Η Μάρθα Φριντζήλα στο Gazzetta: «Χρειάζεται να προστατευτεί ο πολιτισμός από τα κοράκια που έχουν σκοπό μόνο το κέρδος» (vid)
- «Λυπάμαι, αλλά θα σας στενοχωρήσω, το πακέτο τα έχει όλα, άμα θες να με ακούς να τραγουδώ, θα ακούσεις κι αυτά που έχω να πω»
- «Να επιμένουμε, να διεκδικούμε, να πολεμάμε και να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον»
Τη Μάρθα Φριντζήλα την αγαπάμε για τον τρόπο που ασκεί την τέχνη της: σοβαρά, μετρημένα, ακομπλεξάριστα (σοβαρά και ουσιαστικά δηλαδή). Την αγαπάμε γιατί παίρνει θέση για τα πράγματα, δεν αδιαφορεί, δεν ιδιωτεύει. Αφορμή για τη συνέντευξη ήταν το single «Μας πήρανε την πόλη» και η σημερινή της συναυλία, «The Kubara Project» μαζί με τα «Καλογεράκια», στο θέατρο «Δόρα Στράτου», στον λόφο Φιλοπάππου. Μάρθα, είσαι θεάρα, τέλος!
Τι σας έχει μάθει η ζωή για την τέχνη και τι η τέχνη για τη ζωή;
Πώς μπορεί να απαντηθεί αυτή η ερώτηση; Η τέχνη είναι μέσα στην ζωή, αναπόσπαστη και αδιαίρετη. Τα πάντα μας διδάσκουν η τέχνη κι η ζωή και μαζί καθοδηγούν τα βήματά μας.
Έχετε συνεργαστεί με πολλούς και σημαντικούς ανθρώπους του πολιτισμού. Τι μάθατε απ’ αυτούς και τι πιστεύετε ότι τους μάθατε εσείς;
Από την καθεμία και τον καθένα έμαθα πολλά. Από τις σπουδαίες τραγουδίστριες και τους τραγουδιστές που είχα την τιμή να μοιραστώ την σκηνή έμαθα πως τίποτα δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ακόμα κι αν η επιτυχία μας έχει επισκεφτεί πολλές φορές. Κάθε φορά που ανεβαίνω στην σκηνή θυμάμαι τα λόγια μιας μεγάλης τραγουδίστριας που συνεργάστηκα: είναι απίστευτο που έρχεται όλος αυτός ο κόσμος να μας ακούσει, μεγάλη ευθύνη!
Από τους ανθρώπους που συναντήθηκα στο θέατρο έμαθα να δουλεύω σκληρά και να μην σταματώ να μελετώ και να ασκούμαι αν θέλω να είμαι στην σκηνή πολλά χρόνια.
Έμαθα να αγαπώ την τέχνη και να συγκινούμαι από αυτήν. Να υπερασπίζομαι ακόμα και τον πιο μικρό ρόλο. Να μοιράζομαι τα πάντα.
Τώρα, τι έμαθαν όλοι αυτοί οι σπουδαίοι άνθρωποι από μένα δεν γνωρίζω. Πολλές φορές τους έκανα φωνητικό ζέσταμα ας πούμε, και τους μάθαινα κάποιες ασκήσεις που δεν γνώριζαν. Ή τους σύστηνα βιβλία προς ανάγνωση, ταινίες και έργα.
Ποιες στιγμές ξεχωρίζετε στην καριέρα σας;
Είναι τόσες πολλές, έχω σταθεί τυχερή στην πορεία μου. Δεν ξεχωρίζω κάποια στιγμή. Θα σας πω αυτά που θυμάμαι με πολλή χαρά:
Την πρώτη μου φορά στην Επίδαυρο ως μέλος του χορού στην Μήδεια που ήταν σαν να ήμουν εκεί από πάντα.
Την πρώτη φορά που τραγούδησα μπροστά σε χιλιάδες κόσμου κι ένιωσα μια παράξενη οικειότητα.
Την πρώτη φορά που άκουσα ένα τραγούδι με την φωνή μου στο ραδιόφωνο. Όλες τις πρώτες φορές δηλαδή που άνοιγε μια πόρτα στην σκηνή και στην ζωή για μένα. Και φυσικά ξεχωρίζω όλες ανεξαιρέτως τις παραστάσεις που σκηνοθέτησα.

