Ο 1kΦ στο Gazzetta: «Το αυθεντικό χιπ-χοπ διαχρονικά αφορούσε, και αφορά, ελάχιστο κόσμο»
- «Μετά από 30 χρόνια η Ελλάδα αντιγράφει, στο κομμάτι του χιπ-χοπ, τα πάθη των ΗΠΑ!»
- «Είναι εύκολο να πουλάς επαναστατικότητα σήμερα. Πληρώνει καλά»
- «Αναρωτιέμαι αν οι περισσότεροι που ακούνε χιπ-χοπ ξέρουν τα έστω τα βασικά στοιχεία του»
- «Άνθρωπος που κινεί τα νήματα εσωτερικά, μου είπε ότι ο νέος δίσκος του Obnoxious Kas, σε παραγωγή Ογδόντα4, ενώ θα μπορούσε να γίνει classic, δεν θα πάει καλά επειδή δεν είναι στο σύστημα αυτοί οι καλλιτέχνες!»
- «Στο Face Off Series θέλουμε να αναδείξουμε νέα ταλέντα, αυτό, δηλαδή, που φοβούνται οι σταδιοδρομημένοι»
Ο DJ κάνει τον δίσκο χίλια κομμάτια και η βροχή βινυλίου σκορπίζει χίλιες φωνές, τον 1kΦ δηλαδή. Ένας ράπερ από τα παλιά, από το «σήμερα», από το «αύριο». Ο τύπος ανήκει στην ομάδα των ανθρώπων που κρατάνε ζωντανή τη χιπ-χοπ κουλτούρα, τη ραπ ομιλία, συνομιλία, φιλία… Μαζί του έχεις το true ραπ και την ανυπόκριτη underground συμπεριφορά.
Ο 1kΦ δέχτηκε να μας μιλήσει και είναι τιμή μας. Και ξέρετε γιατί το λέμε; Γιατί το αλάνι αυτό τιμά την τέχνη του και μαζί με πανάξιους ράπερ, όπως ο Χρήστης Πακιώτης [Ογδόντα4] και ο Obnoxious Kas, ο καλύτερος καλλιτέχνης που έχουμε στην Ελλάδα στο λυρικό ραπ, όπως μας λέει, στηρίζουν έμπρακτα τη χιπ-χοπ κοινότητα μέσα από τον διαγωνισμό «The Face Off Series». Η συνύπαρξη, η φροντίδα της ραπ παράδοσης και η ανάδειξη νέων ταλέντων είναι ο σκοπός του εγχειρήματος. Τον Δεκέμβριο, στην Αθήνα, θα γίνει ο μεγάλος τελικός και ο νικητής θα πάρει ως έπαθλο ένα μηχανάκι από την «Piaggio Λυμπερόπουλος».
Ο 1kΦ μας μιλά για τη χιπ-χοπ κουλτούρα, για τη ραπ, για το πώς έχουν τα πράγματα σήμερα, για τη σημασία του «Face Off Series», για τις κομβικές στιγμές στην ελληνική ραπ σκηνή, κ.α. Ο 1kΦ είναι άνθρωπος που ξέρει να τιμά τις αξίες και το έδειξε με τον καλύτερο τρόπο όταν έβγαλε τον δίσκο «ΘΗΤΑ». Το έκανε για να τιμήσει τις ρίζες του, τη Θεσσαλία και τον ποιητή Ηλία Κεφάλα. Διαβάστε όσα μας είπε. Λόγια αληθινά, γεμάτη δύναμη και ευαισθησία. Επίσης να περιμένετε τη σύμπραξη του με τον θρυλικό "Ρυθμομαδαμαστή", τον Κωνσταντίνο Κουρμένταλα μια και οι δυο τους ετοιμάζουν δίσκο! Και επειδή ο 1kΦ είναι ανήσυχο πνεύμα, σας προτείνει να διαβάσετε τα δύο βιβλία του Βασίλη Παλαιοκώστα.
Να ξεκινήσουμε με το όνομα. Πώς γεννήθηκε το «1kΦ»;
Το «1kΦ» σημαίνει «Χίλιες Φωνές» και ήταν συμπλήρωμα στο πρώτο όνομα που είχα, το «Τεχνουργός και Χίλιες Φωνές». Το είχα σαν ονοματεπώνυμο το 2005… Όταν, όμως, έκανα την επανεμφάνισή μου στον χώρο, κράτησα το «Χίλιες φωνές» με το ακρωνύμιο «1kΦ» που μου το είπε στην πλάκα ο καλός μου φίλος ο Μάγος απο τους Karma.Μου άρεσε και το κράτησα.
Το ψευδώνυμο το βρίσκεις ή σε βρίσκει;
Το βρίσκεις και μετά σε βρίσκει, όπως έγινε στην δική μου περίπτωση. Το βρήκα ως πιτσιρικάς και μετά από χρόνια κατάλαβα τη σημασία του διαβάζοντας τον «Λύκο της στέπας» του Έρμαν Έσσε, το καλοκαίρι τoυ 2018. Εκεί, ο συγγραφέας αναφέρει ότι στις διάφορες περιόδους της ζωής σου αλλάζεις χίλιες προσωπικότητες. Ε, μετά απ’ αυτό το νόημα του ονόματος ήρθε και «κούμπωσε» με μένα.
