Η Βιολέτα Ίκαρη και ο Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης στο Gazzetta: «Τα τραγούδια μπορεί να αλλάζουν μορφή, αλλά αυτά που μας συγκινούν παραμένουν πολύ κοντά»
- «Το σήμερα κάποιου, αύριο θα είναι παράδοση»
- «Θέλω να γίνουμε ένα με τον κόσμο, να τραγουδήσουμε μαζί»
Η Βιολέτα Ίκαρη και ο Γιώργος Νικηφόρου Ζερβάκης αφήνονται στις ρίζες και τα ρεύματα του ελληνικού τραγούδιου, και μετά την επιτυχημένη καλοκαιρινή περιοδεία, έρχονται, στις 9 Σεπτεμβρίου, στο Φεστιβάλ Ρεματιάς, στο Χαλάνδρι, στο θέατρο Ρεματιάς, να δείξουν ότι αυτή η συνεργασία είναι όμορφη, αταλάντευτη και έχει τη δική της θέση στις ρίζες και τα ρεύματα του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού.
Οι δύο καλλιτέχνες μιλάνε στο Gazzetta για αυτό το live, για το εγχείρημα του «Ρίζες και Ρεύματα», τα σχέδια τους κ.α. Η συναυλία αυτή, ωστόσο, δεν θα τελειώσει στην Αθήνα. Σε λίγες μέρες θα ανακοινωθούν ημερομηνίες για live σε Θεσσαλονίκη και Κρήτη.
Τι χρειάζεται για δυο ανθρώπους, καλλιτέχνες, να απλώσουν ρίζες και ρεύματα στη μουσική σκηνή και, κυρίως, στις ψυχές των ανθρώπων;
Β. Ίκαρη: Χρειάζεται επιμονή στην πίστη τους στο ψυχωμένο τραγούδι — ένα τραγούδι που συχνά δεν κερδίζει τον ακροατή από την πρώτη ακρόαση, αλλά αποκαλύπτεται σταδιακά και αντέχει στον χρόνο. Χρειάζεται, επίσης, να αγαπούν το τραγούδι ανιδιοτελώς και να το υπηρετούν με συνέπεια. Γιατί, όταν προτεραιότητα γίνεται η προβολή του καλλιτέχνη και του προσώπου του, η ποιότητα του ίδιου του τραγουδιού περνά σε δεύτερη μοίρα. Και τότε είναι πιθανό να δημιουργούνται τραγούδια που μπορεί να προβληθούν πρόσκαιρα, αλλά δύσκολα αντέχουν στον χρόνο.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Νομίζω πρώτα απ’ όλα χρειάζεται αλήθεια. Να ξέρεις τι κουβαλάς, από πού έρχεσαι και τι πραγματικά θέλεις να πεις. Και όταν συναντιούνται δύο καλλιτέχνες, χρειάζεται εμπιστοσύνη, αλληλοσεβασμός και χώρος για να αναπνεύσει ο ένας μέσα στον κόσμο του άλλου.
Οι «Ρίζες και Ρεύματα» για μένα έχουν ακριβώς αυτή την έννοια. Οι ρίζες είναι όλα όσα κουβαλάμε, οι τόποι μας, οι άνθρωποι, οι μνήμες, τα πρώτα μας ακούσματα. Τα ρεύματα είναι όλα όσα συναντάμε στην πορεία και μας μετακινούν. Αν αυτά τα δύο ενωθούν με ειλικρίνεια, τότε ίσως η μουσική καταφέρει να περάσει από τη σκηνή στην ψυχή του ανθρώπου.
Τι είναι αυτό που είδε σε εσάς το κοινό και αγάπησε την περιοδεία σας, το «Ρίζες και Ρεύματα»;
Β. Ίκαρη: Μεράκι, κέφι, αυθεντικότητα, σεβασμό στα τραγούδια και στον κόσμο, αυθορμητισμό, χαρά για τη συνάντηση και τη μοιρασιά.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Αυτό ίσως θα έπρεπε να το απαντήσει καλύτερα ο ίδιος ο κόσμος. Από τη δική μου πλευρά, όμως, αισθάνομαι ότι κατάλαβε πως αυτό που κάναμε δεν ήταν κατασκευασμένο. Υπήρχε πραγματική χαρά πάνω στη σκηνή, επικοινωνία μεταξύ μας και μια μουσική πρόταση που δεν προσπαθούσε να αποδείξει κάτι. Δεν αντιμετωπίσαμε την παράδοση σαν έκθεμα, ούτε το σήμερα σαν κάτι που πρέπει να φοβηθούμε. Τα βάλαμε στο ίδιο τραπέζι. Και ίσως ο κόσμος αναγνώρισε σε αυτό κάτι δικό του. Γιατί τελικά τα τραγούδια μπορεί να αλλάζουν μορφή, αλλά αυτά που μας συγκινούν παραμένουν πολύ κοντά.

