«Ονομάζομαι» της Ελένης Γούλα: Μια γυναίκα σπάει τη σιωπή

Μια εκπαιδευτικός, προσέρχεται στο αστυνομικό τμήμα “δι’ υπόθεσίν της”. Παρακολουθούμε την ...ανορθόδοξη κατάθεση της γυναίκας ενώπιον των αστυνομικών, τα διλήμματα που προκύπτουν από την πράξη για την οποία κατηγορείται, την απόφασή της και τις συνέπειες αυτής της απόφασης.

ΕΓΡΑΨΑΝ

(επιλογή δημοσιευμάτων και σχολίων)

(Γιούλη Χρονοπούλου, https://stigmalogou.gr): “Το βιβλίο αναφέρεται σε ένα οδυνηρό θέμα, την κακοποίηση των γυναικών. Μέσα από την εκτύλιξη μιας κεντρικής ιστορίας και ορισμένων περιφερειακών, αναδύεται η ιστορία της καταπίεσης της γυναίκας, η χρόνια αλαζονεία της κυρίαρχης αρσενικής στάσης, η ασυλία της πατριαρχικής συμπεριφοράς και το επείγον αίτημα της αλλαγής. Κι αν υπάρχουν στο βιβλίο ιστορίες που η συγγραφέας μπορεί να έχει βιώσει ή ακούσει, η νουβέλα συμπυκνώνει με επιτακτικό τρόπο αυτό το αίτημα, διατρανώνει τη φωνή της θηλύτητας και καταγράφει με πάθος το πρόταγμα της ισότητας και της δικαιοσύνης.”

(Πέννυ Μηλιά, https://www.fractalart.gr/): “Η ηρωίδα της Ελένης Γούλα, η Γεωργία Χρήστου, έχει ονοματεπώνυμο. Είναι η καθηγήτριά μας στο σχολείο, είναι γειτόνισσά μας, είναι η παιδική μας φίλη είναι η συμμαθήτριά μας, είναι οι συγχωριανή μας, είναι η συντρόφισσα μας στο Δίκτυο γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «η φωνή της». Είναι μία από εμάς. Είναι η γυναίκα της διπλανής πόρτας που εν μια νυκτί παρορμητικά και κοσμογονικά αποκαθιστά την εσωτερική αρχέγονη αξιακή τάξη της, με μια φαινομενικά παράλογη εκκεντρική και ασυνήθιστη συμπεριφορά από μέρους της, που φέρνει τον μικρόκοσμό της σε πολύ δύσκολη θέση.”

(Κατερίνα Θεοδωράτου https://www.periou.gr/): “Ο τρόπος που σταδιακά μας αποκαλύπτεται το κυρίως γεγονός, αποσπασματικά και διαμεσολαβημένα μέσα από αφηγήσεις και μαρτυρίες, εκτός από υφολογική επιλογή που αποτρέπει τον αναγνωστικό εφησυχασμό και μας καλεί να ανασυνθέσουμε τα συμβάντα, συντηρώντας και αναζωπυρώνοντας πολλαπλά το ενδιαφέρον, λειτουργεί και ως υπόμνηση της σημασίας της μαρτυρίας: η ιδιάζουσα φύση των σεξουαλικών εγκλημάτων είναι ότι μόνο διαμεσολαβημένα και υποφωτισμένα μπορούν να κοινοποιηθούν.”

(Μάγδα Σαμοθράκη -Παπαδημητρίου https://www.periou.gr/): “Από τις πρώτες σελίδες γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για μια αφήγηση κατοχύρωσης, αλλά για μια διαδικασία αμφισβήτησης, ένα πεδίο όπου το «όνομα» δεν δίνεται, αλλά κατασκευάζεται, αποδομείται και επαναδιατυπώνεται. Η γραφή της κινείται με ευαισθησία και ρυθμική ακρίβεια, υιοθετώντας μια ποιητική οικονομία που επενδύει περισσότερο στον υπαινιγμό παρά στη δήλωση. Ωστόσο, ακριβώς σε αυτό το σημείο αναδύεται και η βασική ένταση του βιβλίου.