Μια και ανέφερες τον Έσσε… Υπηρετείς μια τέχνη που βασίζεται στον λόγο και βρήκες το όνομά σου μέσα από μια άλλη τέχνη. Υπάρχει διακειμενικότητα στην τέχνη του ραπ;
Σίγουρα! Άλλωστε και το ρaπ έχει να κάνει με την ποίηση και τη λογοτεχνία όπως και με πολλές άλλες τέχνες.
Άρα, μπορεί σε ένα κομμάτι που θα φτιάξεις να εμπνευστείς από άλλη τέχνη;
Ναι και μάλιστα μπορεί να μην το ξέρεις και να το ανακαλύψεις στην πορεία. Πολλά χρόνια μετά έχω καταλάβει νοήματα στίχων που είχα γράψει στο παρελθόν!
Δεν είναι υποχρεωτικό να έχεις βιώματα του δρόμου.
Φυσικά και οχι! Μπορείς να φτιάξεις κομμάτι από το τίποτα, από ένα ερέθισμα που σου ήρθε ασυνείδητα…
Γίνεται αυτό, έτσι;
Εννοείται! Κατά κόρον γίνεται…
Άρα, δεν επικρατεί το στερεότυπο «ο ράπερ που έχει ζήσει δύσκολη, στο γκέτο κτλ» ή είναι μόνο «αμερικανιά» (sic) αυτό;
Αυτό που περιγράφεις είναι στερεότυπο που, δυστυχώς, ακολουθούμε τυφλά και σήμερα. Απ’ αυτό δυστυχώς δεν ξεφεύγουν ούτε τα νέα παιδιά, που ενώ έχουν τόσους τρόπους να απεμπλακούν απ’ αυτά τα στερεότυπα, βυθίζονται σε αυτά που έχουν να κάνουν με τις κακουχίες του δρόμου, των ναρκωτικών και γενικά με όλα τα αδιέξοδα.
Δημιουργικά είναι κακό αυτό;
Φυσικά!
Γιατί δεν είναι αληθινό, έτσι;
Ακριβώς! Δεν μπορεί όλοι να είναι με ποινικό μητρώο, εγκληματίες…
«Μετά από 30 χρόνια η Ελλάδα αντιγράφει, στο κομμάτι του χιπ-χοπ, τα πάθη των ΗΠΑ!»
Πόσο πιστεύεις ότι η ελληνική ραπ σκηνή επηρεάστηκε από την αμερικάνικη; Κι αν είναι ακόμη επηρεασμένη απ’ αυτήν;
Επηρεάστηκε αρκετά στις αρχές της σκηνής, επειδή εγώ την παρακολουθώ εδώ και 25 συναπτά έτη…Ο τρόπος ομιλίας, κίνησης και ένδυσης ήταν ταυτόσημος με την αμερικάνικη σκηνή! Αυτό συμβαίνει μέχρι και σήμερα φυσικά. Οι Αμερικάνοι rappers καθορίζουν τα trends τα οποία εδώ έρχονται, βέβαια, με κάποια χρονοκαθυστέρηση.
Συγγνώμη που σε διακόπτω, εσύ μπήκες πιτσιρικάς στον χώρο.
Ναι, μπήκα πολύ μικρός. Τα πρώτα άλμπουμ μου τα πήρα σε ηλικία δέκα ετών, το 1997!
Πώς και έτσι;
Ε, ήταν μια αντισυμβατική τάση τότε και εγώ, ως αντιδραστικός από παιδί, κόλλησα με τα πρώτα σχήματα της χιπ-χοπ, «TXC», «FFC», «Razastarr» κ.α. Έτσι, πήγα στα «Metropolis» και στα «Hondos Center» και αγόρασα τα πρώτα μου cd. Οι πρώτοι δίσκοι που άκουσα από Ελλάδα ήταν το «Η πόλις Εάλω», Οχυρωμένη Αντίληψη «Τα πιο όμορφα όνειρα είναι ανώνυμα», ο «Αόρατος πόλεμος» του John Wu, ο Πρώτος Τόμος από «ΖΝ» κτλπ…Ό,τι έβγαινε τότε το άκουγες, δεν είχες άπειρες επιλογές όπως σήμερα.
Δέκα ετών, λοιπόν, άκουσες ραπ.
Ναι και λίγο μετά, πιτσιρικάς ακόμη γύρω στα 13-14, έκανα την πρώτη μου απόπειρα σε κασέτα.
