Η «πριγκίπισσα» που δεν ήταν ποτέ πριγκίπισσα: Η μούμια-απάτη που έκρυβε ένα σκοτεινό μυστικό
- Η ανακάλυψη που ενθουσίασε τον αρχαιολογικό κόσμο
- Μια μούμια που προκάλεσε διαμάχη τριών χωρών
- Η «πριγκίπισσα» Ροδογύνη και τα πρώτα σημάδια απάτης
- Από αρχαιολογικός θησαυρός σε σκοτεινό έγκλημα
- Το μυστήριο που έμεινε άλυτο
Στην αρχή έμοιαζε με μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών, μια μούμια ηλικίας 2.500 ετών, που παρουσιαζόταν ως η χαμένη πριγκίπισσα της αρχαίας Περσίας και προσφερόταν για πώληση έναντι 11 εκατομμυρίων δολαρίων.
Όμως η εντυπωσιακή ιστορία άρχισε σύντομα να καταρρέει. Πίσω από τις χρυσές επιγραφές, το πολυτελές φέρετρο και τον θρύλο της βασιλικής καταγωγής κρυβόταν μια μεγάλη απάτη και μια πολύ πιο σκοτεινή αλήθεια, το σώμα πιθανότατα ανήκε σε μια γυναίκα που είχε πέσει θύμα εγκλήματος.
Η ανακάλυψη που ενθουσίασε τον αρχαιολογικό κόσμο
Τον Οκτώβριο του 2000, άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες στον κόσμο των αρχαιοτήτων για μια μούμια Περσίδας πριγκίπισσας από το 600 π.Χ. Ο κάτοικος του Πακιστάν Αλί Ακμπάρ προσπάθησε να βρει αγοραστή για τη μούμια, όμως οι τοπικές αρχές αντιλήφθηκαν την υπόθεση. Τελικά, η πραγματική μούμια εντοπίστηκε στα βουνά του αγροτικού Πακιστάν, στο σπίτι του φυλάρχου Ουάλι Μοχάμαντ Ρίκι.
Ο Ρίκι υποστήριξε ότι ένας Ιρανός, ο Σαρίφ Σαχ Μπακί, είχε βρει τη μούμια μετά από έναν σεισμό. Οι αρχές συνέλαβαν τους άνδρες για παράνομη πώληση αρχαιοτήτων και έστειλαν τη μούμια στο Εθνικό Μουσείο του Πακιστάν στο Καράτσι.
Μια μούμια που προκάλεσε διαμάχη τριών χωρών
Για να παρουσιάσουν την επιτυχία της έρευνάς τους, οι αρχές διοργάνωσαν συνέντευξη Τύπου, προβάλλοντας τη μούμια και προκαλώντας χωρίς να το γνωρίζουν μια διαμάχη ανάμεσα στο Ιράν, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν για το ποιος είχε δικαιώματα πάνω σε αυτό το πολύτιμο εύρημα.
Η επιμελήτρια του μουσείου του Πακιστάν, Άσμα Ιμπραΐμ, εντυπωσιάστηκε από την ανακάλυψη. «Ολόκληρη η μούμια με εντυπωσίασε πολύ. Ήταν ένα όμορφο έργο τέχνης», δήλωσε σύμφωνα με πρόγραμμα του BBC το 2001. Ο αρχαιολόγος Αχμέντ Χασάν Ντάνι από το Πανεπιστήμιο Quaid-e-Azam του Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε ότι επρόκειτο για πριγκίπισσα του 600 π.Χ., βασιζόμενος στα αιγυπτιακού τύπου υφάσματα ταφής, το ξύλινο φέρετρο με επιγραφές και εικόνες, καθώς και τη χρυσή θωρακική πλάκα και τη λίθινη σαρκοφάγο.
Η «πριγκίπισσα» Ροδογύνη και τα πρώτα σημάδια απάτης
Οι επιγραφές φαινόταν να αναφέρουν ότι η μούμια ανήκε στην πριγκίπισσα Ροδογύνη, κόρη του μεγάλου βασιλιά Ξέρξη. Καθώς δεν είχε βρεθεί ποτέ στο παρελθόν περσική μούμια, ο ενθουσιασμός μεγάλωσε και πολλοί θεώρησαν ότι βρισκόταν μπροστά τους μια ανακάλυψη που θα άλλαζε την ιστορία. Ωστόσο, άρχισαν να εμφανίζονται αμφιβολίες, oι ασφαλιστικές εταιρείες αρνήθηκαν να καλύψουν τη μούμια χωρίς πιο αξιόπιστη πιστοποίηση γνησιότητας. Παράλληλα, στελέχη μουσείων παραδέχθηκαν ότι ορισμένες επιγραφές στη χρυσή πλάκα, στην πέτρα και στο ξύλο ίσως είχαν προστεθεί από αρχαιοκάπηλους.