«Το σήμερα κάποιου, αύριο θα είναι παράδοση»
Η μουσική, το τραγούδι, είναι το αιωνόβιο δέντρο που φυτρώνει και μένει στην ψυχή μας;
Β. Ίκαρη: Οι μελωδίες οι ρυθμοί και οι στίχοι που μας «σημάδεψαν» ριζώνουν μέσα μας, μεγαλώνουν μαζί μας και μένουν αναλλοίωτοι στον χρόνο, καθώς προσφέρουν «καταφύγιο» και «καρπούς» συναισθημάτων. Ριζώνουν στις αναμνήσεις μας και συνδέουν στιγμές, ανθρώπους και εποχές της ζωής μας. Τα τραγούδια μεγαλώνουν και απλώνονται καθώς τα γούστα μας εξελίσσονται αλλά η αγάπη για αυτά παραμένει σταθερή καθώς θρέφουν την ψυχή μας σε στιγμές χαράς, λύπης, μοναξιάς ή γιορτής.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Ναι, και μου αρέσει πολύ αυτή η εικόνα. Γιατί ένα αιωνόβιο δέντρο, για να συνεχίσει να ζει, χρειάζεται βαθιές ρίζες, αλλά ταυτόχρονα βγάζει συνεχώς καινούργια κλαδιά. Κάπως έτσι αντιλαμβάνομαι και τη μουσική. Κουβαλάει μνήμη, ανθρώπους και εποχές, αλλά δεν σταματά ποτέ να γεννά κάτι καινούργιο. Και το σπουδαίο τραγούδι έχει αυτή την παράξενη δύναμη: μπορεί να γράφτηκε πριν από πενήντα ή εκατό χρόνια και ξαφνικά, σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής σου, να νιώθεις ότι γράφτηκε για σένα.
Το πρόγραμμά σας γεφυρώνει την παράδοση με το σήμερα. Αυτά τα δύο είναι ένα;
Β. Ίκαρη: Είναι δύο έννοιες που συνδέονται στενά. Το σήμερα χτίζεται πάνω στα θεμέλια της παράδοσης και η παράδοση επιβιώνει μόνο αν αλλάζει και προσαρμόζεται στις ανάγκες του σήμερα. Το ένα τρέφει το άλλο μέσα από μια συνεχή εξέλιξη. Πολλές φορές βλέπουμε παραδοσιακά όργανα σε νέους ρόλους, το στεριανό λαούτο ή την κρητική λύρα να παίζουν σε funk ή rock κομμάτια, δίνοντας έναν εντελώς φρέσκο ήχο. Άλλοτε συναντάμε παραδοσιακά τραγούδια «πειραγμένα» με ηλεκτρικούς ή ηλεκτρονικούς ήχους.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Για μένα δεν υπήρξαν ποτέ πραγματικά χωριστά. Το σήμερα κάποιου, αύριο θα είναι παράδοση. Η παράδοση δεν σταμάτησε κάποια στιγμή στον χρόνο για να ξεκινήσει μετά κάτι άλλο. Είναι μια συνεχής διαδρομή. Το ζήτημα είναι να μην αντιγράφεις το παρελθόν, αλλά να συνομιλείς μαζί του. Να γνωρίζεις τι έχει προηγηθεί, να το σέβεσαι και ταυτόχρονα να έχεις το θάρρος να βάλεις τη δική σου φωνή. Γιατί αν απλώς επαναλαμβάνουμε ό,τι παραλάβαμε, δεν συνεχίζουμε την παράδοση· την ακινητοποιούμε.