«Λυπάμαι, αλλά θα σας στενοχωρήσω, το πακέτο τα έχει όλα, άμα θες να με ακούς να τραγουδώ, θα ακούσεις κι αυτά που έχω να πω»
Είστε ηθοποιός, σκηνοθέτρια, τραγουδίστρια. Είστε και πολιτικό ον. Θεωρείτε ότι η τέχνη πρέπει να παίρνει θέση για τα πράγματα;
Εφόσον είμαι πολίτης, οφείλω να είμαι πολιτικό ον. Το ότι είμαι καλλιτέχνης δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να παίρνω θέση. Αυτό το κάνουν όσοι φοβούνται πως θα χάσουν κόσμο αν εκφράσουν άποψη. Μου γράφουν συχνά, ξέρετε, να μην μιλάω και να μην παίρνω θέση. Μου λένε: δουλειά σου είναι να τραγουδάς. Λυπάμαι, αλλά θα σας στενοχωρήσω, το πακέτο τα έχει όλα, άμα θες να με ακούς να τραγουδώ, θα ακούσεις κι αυτά που έχω να πω. Αλλιώς μην έρχεσαι, δεν απευθύνομαι σε εσένα μάλλον. Δυστυχώς για κάποιους, αλλά η γνώμη που έχω εγώ για μένα με ενδιαφέρει πιο πολύ από την δική τους.
Αρκεί το μεράκι των ανθρώπων του πολιτισμού για να συνεχίσει να υπάρχει πολιτισμός στην Ελλάδα;
Όχι, δεν αρκεί. Χρειάζεται να προστατευτεί ο πολιτισμός από τα κοράκια που έχουν σκοπό μόνο το κέρδος. Η παραχώρηση υπηρεσιών, για παράδειγμα, και η χρήση αρχαιολογικών χώρων και μουσείων από ιδιώτες δεν νομίζω πως είναι καλή ιδέα.
Η βαριά φορολογία, το να δίνεις τα μισά από τα έσοδά σου στο κράτος δίχως να σου παρέχει κάτι σε αντάλλαγμα, επίσης δεν βοηθά. Το κυνήγι και το κλείσιμο των μικρών χώρων πολιτισμού, τα απίθανα πρόστιμα για πταίσματα, τα πανάκριβα ενοίκια των σκηνών και των μαγαζιών. Και πάνω απ’ όλα η λογοκρισία, που όσο κι αν κάνουμε πως δεν υπάρχει, καλά κρατεί.
Μέσα στο βάρβαρο καπιταλιστικό σύστημα, που όλα μετριούνται με το κέρδος, πώς επιβιώνει η τέχνη;
Από τον τσαμπουκά και την αυτοθυσία των καλλιτεχνών, κι από κάτι ρομαντικούς κι αμετανόητους θεατρώνηδες, μαγαζάτορες, εκδότες, γκαλερίστες που δεν φοβούνται να ρισκάρουν.
«Να επιμένουμε, να διεκδικούμε, να πολεμάμε και να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον»
Στο single «Μας πήρανε την πόλη» ακούμε, «βλέπουμε», τι έχει κάνει ο υπερτουρισμός και ο εξευγενισμός (gentrification) των πόλεων. Αν μας έχουν πάρει τον χρόνο -τρέχουμε να προλάβουμε να ζήσουμε- και τον χώρο, τι μένει για να ελπίζει ο σημερινός, ευαίσθητος, πολίτης;
Τίποτα. Τώρα που παραχωρήσαμε και τον αέρα μας ακόμα στο Ισραήλ, το τερματίσαμε. Πουλήσαμε και ξεπουλήσαμε τα πάντα. Γι’ αυτό το καλό που μας θέλω είναι να πάμε να ψηφίσουμε, να δηλώσουμε ό,τι είναι να δηλώσουμε με την ψήφο μας και να μην είμαστε δειλοί και άβουλοι. Να επιμένουμε, να διεκδικούμε, να πολεμάμε και να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον. Έχουμε κλειστεί ο καθένας στο καβούκι του και παρακολουθούμε σαν ταινία τον κόσμο μας να γκρεμίζεται. Πρέπει να κάνουμε κάτι.