Τότε, λοιπόν, ήταν μεγάλη επιρροή η αμερικάνικη ραπ στο ελληνικό χιπ-χοπ ή καμία σχέση;
Ήταν μια βασική επιρροή, κυρίως στο ντύσιμο και στον τρόπο που ράπαραν εκείνοι οι καλλιτέχνες. Η αμερικάνικη επιρροή, τότε, δεν αφορούσε στα δικά μας πάθη. Αυτό συμβαίνει σήμερα! Μετά από 30 χρόνια η Ελλάδα αντιγράφει, στο κομμάτι του χιπ-χοπ, τα πάθη των ΗΠΑ!
Που το αποδίδεις αυτό; Και εμείς έχουμε ζόρια, έτσι;
Το αποδίδω στη μόδα και στη μιμητική συμπεριφορά. Έχουμε ζόρια και εμείς, αλλά θέλουμε μεγαλύτερα από το μέγεθός μας. Φαντάσου να αντιγράφεις τα πάθη μίας χώρας 100 φορές μεγαλύτερης απλό τη δική σου…
Κάποιοι τη διαμορφώνουν, όμως, αυτή τη μόδα.
Ναι, τη διαμορφώνουν τα μεγάλα κέντρα επιρροής, το σύστημα. Το κυρίαρχο εξουσιαστικό/οικονομικό σύστημα θέλει να ανθρώπους να το υπηρετούνε, θέλει ανθρώπους να εκχυδαΐζουν τις γυναίκες, να καταναλώνουν ναρκωτικά, σεξισμό, όπλα… Οι περισσότεροι καλλιτέχνες, νομίζοντας ότι είναι επαναστάτες είναι συστημικοί! Αυτό το ζούμε τώρα!
Πουλάνε επαναστατικότητα…
…κάνοντας το αντίθετο.
«Είναι εύκολο να πουλάς επαναστατικότητα σήμερα. Πληρώνει καλά»
Από τότε που ξεκίνησες εσύ, μέχρι τώρα, πόσο άλλαξε το ραπ σκηνικό;
90%!
90% σε αυτό που φαίνεται. Στο underground;
Εκεί εξαρτάται, γιατί υπάρχουν πολλά επίπεδα στο underground. Πριν, όμως, προχωρήσω, να αποσαφηνίσουμε λίγο τι σημαίνει «Underground». Underground είναι αυτός που δεν δισκογραφεί, αυτός που δεν έχει παρουσία δισκογραφική και φτάνει σε πολύ λίγα αυτιά, έτσι; Είναι αυτός που από επιλογή δεν βρίσκεται στο εμπόριο, δεν συμμετέχει στο πανηγύρι, δεν πουλάει, δεν ζει απ’ αυτό. Στο underground, λοιπόν, υπάρχουν πολλά επίπεδα. Υπάρχει το πάνω-πάνω κομμάτι που πλέον δισκογραφεί, φαίνεται και διαμορφώνει μια ισχυρή γνώμη, αλλά υπάρχει και το κομμάτι που δεν φαίνεται τόσο πολύ και κρύβει πολλά ραπ διαμάντια.
Αυτό το κομμάτι, αυτό το πεδίο, έχει επηρεαστεί από τη σημερινή εποχή;
Όχι, αλλά είναι πολύ μικρό, αφορά λίγο κόσμο. Το αυθεντικό χιπ-χοπ, όμως διαχρονικά αφορούσε και αφορά ελάχιστο κόσμο.
Πρέπει να αφορά λίγο κόσμο;
Όχι, αλλά είναι αναπόφευκτο. Αυτός που κάνει κάτι πιο πολύ για τον εαυτό του, για ένα περιορισμένο κοινό που μπορεί να τον καταλάβει, δεν θέλει να γίνει εμπορικός, δεν θέλει να γεμίσει στάδια…Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο φίλος και παραγωγός EMPNE που στηρίζει μόνος του όλη την underground σκηνή από τότε που θυμάμαι να ακούω rap μέχρι και σήμερα!
Είναι κακό να γεμίζεις στάδια;
Κακό δεν είναι, κακό είναι να γίνει αυτοσκοπός το κέρδος μέσω της τέχνης, αυτή είναι η διαφορά.
Άρα, ο σκοπός είναι μόνο να εκφραστείς μέσα από τη ραπ;
Όχι, μπορεί να έχεις και οικονομικό όφελος, αλλά με σεβασμό όπως το έκαναν τα παλιά γκρουπ, με ποιότητα, με το να δίνεις ποιοτική μουσική και νοήματα. Οι «FFC», οι «TXC», τα «Ημισκούμπρια» δεν βγάζανε λεφτά; Βγάζανε για την εποχή τους, αλλά αυτό που δίνανε ήταν ποιοτικό. Ξέρεις, έχει πέσει πάρα πολύ ο μέσος όρος σκέψης του κοινού πάνω στο χιπ-χοπ επειδή έχει μεγαλώσει η βεντάλια του κοινού που του ακούει. Αυτοί, δηλαδή, που ακούνε λαϊκά, house, ροκ, ακούνε και χιπ-χοπ.
Η κοινότητα του χιπ-χοπ επηρεάζεται τόσο πολύ από το τι θέλει το κοινό;
Σαφώς! Δεν μπορεί να γεμίσει ένα στάδιο με 80 χιλιάδες χιπχοπάδες (sic), ψαγμένους…
Έτσι υποκύπτει ο καλλιτέχνης στην ευκολία, στην «αρπαχτή».