«Θέλω να γίνουμε ένα με τον κόσμο, να τραγουδήσουμε μαζί»
Τι θαυμάζετε ο ένας στον άλλο;
Β. Ίκαρη: Στον Γιώργο θαυμάζω την αλήθεια του, την ικανότητα του να μένει πιστός στον εαυτό του και να μην αντιγράφει απλώς μια «συνταγή» της μόδας, την πηγαία έκφρασή του στα τραγούδια που γράφει, το πώς μετατρέπει τα προσωπικά του βιώματα σε τέχνη που αφορά όλους μας.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Στη Βιολέτα θαυμάζω πρώτα απ’ όλα τη φωνή της και τον τρόπο που ερμηνεύει. Τη θεωρώ μία από τις κορυφαίες ερμηνεύτριες της γενιάς μας, γιατί έχει κάτι που για μένα είναι πολύ σημαντικό: δεν ερμηνεύει απλώς ένα τραγούδι, καταφέρνει να το κάνει δικό της και να του δώσει μια καινούργια ζωή. Έχει μια σπάνια αμεσότητα, καθαρότητα και αλήθεια στην ερμηνεία της, χωρίς να χρειάζεται υπερβολές για να φτάσει στον ακροατή.
Αυτό που εκτιμώ ακόμη περισσότερο, όμως, είναι ότι πίσω από τη σπουδαία ερμηνεύτρια υπάρχει ένας άνθρωπος με γενναιοδωρία. Μέσα από τη συνεργασία μας γνώρισα μια Βιολέτα που ξέρει να ακούει, να μοιράζεται, να δίνει χώρο στον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα της και ταυτόχρονα να καταθέτει με δύναμη τη δική της προσωπικότητα. Και αυτό πάνω στη σκηνή είναι πολύ σημαντικό. Δεν έχει σημασία μόνο πόσο καλός είναι ο καθένας ξεχωριστά, αλλά αν μπορεί πραγματικά να συναντήσει τον άλλον. Με τη Βιολέτα αισθάνομαι ότι αυτή η συνάντηση έγινε με έναν πολύ φυσικό τρόπο. Υπάρχουν στιγμές στη διάρκεια της παράστασης που ο ένας ακολουθεί τον άλλον σχεδόν χωρίς να χρειάζεται να το σκεφτεί. Πέρα λοιπόν από τον θαυμασμό που είχα για εκείνη ως ερμηνεύτρια πριν ακόμη συνεργαστούμε, μέσα από αυτή τη διαδρομή απέκτησα και μια βαθιά εκτίμηση για τον άνθρωπο Βιολέτα. Και θεωρώ τον εαυτό μου πραγματικά τυχερό που μοιραστήκαμε αυτή τη μουσική διαδρομή.
Για το live της 9ης Σεπτεμβρίου τι προσδοκίες έχετε;
Β. Ίκαρη: Θέλω να γίνουμε ένα με τον κόσμο, να τραγουδήσουμε μαζί, να χορέψουμε, να μοιραστούμε ό,τι μας δίνει χαρά, ό,τι μας προβληματίζει, ό,τι μας ξεσηκώνει και τέλος να χωριστούμε ανάλαφροι και χαρούμενοι. Θέλω αυτή η συναυλία να μείνει στις καρδιές μας ως μια καλοκαιρινή ανάμνηση που θα αποτελεί «καταφύγιο» στις επόμενες «χειμωνιάτικες» μέρες μας.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Κάθε συναυλία έχει τη δική της ζωή και δεν μου αρέσει να πηγαίνω με την προσδοκία ότι πρέπει να επαναλάβουμε κάτι που συνέβη την προηγούμενη φορά. Θέλω κάθε βραδιά να γεννιέται εκείνη τη στιγμή. Στις 9 Σεπτεμβρίου θέλω να υπάρξει αυτή η επικοινωνία που είχαμε σε όλη την περιοδεία. Να τραγουδήσουμε, να συγκινηθούμε, να χαρούμε και να φύγουμε στο τέλος όλοι —εμείς και ο κόσμος— έχοντας πάρει κάτι από αυτή τη συνάντηση. Αυτό είναι για μένα μια επιτυχημένη συναυλία.