(Έλενα Ακανθιάς https://www.fractalart.gr/): “Διαβάζοντας το Ονομάζομαι, ο αναγνώστης μπορεί εύλογα να το εντάξει σε έναν γόνιμο διακειμενικό διάλογο με σημαντικές ξένες συγγραφείς που έχουν επεξεργαστεί τη συνάρτηση γυναικείας εμπειρίας, βίας και κοινωνικού πλαισίου. Η σύγκριση αυτή λειτουργεί ερμηνευτικά, φωτίζοντας διαφορετικές εκδοχές μιας κοινής προβληματικής. Ενδεικτικά, με την Margaret Atwood το έργο της Γούλα συναντάται στην αντίληψη της βίας όχι ως μεμονωμένης ιδιωτικής εκτροπής, αλλά ως φαινομένου που εγγράφεται σε ευρύτερες σχέσεις εξουσίας. Ωστόσο, η Γούλα επιλέγει συνειδητά να αποφύγει τη δυστοπική κατασκευή και να κινηθεί εντός ενός οικείου, αναγνωρίσιμου κοινωνικού περιβάλλοντος, προσδίδοντας έτσι άμεση εγγύτητα στην εμπειρία. [...] το έργο της Γούλα δεν προσεγγίζει απλώς μια ήδη διαμορφωμένη παράδοση, αλλά τοποθετείται δημιουργικά εντός της, αναπτύσσοντας τη δική του αφηγηματική και αισθητική πρόταση. Εκείνο, πάντως, που δίνει στη νουβέλα μια σαφή θέση μέσα στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνική παραγωγή είναι ότι το βιβλίο μετατοπίζει τη συζήτηση για τη βία από την καθαρή θεματική της αναπαράσταση στη λογοτεχνική σκηνοθεσία της κοινωνικής της ακουστικής. Δεν δείχνει, απλώς, ότι υπάρχει κακοποίηση, αλλά δείχνει πώς μιλά η κοινωνία όταν αυτή η κακοποίηση δεν μπορεί πια να αποκρυφτεί. [...]Το βιβλίο δεν θεωρεί αρκετό να μιλήσει για το τραύμα, αλλά προσπαθεί να βρει τη μορφή εκείνη που να μπορεί να χωρέσει όχι μόνο τον πόνο, αλλά και την παραμόρφωσή του από τους άλλους. Έτσι, η σπουδαιότητα του κειμένου είναι διττή, καθώς δεν εξαντλείται στο θέμα, αλλά επεκτείνεται και στη μορφή”.

Γεωργία Τεμπέλη (για την παρουσίαση του βιβλίου στη Λέσχη Ανάγνωσης του Επιστημονικού-Πολιτιστικού Συλλόγου Χαλανδρίου “Αργώ”φβ): Μια νουβέλα πολυεπίπεδη που με μαεστρία ενσωματώνει την διαχρονική καταπίεση, την βία και την κακοποίηση των γυναικών. Καταφέρνει να δείξει ότι όχι μόνο έχουν όνομα και φωνή οι γυναίκες αλλά ότι μπορεί και στην πράξη να αντισταθούν στη ΒΙΑ και την καταπίεση ψυχική και σωματική! Ευχαριστούμε την Ελένη γιαυτή τη κραυγή γυναικών!

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

Δαίμονες παραχωμένοι σε κρύπτες αλυχτάνε και σπρώχνουν. Είναι καιρός να φωνάξουμε τα ονόματα. Να δούμε τα πρόσωπα, να κοιτάξουμε το σκηνικό. Τα σφυριά πελεκάν, οι παραγιοί κουβαλούν, χτίζουν πάλι οι χτίστες. Ταιριάζουν τα υλικά σε φόρμες καινούριες. Φέρνουν μηχανήματα, προγραμματίζουν ρομπότ, συνδέουν υπολογιστές με τα δίκτυα. Σηκώνονται νέες οικοδομές κει που γκρεμίστηκαν οι πέτρες. Άντρες -Γυναίκες- Άλλα, δοκιμάζουν μεταξύ τους παπούτσια.