Ναι. Λέει αυτό που θέλει να ακούσει ο ακροατής γιατί έτσι θα πληρωθεί. Από τους τόσους χιλιάδες που είναι από κάτω οι περισσότεροι δεν ξέρουν καν ένα κομμάτι του!
Και θυσιάζεται η ποιότητα.
Σαφέστατα. Είναι εύκολο να πουλάς επαναστατικότητα σήμερα. Πληρώνει καλά!
Ερεθίσματα, όμως, έχει για να γράψει.
Σαφώς όλοι έχουν ερεθίσματα και μπορεί να είναι και καλοί σε αυτό που κάνουν! Δυστυχώς, όμως, η ραπ είναι μια μουσική που συνεχώς αυτοαναιρείται.
Γιατί;
Γιατί ξεκινά ο καλλιτέχνης να μιλάει για σκληρή ζωή, για δύσκολα πράγματα και όταν αποκτά μεγάλο οικονομικό υπόβαθρο εξακολουθεί να λέει τα ίδια! Υπάρχει αυτή η αντίφαση και εμφανίζεται συχνά.
«Αναρωτιέμαι αν οι περισσότεροι που ακούνε χιπ-χοπ ξέρουν τα έστω τα βασικά στοιχεία του»
Το κοινό ενώ το καταλαβαίνει αυτό το δέχεται και φτιάχνει ένα παραμύθι που λέει «αυτό είναι ραπ», ενώ δεν συμβαδίζει με την κουλτούρα του χιπ-χοπ.
Να σου πω και κάτι άλλο πάνω σε αυτό που επισημαίνεις. Από αυτούς που μεσουρανούν τώρα, λίγοι δίνουν πίσω στην κουλτούρα. Και ποια είναι η κουλτούρα του χιπ-χοπ; Το breakdance, το graffiti, τo DJing (sic), το MCing (sic), το beatbox, το freestyle battle… Κανένας απ’ αυτούς που βγάζουν εκατομμύρια δεν κάνουν κάτι να δώσουν κάτι πίσω, να φτιάξουνε έναν θεσμό για να μάθουν στα παιδιά τις ρίζες του χιπ-χοπ, τον Kool Herc (σ.σ ο DJ που τα ξεκίνησε όλα στις ΗΠΑ), από πού ξεκίνησε όλο αυτό. Μιας που το λέμε όποιος θέλει να δει το καλύτερο documentary για την κουλτούρα πρέπει οπωσδήποτε να δει το Rubble Kings του 2010!
Σωστό αυτό που λες, αλλά μήπως είναι μια αναπόφευκτη παθογένεια του χιπ-χοπ; Ξεκινάει κάποιος από χαμηλά και με το που κάνει το πρώτο σουξέ φεύγει από τις ρίζες του είδους και γίνεται αυτό που λες.
Όχι, δεν είναι, γιατί ακόμα κι αν βγάζεις πολλά χρήματα μπορείς να συνεχίσεις να δίνεις πίσω στην κουλτούρα, αλλιώς είσαι αχάριστος. Μπορεί όχι όσα έδινες, αλλά είναι εφικτό να συνεχίσεις ακόμα και από θέση ισχύος. Και είναι και ευκολότερο αν έχεις πόρους βασικά. Απλά δεν τους αφορά μάλλον…
Πώς το εννοείς αυτό;
Να μορφώνεις τους νεότερους καλλιτέχνες και τους ακροατές με την πραγματική κουλτούρα του χιπ-χοπ. Με events, εκπομπές, κυκλοφορίες, ρούχα. Αναρωτιέμαι αν οι περισσότεροι που ακούνε χιπ-χοπ ξέρουν τα έστω τα βασικά στοιχεία του.
Εσύ αυτά τα στοιχεία τα έχεις υπηρετήσεις και μέσα από τα ρούχα, είχες δικό σου clothing brand.
Είχα το πρώτο urban limited clothing brand στην Ελλάδα το 2011 με όνομα DigitzDeleted! Μέχρι και παγκόσμια rap μεγαθήρια όπως οι Onyx οι Beatnuts ο Termanology και ο Mayhem Lauren τα φορέσανε τότε…
Και με το γκραφίτι ήσουν μέσα.
Ναι, έκανα από μικρός, τάγκαρα, ασχολήθηκα και με αυτό.
Το συνεχίζεις αυτό ή το έχεις παρατήσει;
Να υπηρετώ την κουλτούρα;
Ναι, ολοκληρωτικά.
Επειδή πρέπει να βιοπορίζομαι και ο χρόνος είναι λίγος, πλέον είναι δύσκολο να κάνω αυτό που λες. Εγώ ό,τι κάνω σε σχέση με το χιπ-χοπ δεν μου αποφέρει κέρδος και όλοι όσοι με στηρίζουν εδώ και 25 χρόνια ξέρουν ότι δεν βγάζω και γι΄αυτό δεν μπορώ να δώσω κιόλας πίσω όπως θα ήθελα. Πρέπει να πω εδώ ότι με έχει βοηθήσει αφιλοκερδώς πολύ κόσμος και τους ευχαριστώ γι’ αυτό.
