Ιστορικό deal Τραμπ: Οι ΗΠΑ βάζουν «χέρι» σε 65 δισ. βαρέλια πετρελαίου της Βενεζουέλας
- Τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία
- Γιατί τα 65 δισ. βαρέλια έχουν τεράστια σημασία
- Τα 100 δισ. δολάρια και τα έσοδα των 209 δισ.
- Το πετρέλαιο θα πάει και στα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα
- Η μεγάλη αβεβαιότητα
- Από τον Μαδούρο στον αμερικανικό έλεγχο της ενέργειας
- Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει την ισορροπία στην αγορά πετρελαίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μία από τις πιο φιλόδοξες ενεργειακές συμφωνίες στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, με την Ουάσιγκτον να αποκτά πλειοψηφικό έλεγχο σε ένα νέο πετρελαϊκό σχήμα που θα αναπτύξει κοιτάσματα της Βενεζουέλας με αποδεδειγμένα αποθέματα περίπου 65 δισ. βαρελιών.
Η ανακοίνωση έγινε από τον Αμερικανό πρόεδρο μέσω Truth Social, ο οποίος χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην ιστορία του κόσμου» και υποστήριξε ότι θα αυξήσει την αμερικανική προσφορά πετρελαίου και θα συμβάλει στη μείωση των τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ. Η συμφωνία επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια και από την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Τι ακριβώς προβλέπει η συμφωνία
Σε αντίθεση με την εντύπωση που δημιουργεί η φράση «οι ΗΠΑ παίρνουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας», η συμφωνία δεν σημαίνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση γίνεται ιδιοκτήτης 65 δισ. βαρελιών.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Associated Press, θα δημιουργηθεί νέα ιδιωτική εταιρεία, στην οποία θα συμμετέχει η αμερικανική κυβέρνηση μαζί με ιδιώτη πετρελαϊκό operator στη Βενεζουέλα. Η Ουάσιγκτον θα έχει το 55% του λεγόμενου «effective output», δηλαδή του αποτελεσματικού οικονομικού ελέγχου της παραγωγής, ενώ θα έχει και δικαίωμα να αγοράζει πετρέλαιο σε τιμή κόστους.
Το σχήμα θα αναλάβει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών πεδίων. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας αναφέρει ότι τα πεδία διαθέτουν αποδεδειγμένα αποθέματα περίπου 65 δισ. βαρελιών και ότι η συμφωνία προβλέπει επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η προσωρινή κυβέρνηση της Βενεζουέλας παραχώρησε στο νέο σχήμα δικαιώματα ανάπτυξης των πεδίων για 100 χρόνια.
Γιατί τα 65 δισ. βαρέλια έχουν τεράστια σημασία
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, περίπου 303 δισ. βαρέλια. Ωστόσο, παρά τον τεράστιο υπόγειο πλούτο της, η χώρα παράγει σήμερα μόλις ένα μικρό κλάσμα της παγκόσμιας παραγωγής, εξαιτίας της κατεστραμμένης υποδομής, της χρόνιας υποεπένδυσης και της πολιτικής και οικονομικής αστάθειας.
Τα περίπου 65 δισ. βαρέλια που περιλαμβάνονται στη νέα συμφωνία αντιστοιχούν σε περίπου ένα πέμπτο των συνολικών αποδεδειγμένων αποθεμάτων της χώρας. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Reuters χαρακτηρίζει την κίνηση ως προσπάθεια των ΗΠΑ να αποκτήσουν τον έλεγχο ενός τεράστιου τμήματος του πετρελαϊκού πλούτου της Βενεζουέλας.
Σε εταιρικό επίπεδο, Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι το νέο σχήμα θα αποτελούσε τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρική δεξαμενή αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων στον κόσμο, πίσω μόνο από τη Saudi Aramco.
Τα 100 δισ. δολάρια και τα έσοδα των 209 δισ.
Η συμφωνία δεν αφορά μόνο την παραγωγή πετρελαίου. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υποστηρίζει ότι η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων θα ξεπεράσει τα 100 δισ. δολάρια, ενώ προβλέπει φορολογικά έσοδα άνω των 209 δισ. δολαρίων για το κράτος.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες παρουσίασε τη συμφωνία ως ένα σχέδιο οικονομικής αναγέννησης της χώρας, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση της παραγωγής θα ενισχύσει την οικονομία της Βενεζουέλας, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα αναβαθμίσει τις ενεργειακές υποδομές.
