεί ως υπαινιγμός για τη Σαρδηνία. Ολόκληρη η ιστορία έπρεπε να μοιάζει αληθινή επειδή ακριβώς ήταν ψεύτικη.
Το σώμα μεταφέρθηκε με το υποβρύχιο HMS Seraph και αφέθηκε στη θάλασσα στα ανοιχτά της ισπανικής ακτής. Όταν εντοπίστηκε από έναν ψαρά, παραδόθηκε στις ισπανικές αρχές. Και τότε ξεκίνησε το πιο επικίνδυνο μέρος της επιχείρησης.
Οι Βρετανοί δεν μπορούσαν να ελέγξουν τι θα συνέβαινε από εκεί και πέρα. Αν κάποιος εξέταζε προσεκτικά το πτώμα ή τα έγγραφα, ολόκληρη η επιχείρηση μπορούσε να καταρρεύσει.
Υπήρχαν ήδη μικρές ασυνέπειες. Η γραμμή των μαλλιών του νεκρού δεν ταίριαζε απόλυτα με τη φωτογραφία του υποτιθέμενου Martin. Η εκτίμηση για τον χρόνο θανάτου δεν συμφωνούσε απόλυτα με τις ημερομηνίες σε ορισμένα αντικείμενα που βρέθηκαν πάνω του. Όμως το βασικό σχέδιο λειτούργησε.
Τα έγγραφα έφτασαν στα χέρια της γερμανικής κατασκοπείας. Και εκεί συνέβη κάτι που οι Βρετανοί ήλπιζαν αλλά δεν μπορούσαν να θεωρούν δεδομένο: οι Γερμανοί τα πίστεψαν. Η πληροφορία πέρασε στα ανώτερα κλιμάκια της ναζιστικής ηγεσίας και επηρέασε την ανάπτυξη των γερμανικών δυνάμεων. Περισσότεροι στρατιώτες κατευθύνθηκαν προς την Ελλάδα, τη Σαρδηνία και τα Βαλκάνια, ενώ η Σικελία έμεινε λιγότερο προστατευμένη. Τον Ιούλιο του 1943 οι Σύμμαχοι έκαναν την απόβαση στη Σικελία. Το χτύπημα ήρθε εκεί όπου οι Γερμανοί δεν το περίμεναν στον βαθμό που θα έπρεπε.
Η Operation Mincemeat δεν κέρδισε μόνη της τον πόλεμο. Ήταν όμως ένα σημαντικό κομμάτι της συμμαχικής παραπλάνησης και βοήθησε να διατηρηθεί το στοιχείο του αιφνιδιασμού στην εισβολή. Το Imperial War Museums την περιγράφει ως μία από τις πιο τολμηρές επιχειρήσεις παραπλάνησης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, σημειώνοντας ότι η παραπληροφόρηση έστρεψε γερμανικές δυνάμεις μακριά από τη Σικελία.
Και ο άνθρωπος στο κέντρο όλων αυτών; Ο Glyndwr Michael δεν ήταν κατάσκοπος. Δεν ήταν στρατιώτης. Δεν γνώριζε τίποτα για την επιχείρηση που θα ακολουθούσε τον θάνατό του. Οι Βρετανοί τον μετέτρεψαν, μετά θάνατον, στον Major William Martin και τον έστειλαν σε μια τελευταία αποστολή. Ο πραγματικός Michael βρίσκεται θαμμένος στην Ισπανία, στη Huelva, με την ταυτότητα του φανταστικού αξιωματικού να έχει για χρόνια καλύψει τη δική του.
Στο Aberbargoed της Ουαλίας, όπου γεννήθηκε, υπάρχει μάλιστα μνημείο προς τιμήν του ως «The Man Who Never Was» — ο άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΗ:
- Πρώτο θέμα στην Daily Mail οι φωτογραφίες των εκτελεσθέντων στην Καισαριανή το 1944
- Άνοιξε κονσέρβα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και βρήκε μέσα έναν μικρό «θησαυρό»
- Βρήκε με ανιχνευτή μετάλλων τις ταυτότητες Αυστραλού στρατιώτη που είχαν χαθεί πριν από 80 χρόνια: Εντόπισε τον 74χρονο γιο του και τις παρέδωσε