Την κουλτούρα του χιπ-χοπ ποιος τη στηρίζει πια;
Υπάρχουν ακόμη mcs, djs, breakdancers, γκραφιτάδες (sic), θεσμοί της κουλτούρας μας…Βλέπω και πολλά νέα παιδιά που το κρατάνε αληθινό και έχουν όρεξη να ψάξουν και να δώσουν το ατόφιο rap με κλασσικό ήχο! Ένα από τα ταλέντα που ξεχώρισα είναι η 19χρονη Ειρήνη, η Άλφα Πι (Αντίθετη Πορεία), από Σαλονίκη. Σημειώστε το όνομα και ακούστε την. Αξίζει!
Και τα ρούχα είναι σημαντικά, είναι ταυτότητα.
Με τα ρούχα πάμε σε άλλο κομμάτι, μια και εκεί μπαίνει πιο εύκολα το κέρδος. Αυτός ήταν και ο λόγος που σταμάτησα να ασχολούμαι με το συγκεκριμένο πεδίο. Δεν ήμουνα καλός πωλητής, ήθελα να δίνω περισσότερο και έτσι έμπαινα μέσα. Λειτουργούσα πιο πολύ ως creative director. Βέβαια, αυτοί που ακολούθησαν μετά έβγαλαν χρήματα απ’ αυτό. Η φάση μεγάλωσε, ενώ εγώ δραστηριοποιήθηκα σε μια εποχή που ακόμα πάλευε να βρει τον δρόμο της. Έπεσα και μέσα στην κρίση... Μου λέγανε καλά κάνεις φαρδύ ρούχο 250 γραμμάρια, τ-shirt με χοντρή λαιμόκοψη ποιος θα το φορέσει; Έδωσα πολλές ιδέες στους επόμενους με conceptual art φωτογραφήσεις κτλ, αλλά δεν πήρα χρήματα, δεν έκανα cash out. Ξέρεις, δεν είναι σίγουρο ότι αυτός που θα δώσει την ιδέα θα πληρωθεί κιόλας. Και αυτό δεν αφορά μόνο τα ρούχα. Το πρώτο style του ραπ, ας πούμε, το ξεκινήσανε στην Ελλάδα οι OPA, ο Άρης Τόμας, Ο Μπουλάς με το Ζαμάν Φου και κάποιοι άλλοι από το 1985 μέχρι το 1988 όταν εγώ γεννήθηκα. Αυτοί πχ. δεν έκαναν καν την καριέρα που κάνανε οι επόμενοι. Ήρθε η επόμενη γενιά, των 90’s, δηλαδή «TXC», FF.C Ημισκούμπρια «Active Member» μελετήσανε τους προηγούμενους βρήκανε το style κάνανε καριέρα και πήρανε χρήματα και αναγνώριση. Αυτοί, όμως, που έφεραν την ιδέα δεν πληρωθήκανε ούτε τους αναγνώρισε ο κόσμος!
«Άνθρωπος που κινεί τα νήματα εσωτερικά, μου είπε ότι ο νέος δίσκος του Obnoxious Kas, σε παραγωγή Ογδόντα4, ενώ θα μπορούσε να γίνει classic, δεν θα πάει καλά επειδή δεν είναι στο σύστημα αυτοί οι καλλιτέχνες!»
Το ραπ λειτουργεί, προσφέρεται, μέσα στο καπιταλιστικό πλαίσιο. Αυτό του κάνει καλό ή κακό; Το βοηθάει;
Από τη μια το βοηθάει και από την άλλη το καταστρέφει! Είναι δίκοπο μαχαίρι, μια και πολλοί καλλιτέχνες αγοράζονται από το σύστημα. Η νέα εποχή, η νέα τάξη πραγμάτων, θέλει, όπως είπα και νωρίτερα, ανθρώπους αμόρφωτους, να μην διαβάζουν, με κακά πάθη, να αντιμετωπίζουν τη γυναίκα σαν αντικείμενο, να κάνουν καταχρήσεις, να τρέφονται λάθος… Δεν είδα κάποιον να προάγει τον καλό τρόπο ζωής! Και αυτό με κάνει να αναρωτιέμαι: τους νέους τι τους θέλουμε; Τους θέλουμε στα 22-23 ερείπια; Στην εποχή μου, μέσα σε αυτή την αντισυμβατική κουλτούρα, υπήρχε η κατάχρηση αλλά ήταν στο βάθος. Τώρα η κατάχρηση είναι σε πρώτο πλάνο και όλα τα υπόλοιπα μετά. Δεν το παίζω ηθικολόγος, μην παρεξηγηθώ. Έπεσα κι εγώ στην παγίδα για αρκετά χρόνια, αλλά όταν βρήκα τον Χριστό σώθηκα…
Το σύστημα θέλει πολίτες ελεγχόμενους, που δεν σκέφτονται.
