Ζώνες συσκότισης: Τα μέρη στη Γη όπου οι μαγνητικές πυξίδες δεν λειτουργούν
Οι πυξίδες βασίζονται σε μια μαγνητισμένη βελόνα που ευθυγραμμίζεται με το μαγνητικό πεδίο της Γης. Ωστόσο, το Παγκόσμιο Μαγνητικό Μοντέλο αναδεικνύει τις λεγόμενες «Ζώνες Μπλακάουτ» στις πολικές περιοχές της Αρκτικής και της Ανταρκτικής, όπου οι πυξίδες δεν λειτουργούν αξιόπιστα.
Στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη, οι γραμμές του μαγνητικού πεδίου κινούνται παράλληλα με την επιφάνεια, επιτρέποντας στη βελόνα να παραμένει σταθερή. Στους πόλους, όμως, οι γραμμές αυτές βυθίζονται κάθετα προς τη Γη. Αντί να καθοδηγούν τη βελόνα οριζόντια προς τον μαγνητικό Βορρά, την τραβούν προς τα κάτω, με αποτέλεσμα να γέρνει, να κολλάει ή να περιστρέφεται απρόβλεπτα.
Παγκόσμιο Μαγνητικό Μοντέλο 2025: Χάρτης των γραμμών μαγνητικού πεδίου πάνω από την Αρκτική, με τη ζώνη συσκότισης να σημειώνεται με γκρι χρώμα.
Οι εδαφικές μαγνητικές ανωμαλίες
Ένας άλλος παράγοντας που αποδιοργανώνει τις πυξίδες είναι τα κοιτάσματα σιδήρου στο έδαφος. Στην περιοχή του Κουρσκ στη δυτική Ρωσία, το έδαφος είναι τόσο φορτωμένο με σιδηρομετάλλευμα που οι πυξίδες χάνουν τον προσανατολισμό τους. Αυτή η Μαγνητική Ανωμαλία του Κουρσκ εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1784.
Μια παρόμοια μαγνητική ανωμαλία υπάρχει και στο Μπανγκί, την πρωτεύουσα της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας. Η αιτία παραμένει άγνωστη, αν και μια θεωρία υποστηρίζει ότι προκλήθηκε από την πρόσκρουση ενός προϊστορικού μετεωρίτη, ο οποίος έλιωσε τα ορυκτά του φλοιού και ευθυγράμμισε εκ νέου τις μαγνητικές τους ιδιότητες.
Παρατηρήστε πώς η γραμμή του μαγνητικού πεδίου είναι σχετικά οριζόντια στα μέσα γεωγραφικά πλάτη και στον ισημερινό, αλλά σχεδόν κάθετη στους πόλους.
Η συμπεριφορά της μαγνητικής πυξίδας στο διάστημα
Θεωρητικά, οι μαγνητικές πυξίδες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν στο διάστημα, εντός της μαγνητόσφαιρας της Γης, η οποία εκτείνεται σε χιλιάδες χιλιόμετρα. Ωστόσο, η χρήση τους για πλοήγηση θα ήταν αδύνατη.
Το μαγνητικό πεδίο της Γης στο διάστημα είναι πολύ πιο ασθενές και λιγότερο ομοιόμορφο από ό,τι στην επιφάνεια. Οι ηλιακοί άνεμοι το παραμορφώνουν συνεχώς, προκαλώντας απρόβλεπτες μετατοπίσεις στις γραμμές του πεδίου. Η βελόνα μιας πυξίδας σε τροχιά θα παρουσίαζε συνεχή αστάθεια και μετακινήσεις, γι' αυτό και οι αστροναύτες βασίζονται αποκλειστικά σε εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας.
Μαγνητική ένταση από δορυφορικά δεδομένα, που δείχνει την ανωμαλία Bangui στην κεντρική Αφρική και το Kursk στην Ευρασία