Εκτός από το ομώνυμο τραγούδι, ποια άλλα κομμάτια μεταφέρουν το ίδιο μήνυμα με αυτό;
Β. Ίκαρη: Όλο το πρόγραμμα είναι στημένο πάνω σε αυτή την ιδέα. Θέλαμε η γενική αίσθηση του live να συνδέει το χθες με το σήμερα, τη μνήμη με τη στιγμή που ζούμε εδώ και τώρα. Το τραγούδι «Ρίζες και ρεύματα» είναι μια «εισαγωγή» για αυτό που ακολουθεί μέσα στο live. Γενικώς όμως δεν γνωρίζω ή δεν μπορώ να θυμηθώ άλλο τραγούδι που να έχει την ίδια θεματική.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Στην πραγματικότητα, θεωρώ ότι το μήνυμα των «Ρίζες και Ρεύματα» δεν περιορίζεται σε ένα τραγούδι. Υπάρχει μέσα σε ολόκληρη τη λογική της παράστασης. Στον τρόπο που ένα παραδοσιακό τραγούδι μπορεί να σταθεί δίπλα σε ένα δικό μας ή σε ένα τραγούδι ενός σύγχρονου δημιουργού και ξαφνικά να ανακαλύπτεις ότι υπάρχει ένα νήμα που τα συνδέει.
Αυτό ακριβώς θέλαμε να αναδείξουμε: ότι η μουσική μας δεν αποτελείται από απομονωμένα κουτάκια και εποχές. Υπάρχει μια συνέχεια. Άλλοτε ακούς περισσότερο τη ρίζα και άλλοτε περισσότερο το ρεύμα, αλλά το δέντρο είναι το ίδιο.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας;
Β. Ίκαρη: Αυτό το διάστημα σκαρώνω μια νέα παράσταση γεμάτη εξωστρέφεια που θα ταξιδέψει με τη νέα σεζόν ανά την Ελλάδα και συνεχίζω την παράσταση «Βόλτα» με τον εξαιρετικό κιθαρίστα, Μανόλη Ανδρουλιδάκη. Παράλληλα αναμένεται η κυκλοφορία ενός νέου τραγουδιού σε στίχους του Αλκή Αλκαίου και μουσική από τον Δημητρη Καρρά, τραγούδι που μοιράζομαι με τον αγαπημένο Πάνο Βλάχο και κυκλοφορεί στις 14/9 με τον τίτλο «Τίποτα δεν είναι ξένο» από το Όγδοο music group.
Γ. Ν. Ζερβάκης: Οι «Ρίζες και Ρεύματα» συνεχίζονται μέχρι το τέλος Οκτωβρίου και θέλω να χαρώ μέχρι τέλους αυτή τη διαδρομή με τη Βιολέτα. Από τον Νοέμβριο θα με βρείτε ξανά στον Σταυρό του Νότου, με τις ημερομηνίες να ανακοινώνονται σύντομα. Παράλληλα βρίσκομαι σε μια πολύ δημιουργική περίοδο, ετοιμάζω νέα τραγούδια που θα αρχίσουν σταδιακά να κυκλοφορούν και δουλεύω πάνω στα επόμενα πράγματα που θέλω να παρουσιάσω ζωντανά.
Δεν βιάζομαι, όμως, να ανακοινώσω τα πάντα. Προτιμώ κάθε καινούργιο βήμα να γίνεται όταν αισθάνομαι ότι έχει ωριμάσει και έχει πραγματικό λόγο να βγει προς τα έξω.
INFO
ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΖΕΡΒΑΚΗΣ & ΒΙΟΛΕΤΑ ΙΚΑΡΗ
Φεστιβάλ Ρεματιάς - Χαλάνδρι
Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς
Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου
Είσοδος Ελεύθερη
Ώρα Έναρξης: 20:30
Μαζί τους:
Άκης Γαβαλάς: Τύμπανα
Γιάννης Γρυπαίος: Ηλεκτρικό Μπάσο
Γιώργος Θεοδωρόπουλος: Πλήκτρα
Μιχάλης Παχάκης: Λαούτο - Τζουράς
Γιάννης Ταυλάς: κιθάρες, ενορχηστρώσεις
Σάκης Πυριοχος: Ηχοληψία.
Επικοινωνία – Προβολή στα Media: Zuma Communications