Ακριβώς!
Και αυτό έχει επηρεάσει τη βιοτεχνία της ραπ στην Ελλάδα.
Βιομηχανία είμαστε! Πλέον και βαριά βιομηχανία! Από τη στιγμή που γεμίζουμε στάδια και από τη στιγμή που μόνο από το merch κάποιος «καθαρίζει» εκατομμύρια, βιομηχανία είμαστε. Εκεί που ήμασταν 100-150 άτομα με το ζόρι σε μια συναυλία, τώρα είναι μια κατάσταση που αφορά εκατομμύρια εφήβους.
Τη μερίδα του λέοντος ποιος την παίρνει;
Φυσικά το σύστημα. Οι εταιρείες από τότε που κατάλαβαν ότι αυτό πουλάει, άφησαν τo αυθεντικό είδος (ηχητικά και στιχουργικά) και προώθησαν το υβρίδιο του ραπ που ακούμε σήμερα, γιατί υβρίδιο είναι αυτό που λένε trap (south drill). Οι καλοί καλλιτέχνες, της underground, όπως ο Ογδόντα4 (Χρήστος Πακιώτης) , ή ο Σπύρος ο Obnoxious Kas, ο οποίος είναι ο καλύτερος καλλιτέχνης που έχουμε στην Ελλάδα στο λυρικό ραπ, όπως και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες αδικούνται. Να σου πω, όμως, κάτι σχετικό με τον Kas και που έχει σχέση με το πώς είναι διαμορφωμένη η φάση σήμερα και πως ελέγχονται τα πράγματα; Άνθρωπος, λοιπόν, που κινεί τα νήματα εσωτερικά, μου είπε ότι ο νέος δίσκος του Kas, σε παραγωγή Ογδόντα4 ,ενώ θα μπορούσε να γίνει classic, δεν θα πάει καλά επειδή δεν είναι στο σύστημα αυτοί οι καλλιτέχνες! Δεν λέει κάτι αυτό;
Φυσικά και λέει! Ο Obnoxious Kas και ο Πακιώτης είναι απειλή για το σύστημα;
Φυσικά! Και όταν είσαι απειλή για το σύστημα, τι σου κάνει ο άλλος; Σε βάζει να δουλεύεις όλη μέρα, να δημιουργείς χωρίς να «νοθεύεις» τον στίχο και τη μουσική σου, ακούνε τη μουσική σου ελάχιστοι και δεν σε προωθούν. Αν δεν είσαι απειλή, το σύστημα σου δίνει άπειρο χρήμα δόξα και κάθε είδους άνεση! Έτσι αποτελείς το πρότυπο που θέλουν αυτοί. Εμείς πρέπει να εργαστούμε, να βιοποριστούμε και παράλληλα να κάνουμε ό,τι μπορούμε για την κουλτούρα, όπως επιχειρούμε πχ. μέσα από το «Face Off».
«Στο Face Off Series θέλουμε να αναδείξουμε νέα ταλέντα, αυτό, δηλαδή, που φοβούνται οι σταδιοδρομημένοι»
Πώς προέκυψε το «Face Off Series»;
Τα πάντα ξεκινάνε μέσα από τον Αντώνη Λώλη, που έχει την εταιρεία που βγάζει τα φιλτράκια (filtraki.gr) για τα στριφτά τσιγάρα. Αυτός, λοιπόν, ο τύπος, ως παλιός ακροατής, στηρίζει έμπρακτα το χιπ-χοπ και κάποια στιγμή έκανε έναν διαδικτυακό διαγωνισμό για freestyle. Εγώ, τότε, είχα ανοίξει λογαριασμό στο Τik Tok για να προωθήσω το podcast μου με τίτλο «Στην γκαρσονιέρα». Σε αυτό έρχονται κυρίως καλλιτέχνες που δεν μιλάνε αλλού. Εκείνη τη στιγμή, λοιπόν, έπεσα πάνω στον διαγωνισμό freestyle. Παίρνω μέρος για πλάκα, από ένα άδειο προφίλ, και κερδίζω! Εγώ, μάλιστα, είχα να κάνω 15 χρόνια freestyle, ήμουν απροπόνητος εντελώς. Το σημαντικό είναι ότι είδα πως υπήρχε ατόφιο ταλέντο από νέα παιδιά που δεν το περίμενα. Λέω κάνουν ακόμα freestyle;Τότε, λοιπόν, αποφάσισα να κάνω ένα restart με δικά μου έξοδα, ένα όνειρο που είχα από παλιά ως freestyle mc που ήμουν. Σε αυτή την προσπάθεια με στήριξε το Holy Wood Stage και ο ιδιοκτήτης Αντώνης Γαβαλάς, όπως έμπρακτα με στήριξαν και κάποιοι legends της φάσης, όπως ο Sifu Verus, ο Χρήστος ο Πακιώτης, ένας νέος και ταλαντούχος καλλιτέχνης ο Iζω, ήρθε και ο Argy, o Chucho SHS ο Obnoxious Kas, o Barry Mitchell Jr κ.α και κάναμε το restart. Σκοπός μου ήταν να γίνει μια αναβίωση που θα πήγαινε από πόλη σε πόλη, πανελλαδικά. Το προσπάθησα, αλλά στη Θεσσαλονίκη κάπως ξεφούσκωσε το πράγμα, δεν υπήρχαν πολλές συμμετοχές. Στην Αθήνα, βέβαια, πήγε πολύ καλά, θυμηθήκαμε εποχές του 90! Φαντάσου ότι ελάχιστοι κρατούσανε κινητό και στο τέλος ανεβήκαμε όλοι μαζί on stage για freestyle. Διακρίθηκαν πολλά νέα ταλέντα, τα έδωσαν όλα στη "μάχη" και στο τέλος είχαμε χειραψίες και αγκαλιές.