Από αμερικανικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η συμφωνία θα φέρει σχεδόν 100 δισ. δολάρια ιδιωτικών επενδύσεων στη Βενεζουέλα και θα δημιουργήσει χιλιάδες καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Το πετρέλαιο θα πάει και στα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της συμφωνίας αφορά τον προορισμό της παραγωγής. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, καθώς η νέα εταιρεία αυξάνει την παραγωγή της, το πετρέλαιο που θα διατίθεται στις ΗΠΑ σε τιμή κόστους θα χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων για την αναπλήρωση του αμερικανικού Strategic Petroleum Reserve, αλλά και για την κάλυψη αναγκών του αμερικανικού στρατού.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της σημερινής κατάστασης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα έχουν μειωθεί σημαντικά μέσα στο 2026, ενώ η πολεμική σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια ροή πετρελαίου.
Η μεγάλη αβεβαιότητα
Παρά τον εντυπωσιακό χαρακτήρα της συμφωνίας, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν πρόκειται να εμφανιστούν ξαφνικά στην αγορά δεκάδες δισεκατομμύρια βαρέλια.
Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας χρειάζεται τεράστιες επενδύσεις σε γεωτρήσεις, αγωγούς, εγκαταστάσεις επεξεργασίας, λιμάνια και διυλιστήρια. Η χώρα διαθέτει τεράστιες ποσότητες βαρέος αργού πετρελαίου, όμως η δυνατότητα εξαγωγής και επεξεργασίας του έχει περιοριστεί δραματικά.
Το Reuters σημειώνει ότι η ανάπτυξη των απαιτούμενων υποδομών μπορεί να χρειαστεί χρόνια και ότι είναι αβέβαιο αν η συμφωνία θα οδηγήσει σε άμεση πτώση των τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ.
Υπάρχει επίσης ένα σημαντικό νομικό ερώτημα: αναλυτές έχουν εκφράσει αμφιβολίες για τη νομική βάση μιας αμερικανικής κρατικής συμμετοχής σε παραχωρήσεις πετρελαϊκών πεδίων της Βενεζουέλας, καθώς και για το κατά πόσο το νέο πλαίσιο μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς περαιτέρω νομικές και πολιτικές διαδικασίες.
Από τον Μαδούρο στον αμερικανικό έλεγχο της ενέργειας
Η συμφωνία δεν μπορεί να αποκοπεί από τις δραματικές πολιτικές εξελίξεις που προηγήθηκαν. Τον Ιανουάριο του 2026, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση στη Βενεζουέλα και συνέλαβαν τον τότε πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ για να αντιμετωπίσει κατηγορίες που συνδέονται με ναρκωτρομοκρατία και διακίνηση ναρκωτικών. Η Ντέλσι Ροντρίγκες ανέλαβε στη συνέχεια την προσωρινή ηγεσία της χώρας.
Λίγο αργότερα, η κυβέρνησή της προχώρησε σε αλλαγές στη νομοθεσία περί υδρογονανθράκων, ανοίγοντας περισσότερο τον δρόμο για ιδιωτικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα, ο οποίος για δεκαετίες βρισκόταν υπό πολύ αυστηρό κρατικό έλεγχο.
Έτσι, η νέα συμφωνία αποτελεί ταυτόχρονα ενεργειακό και γεωπολιτικό σχέδιο: οι ΗΠΑ επιδιώκουν να επαναφέρουν τη Βενεζουέλα στην παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά, να εξασφαλίσουν μια τεράστια νέα πηγή βαρέος αργού πετρελαίου και να περιορίσουν την επιρροή άλλων δυνάμεων στην περιοχή.
Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει την ισορροπία στην αγορά πετρελαίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει τη συμφωνία ως ιστορική νίκη τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τη Βενεζουέλα. Αν όμως οι επενδύσεις των 100 δισ. δολαρίων πραγματοποιηθούν και η παραγωγή των 17 πεδίων αυξηθεί σημαντικά, η επίδραση δεν θα περιοριστεί στις δύο χώρες.
Η επιστροφή μεγάλου μέρους της παραγωγικής δυναμικότητας της Βενεζουέλας στη διεθνή αγορά θα μπορούσε να προσθέσει σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου στην παγκόσμια προσφορά, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές ενέργειας αντιμετωπίζουν σοβαρές αναταράξεις.
Το πραγματικό μέγεθος της συμφωνίας, πάντως, θα κριθεί όχι από τα 65 δισ. βαρέλια που αναφέρονται στα έγγραφα και στις δηλώσεις, αλλά από το πόσα από αυτά θα μπορέσουν τελικά να μετατραπούν σε πραγματική παραγωγή και πόσο γρήγορα.
Για την ώρα, ένα είναι βέβαιο: η Ουάσιγκτον έχει εξασφαλίσει μια πρωτοφανή θέση στον πετρελαϊκό πλούτο της Βενεζουέλας και ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη σε ένα από τα ισχυρότερα γεωπολιτικά και ενεργειακά εργαλεία των ΗΠΑ.