“Κάθισα και τα έγραψα. Έτσι όπως ερχόντουσαν οι λέξεις. Αλλάζοντας ονόματα και προσθέτοντας πού και πού στοιχεία πλοκής. Ακολουθώντας όσο μπορούσα τους κανόνες του είδους κι κείνο το νεύμα το άρρητο που παραφυλάει στις στροφές. Αίμα και λάμψη, ομορφιά και πόνος. Μέρος για ν’ απαγκιάσεις και ν’ αντέξεις τον κόσμο, το γράψιμο”.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Ελένη Γούλα γεννήθηκε στο Βασιλίτσι Μεσσηνίας και σπούδασε στο ΕΚΠΑ: κατέχει “Πτυχίο Φιλοσοφίας” και “Μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στη Νεοελληνική Φιλολογία”. Ασχολήθηκε επαγγελματικά ως φιλόλογος στη Μέση εκπαίδευση.

Το πρώτο διήγημά της δημοσιεύτηκε το 1997 στο περιοδικό Big Bang και έκτοτε δεν έχει σταματήσει να γράφει και να μαστορεύει ιστορίες. Κυκλοφορούν δημοσιευμένες σε περιοδικά, σε ατομικές συλλογές και σε συλλογικούς τόμους. Επίσης έγραψε και ένα βιβλίο-καταγραφή σχολικής εμπειρίας με τον τίτλο, το λαϊκό θέατρο στη Νεότερη Ελλάδα που υπάρχει στην Ανοιχτή βιβλιοθήκη. Είναι μέλος του Δικτύου Γυναικών Συγγραφέων Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ και του PEN GREECE. Ζει μόνιμα στην Αθήνα.

Κυκλοφορούν τα ΒΙΒΛΙΑ της: 1. (2026) Ονομάζομαι, ενύπνιο, 2. (2021) Θειάφι και άλλα δαιμόνια, ενύπνιο, 3. (2020) Το λαϊκό θέατρο στη Νεότερη Ελλάδα. Μια βιωματική περιήγηση στον χώρο, Αθήνα, β έκδοση, e book , διαθέσιμο στην Ανοιχτή βιβλιοθήκη: https://www.openbook.gr/to-laiko-theatro-sti-neoteri-ellada/ (Η Α΄ έκδοση κυκλοφόρησε το 2000 εκτός εμπορίου), 4. (2015) Όταν περάσει η εποχή των ταξιδιών …και έρθει ο καιρός των δέντρων, 5. (2011) Μανδραγόρας, Σοκολάτα και άλλες αμαρτίες, Μανδραγόρας.

Επίσης έχει συμμετάσχει στα συλλογικά έργα: 1. (2025) Εκατό και είκοσι φωνές, Καστανιώτης, 2. (2025): ελληνικό μικροδιήγημα 1974-2025 ΜΙΑ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ, άνω τελεία, 3. (2024) Κάτι δεν πάει καλά, Όταν, 4. (2020) με μια σχεδία, 100 λέξεις σε 100 ώρες, ανθολογία μικροδιηγήματος, παρατηρητής Θράκης, 5. (2007) Τρεις ματιές τα αλλάζουν όλα, Φανταστικός κόσμος

Διατηρεί το λογοτεχνικό ιστολόγιο: https://istoriesanthroopoon.blogspot.com. ενώ στο http://syntagesapokatina.blogspot.com. συγκέντρωσε και κατέγραψε συνταγές μαγειρικής και άλλα λαογραφικά στοιχεία της παραδοσιακής διατροφής του Βασιλιτσίου, Μεσσηνίας.