Ήθελες να αναβιώσεις το freestyle.
Ναι, αλλά ήθελα να το κάνω σε μορφή τουρνουά, σε όλες τις πόλεις, να δω ποιος είναι ο καλύτερος και κάνουμε στο τέλος τον τελικό στην Αθήνα. Επειδή στη Θεσσαλονίκη είδα ότι δεν υπήρχαν πολλές συμμετοχές στην υπόλοιπη Ελλάδα, είπα τον Δεκέμβριο να κάνω μια ανοιχτή εκδήλωση με όνομα ‘Το Ξεκαθάρισμα’ και στον τελικό να έρθουν όσοι θέλουνε από όλες τις πόλεις της χώρας! Μάλιστα, σε συνεργασία με την «Piaggio Λυμπερόπουλος», θα δώσουμε στον νικητή δώρο ένα μηχανάκι! Πρώτη φορά συμβαίνει αυτό, δεν έχει δοθεί ξανά τέτοιο έπαθλο.
Αυτό το εγχείρημα ακουμπά τον πυρήνα της ραπ.
Ναι, γιατί έρχονται παιδιά για πρώτη φορά που δεν έχουν σταδιοδρομήσει. Τα πρώτα freestyle battle έγιναν με γνωστούς mc’s οι οποίοι πάνω-κάτω ήξεραν ο ένας τον άλλο, ήξεραν τι θα πει ο ένας για τον άλλο. Τώρα έρχονται παιδιά που διψάνε για ραπ, έρχονται πραγματικά ταλέντα όχι φτιαγμένοι και διάσημοι.
Και όταν τελειώσει αυτό, μετά τι θα γίνει; Έχεις κάτι στο μυαλό σου; Πιστεύεις ότι το «Face Off» θα γίνει αφορμή γι’ αυτά τα παιδιά να συνεχίσουν να ασχολούνται με τη ραπ;
Ναι, αυτό θέλουμε να κάνουμε. Εμείς θέλουμε να αναδείξουμε νέα ταλέντα, αυτό, δηλαδή, που φοβούνται οι σταδιοδρομημένοι. Τότε φοβόντουσαν εμάς και υπήρχαν άνθρωποι που μας «κόψανε» τα πόδια. Τότε ήταν μικρή η αγορά και όταν έβλεπε κάποιος κάποιον ταλαντούχο, γιατί έχουμε και αυτή την παθογένεια ως ράπερ στην Ελλάδα, που μπορεί να σταδιοδρομήσει τον ζήλευε, τον θεωρούσε απειλή και…
…τον «έκοβε»;
Εννοείται!
Τι έκαναν ακριβώς;
Δεν τον υποστήριζαν όπως θα κάνω εγώ με ένα νέο παιδί. Δηλαδή, τον βλέπανε και εκεί που έπρεπε να τον ανεβάσουν, τον αφήνανε στην άκρη. Και τότε ήταν πιο δύσκολα τα πράγματα, έτσι;
Αφού τελειώσει το «Face Off» θα κάνεις και δεύτερο;
Θα ήθελα να το κάνω θεσμό και παρότι είναι δύσκολο είμαι σε συνεννόηση με την εταιρεία διοργάνωσης events, την «TMR GOC», η οποία κάνει τα ποιοτικότερα Rap events και έχει δείξει ενδιαφέρον να το συνεχίσουμε όλο αυτό σε βάσεις ετήσιου θεσμού. Εγώ έχω τη φλόγα ακόμα, αλλά δεν είμαι διοργανωτής συναυλιών κακά τα ψέματα. Και το επίπεδο σε αυτό τον τομέα έχει ανεβεί κατακόρυφα.
