Costa Concordia: Ο «ναυτικός χαιρετισμός» που κόστισε 33 ζωές και γιατί ο καπετάνιος άλλαξε πορεία λίγο πριν από το ναυάγιο
- Γιατί το Costa Concordia βγήκε από την πορεία του;
- Το μοιραίο λάθος στη γέφυρα
- «Ήταν μη εγκεκριμένος ελιγμός»
Τον Ιανουάριο του 2012, το κρουαζιερόπλοιο Costa Concordia προσάραξε σε βραχώδη ύφαλο στα ρηχά νερά κοντά στο νησί Τζίλιο της Ιταλίας και ανατράπηκε, προκαλώντας τον θάνατο 32 ανθρώπων.
Ωστόσο, το δυστύχημα θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν ο κυβερνήτης του πλοίου, Φραντσέσκο Σκετίνο, είχε ακολουθήσει την προκαθορισμένη πορεία του. Η υπόθεση επανήλθε στο προσκήνιο με την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ του Netflix Shipwrecked: Nightmare at Sea, το οποίο ανασυνθέτει τις τελευταίες ώρες του μοιραίου ταξιδιού μέσα από μαρτυρίες επιζώντων επιβατών, μελών του πληρώματος, διασωστών και ερευνητών.
Γιατί το Costa Concordia βγήκε από την πορεία του;
Το βασικό ερώτημα της έρευνας ήταν γιατί το Costa Concordia εγκατέλειψε την εγκεκριμένη διαδρομή του. Το επταήμερο δρομολόγιο γύρω από την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία ήταν καθιερωμένο και το πλοίο το πραγματοποιούσε επί έξι χρόνια. Κατά την κατάθεσή του, ο καπετάνιος Σκετίνο κλήθηκε να εξηγήσει γιατί δεν ακολούθησε την προγραμματισμένη πορεία.
Σύμφωνα με την κατάθεση του διευθυντή ξενοδοχειακών υπηρεσιών του πλοίου, Μανρίκο Τζιαμπεντρόνι, ο κυβερνήτης αποφάσισε να αλλάξει ρότα για να πραγματοποιήσει έναν «ναυτικό χαιρετισμό» (maritime salute), μια συμβολική κίνηση κατά την οποία το πλοίο ηχεί την κόρνα του προς τιμήν ανθρώπων στην ξηρά. Όπως ανέφερε, το αίτημα προήλθε από τον επικεφαλής σερβιτόρο του πλοίου, καθώς η μητέρα και η αδελφή του κατοικούσαν στο νησί. Παράλληλα, διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι ο Σκετίνο ήθελε να εντυπωσιάσει τους επιβάτες περνώντας πολύ κοντά στις βραχώδεις ακτές του Τζίλιο. Άλλοι μάρτυρες υποστήριξαν ότι τον είδαν να χαιρετά κάποιο πρόσωπο στην ξηρά, το οποίο φέρεται να ήταν συνταξιούχος καπετάνιος.
Το μοιραίο λάθος στη γέφυρα
Οι ναυτικοί χαιρετισμοί δεν ήταν ασυνήθιστοι για τα κρουαζιερόπλοια. Ο ίδιος ο Σκετίνο δήλωσε στο δικαστήριο ότι δεν χρειαζόταν να χρησιμοποιήσει το σύστημα πλοήγησης, επειδή «γνώριζε ήδη τον βυθό της περιοχής», σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal. Ωστόσο, μία λανθασμένη συνεννόηση στη γέφυρα οδήγησε μέλος του πληρώματος να στρέψει το πλοίο προς λάθος κατεύθυνση.
Αν και το λάθος διορθώθηκε, δεν κατέστη δυνατό να αποφευχθεί η πρόσκρουση στον βραχώδη βυθό. Η αριστερή πλευρά του Costa Concordia χτύπησε στα βράχια, δημιουργώντας ρήγμα μήκους περίπου 53 μέτρων στο κύτος. Η εισροή υδάτων προκάλεσε έντονη κλίση του πλοίου, το οποίο τελικά βυθίστηκε. Η εκκένωση ξεκίνησε όταν το κρουαζιερόπλοιο είχε ήδη πάρει επικίνδυνη κλίση. Από το δυστύχημα έχασαν τη ζωή τους 27 επιβάτες και πέντε μέλη του πληρώματος. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων ανήλθε αργότερα σε 33, όταν ένας δύτης υπέκυψε στα τραύματα που υπέστη κατά τη διάρκεια επιχείρησης διάσωσης. Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι ο καπετάνιος περίμενε περίπου μία ώρα μετά την πρόσκρουση προτού εκπέμψει σήμα κινδύνου.
«Ήταν μη εγκεκριμένος ελιγμός»
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Costa Cruises, Πιερ Λουίτζι Φόσκι, δήλωσε μετά το δυστύχημα ότι η αλλαγή πορείας δεν είχε εγκριθεί από την εταιρεία. «Η διαδρομή είχε προγραμματιστεί σωστά. Το γεγονός ότι το πλοίο απομακρύνθηκε από αυτήν οφείλεται αποκλειστικά σε έναν ελιγμό του κυβερνήτη, ο οποίος ήταν μη εγκεκριμένος, μη εξουσιοδοτημένος και άγνωστος στην Costa», ανέφερε.
Πρόσθεσε επίσης ότι το σύστημα του πλοίου ενεργοποιούσε συναγερμό κάθε φορά που ένα σκάφος έβγαινε εκτός της προκαθορισμένης πορείας του. Ο Φραντσέσκο Σκετίνο κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία από αμέλεια, πρόκληση ναυαγίου και εγκατάλειψη πλοίου. Καταδικάστηκε σε κάθειρξη 16 ετών και έκτοτε έχει υποβάλει επανειλημμένα εφέσεις και αιτήματα πρόωρης αποφυλάκισης, τα οποία έχουν απορριφθεί.