Σήμερα, μαζί το Kubara project και τα Καλογεράκια, δίνετε συναυλία στο θέατρο «Δώρα Στράτου». Η πρώτη, στις 24/6, ήταν sold out. Πού αποδίδετε την επιτυχία της πρώτης συναυλίας και τι περιμένετε για τη δεύτερη;
Το κοινό της Αθήνας αγαπά και στηρίζει τις συναυλίες και τις παραστάσεις μας. Από πέρυσι στηρίζει και το φεστιβάλ ΦHill στο ομορφότερο θέατρο της πόλης. Πέρυσι κάναμε δύο πολύ επιτυχημένες παραστάσεις και φέτος τον Ιούνιο ακόμη μία, όλες sold out. Ο κόσμος έρχεται και ξαναέρχεται πιστεύω, φέρνει και τους φίλους του γιατί αυτό που προσφέρουμε είναι μέσα από την καρδιά μας, φτιαγμένο με πολλή αγάπη και φροντίδα σε έναν χώρο που μας αρέσει υπερβολικά και σε ένα φεστιβάλ που σέβεται το κοινό του.
Τέτοιες συμπράξεις σπάνε το ποτάμι της αδιαφορίας που πάει να μας καταπιεί;
Οι συναντήσεις μας με τον κόσμο που καταλαβαίνει τις προθέσεις μας… Έχω δει πως το κοινό δεν θα φάει αμάσητο ό,τι του πλασάρεις αν έχει βρεθεί σε παραστάσεις ειλικρινείς, καλοδουλεμένες και μερακλίδικες. Το παραμύθι του ξεφαντώματος έχει απομυθοποιηθεί πια. Έχουμε ανάγκη το μοίρασμα, να θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι, ότι έχουμε δύναμη κι ανάστημα. Να αγκαλιαστούμε, να κοιταχτούμε στα μάτια. Το λέει πολύ όμορφα ο Μίκης Θεοδωράκης στο τραγούδι που έχουμε επιλέξει για την έναρξη της παράστασής μας: καιρός να σταματήσεις, καιρός να τραγουδήσεις, καιρός να κλάψεις και να πονέσεις, καιρός να δεις.
Τι σημαίνει για σας το Kubara Project και τι σας αρέσει στα Καλογεράκια;
Το Kubara Project είναι αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι που δημιουργούμε και δουλεύουμε μαζί όλα αυτά τα χρόνια. Που θα υπερασπιστούν και θα στηρίξουν κάθε παλαβομάρα που θα μου κατέβει στο κεφάλι, που θα προβάρουν και θα παίζουν ώρες δίχως να βαρυγκομούν, που θα πλουτίζουν με την τέχνη και το ταλέντο τους την κάθε μέρα μου. Τι μου αρέσει στα Καλογεράκια; Τα Καλογεράκια! Ο τρόπος που στέκονται στην σκηνή, ο τρόπος που στέκονται στην ζωή, το χιούμορ και η διαολιά τους, η σοβαρότητά τους, η σχέση τους με τα ζώα, με την φύση με την ποίηση, το ακομπλεξάριστο και αδιαμεσολάβητο σήμα που εκπέμπουν, η τρυφερότητα, ο ρομαντισμός και η γλύκα τους.
Ποίηση και τρέλα. Αυτή είναι η ομορφιά που θα μας σώσει;
Ο άνθρωπος χρειάζεται τον άνθρωπο, λέει ο Ταρκόφσκι στο Solaris. Η αλληλεγγύη και η αγάπη είναι η απάντηση.
Σας ευχαριστώ.
Και εγώ.
INFO
Μάρθα Φριντζήλα the Kubara Project & Kalogeraki Bros - Φ hill Sessions Λόφος Φιλοπάππου
Σήμερα, στο Θέατρο Δόρας Στράτου, Λόφος Φιλοπάππου [Αθήνα 117 41, Φιλοπάππου].
Οι πόρτες ανοίγουν στις 20:00
Ώρα έναρξης: 21:15
Στην συναυλία λαμβάνουν μέρος οι:
Αντώνης Μαράτος (κοντραμπάσο)
Βασίλης Μαντζούκης (τύμπανα)
Βασίλης Παναγιωτόπουλος (τρομπόνι, πλήκτρα, τραγούδι)
Κώστας Νικολόπουλος (κιθάρα)
Νίκος Παπαϊωάννου (τσέλο, σάζι, μπάντζο)
Μάρθα Φριντζήλα (τραγούδι)
Μιχάλης Καλογεράκης (τραγούδι, χορευτικά)
Παντελής Καλογεράκης (τραγούδι, χορευτικά)
Ορέστης Πατσινακίδης – Γιάννης Παξεβάνης (επιμέλεια ήχου)
Management: Prospero
Φ hill Sessions: Δείτε όλο το πρόγραμμα