Ο Όσκαρ Γουάιτ Μουσκαρέλα από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης είδε τις ειδήσεις για τη μούμια και δήλωσε ότι έμοιαζε εντυπωσιακά με ένα αντικείμενο που του είχαν δείξει παλαιότερα και το οποίο είχε απορρίψει ως πλαστό. Η περαιτέρω έρευνα αποκάλυψε ότι επρόκειτο για την ίδια μούμια. Μικρές λεπτομέρειες στις επιγραφές αποκάλυψαν γραμματικά λάθη, τα οποία θα μπορούσαν εύκολα να γίνουν αιώνες μετά τη χρήση της σφηνοειδούς γραφής, αλλά όχι την εποχή που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκαν.
Ακόμη και το όνομα Ροδογύνη ήταν πρόβλημα. Πρόκειται για ελληνική απόδοση του περσικού ονόματος Wardegauna. «Αυτό είναι πραγματικά ένα μοιραίο λάθος, γιατί δεν υπάρχει περίπτωση ένας αρχαίος Πέρσης βασιλιάς να είχε χαράξει το όνομα της κόρης του σε ελληνική μορφή», δήλωσε ο καθηγητής Νίκολας Σιμς-Γουίλιαμς από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.
Από αρχαιολογικός θησαυρός σε σκοτεινό έγκλημα
Οι έρευνες αποκάλυψαν ακόμη σημάδια από μολύβι στο ξύλινο φέρετρο. Τα μολύβια είχαν εφευρεθεί μόλις τα τελευταία 200 χρόνια και φαίνεται ότι είχαν χρησιμοποιηθεί για την αντιγραφή των αρχαίων συμβόλων. Το χαλάκι πάνω στο οποίο βρισκόταν το σώμα είχε επίσης κατασκευαστεί τα τελευταία 50 χρόνια, ενώ τα διακοσμητικά στοιχεία του φέρετρου ήταν ψεύτικα και δεν έμοιαζαν με τίποτα γνωστό από την αρχαία Αίγυπτο. Παρόλα αυτά, κάποιοι τοπικοί αξιωματούχοι ήθελαν να πιστεύουν ότι είχαν στα χέρια τους μια πραγματική αρχαία μούμια με μια ιστορία πριγκίπισσας που θα αύξανε την αξία της.
Η αυτοψία αποκάλυψε την τραγική αλήθεια όταν οι αμφιβολίες έγιναν πλέον έντονες, οι ειδικοί εξέτασαν το σώμα. Μια αξονική τομογραφία έδειξε ότι όλα τα όργανα είχαν αφαιρεθεί. Αυτό αποτελούσε σημαντικό ιστορικό λάθος, καθώς οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αφαιρούσαν όργανα κατά τη μουμιοποίηση, αλλά άφηναν πάντα την καρδιά. «Η καρδιά έπρεπε να παραμένει στο σώμα, γιατί όταν έφτανες στον άλλο κόσμο έπρεπε να μπορείς να σκέφτεσαι και να μιλάς, ώστε να πεις τα μαγικά ξόρκια που θα επανένωναν το σώμα σου», εξήγησε ο ειδικός στις αιγυπτιακές μούμιες Μπομπ Μπράιερ.
Το μυστήριο που έμεινε άλυτο
Οι αρχές μετέφεραν το σώμα σε νοσοκομείο και προχώρησαν σε πραγματική αυτοψία. Από την πρώτη εξέταση φάνηκε ότι η διαδικασία μουμιοποίησης δεν είχε γίνει με τον παραδοσιακό αιγυπτιακό τρόπο. Η αυτοψία επιβεβαίωσε ότι το σώμα ανήκε σε μια ενήλικη γυναίκα περίπου 50 ετών, η οποία είχε πεθάνει το 1996.
Η πιθανότερη αιτία θανάτου ήταν κάταγμα στον αυχένα από ισχυρό χτύπημα. Η μούμια της Περσίδας πριγκίπισσας πέρασε μέσα σε λίγους μήνες από μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη, σε μια μεγάλη απάτη και τελικά σε μια υπόθεση πιθανού φόνου ή, ενδεχομένως, βεβήλωσης τάφου. Η ταυτότητα της γυναίκας που παραλίγο να μείνει στην ιστορία ως Περσίδα πριγκίπισσα παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστη.