Μέσα από όλη αυτή τη διαδρομή, ποιες δικές σου στιγμές ξεχωρίζεις και ποιες γενικά; Ποιες είναι δικές σου top-3 στιγμές και ποιες οι top-3 γενικά στην ελληνική ραπ σκηνή;
Δικές μου θα πω τη γιορτή μουσικής που είχαμε συμμετάσχει με τους Karma στον Πειραιά, τότε που είχαμε 1000 άτομα, το 2006, ήταν το «Battle of the Bands» που είχε κάνει ο Χρήστος Λάγνης στο «An», το 2007, ήτανε τα live που διοργάνωνα στο «Rodeo», στο «Jesters» στο Μικρό Μουσικό Θέατρο στο Όνομα του Ρόδου από το 2005… Τότε κάναμε freestyle battle και ερχόντουσαν παιδιά από άλλες πόλεις, υπήρχε μια ζύμωση, δημιουργούνταν ο πυρήνας κι ας ήμασταν 50-100 άτομα το πολύ.
Γενικά, ποιες θεωρείς κομβικές στιγμές για την εξέλιξη του ελληνικού ραπ;
Κομβικές ήταν το live των Public Enemy που ενώθηκε η σκηνή, τα πρώτα live των TXC, το live των FFC στο «Camel», τα live των Α/Ε το 2005, το τελευταίο live των Razastarr, πριν πεθάνει ο Αντρέας, που ήταν ένας φάρος για τη ραπ. Κάναμε κι ένα mural γι’ αυτόν στον Βύρωνα. Ανθρώπους σαν τον Αντρέα πρέπει να τους κρατήσουμε ζωντανούς με κάθε κόστος…
Πες μου λίγο και για τον δίσκο που ετοιμάζεις με τον Κωνσταντίνο Κουρμένταλα, τον θρυλικό «Ρυθμοδαμαστή», από FFC.
Τα κομμάτια αυτά ξεκίνησαν με αφορμή τη αναστολή των υγειονομικών, ο Κωνσταντίνος είναι υγειονομικός, την περίοδο του κορονοϊού. Ο Κωνσταντίνος, λοιπόν, βγήκε σε 3ετη αναστολή επειδή δεν εμβολιάστηκε τότε. Στήριξαν διάφοροι καλλιτέχνες, όπως ο Λεωνίδας Μπαλάφας, ο B.D Foxmoor, τους υγειονομικούς… Μέσα απ’ αυτή την πιεστική κατάσταση βγήκε το πρώτο κομμάτι, το «Ξύπνα». Εγώ ανέλαβα το σενάριο, σκηνοθεσία και την παραγωγή του βίντεο κλιπ. Ο Κωνσταντίνος έκτοτε έχει μπει σε έναν δρόμο να γράφει κομμάτια ώστε να βγάλει έναν δίσκο μετά από πάρα πολλά χρόνια. Σκοπός του είναι να αφυπνίσει τη νεολαία για να δει τα κακώς κείμενα που βιώνουμε.
Ο δίσκος θα είναι σε δική του μουσική και στίχους,
Ναι, εγώ απλώς σμιλεύω κάποια καλλιτεχνικά όρια και βοηθάω στην παραγωγή του εγχειρήματος. Και επειδή σου είπα ότι αυτό γίνεται για την αφύπνιση της νεολαίας, να προτείνω στους νέους να διαβάσουν τα δύο βιβλία Βασίλη Παλαιοκωστά, οπωσδήποτε! Το ένα είναι το «Μια φυσιολογική ζωή» και το άλλο λέγεται «Ένα φυσιολογικό παιδί». Το έργο του είναι αληθινά ποιοτικό και αν ζούσαμε σε ισότιμη κοινωνία, θα έπρεπε να ακουστεί και ο λόγος αυτού του ανθρώπου.
Σε ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ.
Η ιδιαίτερη δισκογραφική δουλειά «ΘΗΤΑ»
To 2025 o 1kΦ παρουσίασε τον δίσκο «ΘΗΤΑ». Όπως έγραψε το site Ταξίδι στη Θεσσαλία [taxidistithessalia.gr], Ο Κωνσταντίνος “1Kφ” Μπελετσιώτης, έπειτα από πάνω από 20 χρόνια πορείας στην Ελληνική hip hop σκηνή, επιστρέφει στις ρίζες του με έναν δίσκο που παντρεύει την urban κουλτούρα με την παράδοση, την ποίηση με τη ρυθμική αφήγηση, τη μνήμη με το παρόν.
Ο δίσκος «ΘΗΤΑ», σε μουσική παραγωγή του Κώστα Καντζούρα, είναι καρπός μιας βαθιάς πολυετούς εσωτερικής διαδικασίας και αποτελεί φόρο τιμής στη Θεσσαλία και στην ανάγκη επανασύνδεσης με την πολιτιστική μας ταυτότητά. Περιέχει μουσικά δείγματα από πρωτότυπους ήχους της Δυτικής Θεσσαλίας, δημιουργώντας ένα ηχητικό τοπίο που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Μέσα από την ποίηση του Ηλία Κεφάλα, που είναι γεμάτη εικόνες, φύση, μνήμη και ψυχή, ξεδιπλώνεται ένας ολόκληρος κόσμος — ένας κόσμος που, από τα παιδικά του χρόνια στο χωριό, ο καλλιτέχνης κουβαλούσε μέσα του.
*Ο 1kΦ σε Spotify, YouTube, Instagram, Tik Tok
