Ιστορική ανατροπή του 2024: Για πρώτη φορά οι άνδρες αποκτούν λιγότερα παιδιά από τις γυναίκες
- Η άνοδος της επιβίωσης των ανδρών ως αιτία της αλλαγής
- Η ανισορροπία των φύλων και η γεωγραφική απόκλιση
Σύμφωνα με νέα μελέτη μοντελοποίησης, ο παγκόσμιος μέσος όρος παιδιών που αναμένεται να αποκτήσει ένας άνδρας κατά τη διάρκεια της ζωής του έπεσε κάτω από τον αντίστοιχο αριθμό των γυναικών για πρώτη φορά στην ιστορία. Η ιστορική αυτή «διασταύρωση» των δεικτών συνέβη μέσα στο 2024.
Η άνοδος της επιβίωσης των ανδρών ως αιτία της αλλαγής
Ο δείκτης γονιμότητας (TFR) παρακολουθείται παραδοσιακά για τις γυναίκες, σημειώνοντας πτώση από τα 4,9 παιδιά το 1950 στα περίπου 2,3 το 2023. Αντίθετα, η γονιμότητα των ανδρών σπάνια μετράται άμεσα.
Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών Max Planck εξήγησαν ότι, ενώ ιστορικά οι άνδρες είχαν ελαφρώς υψηλότερο μέσο όρο παιδιών, το χάσμα έκλεισε λόγω της βελτίωσης των ποσοστών επιβίωσης.
Καθώς όλο και περισσότεροι άνδρες επιβιώνουν έως την αναπαραγωγική ηλικία σε σύγκριση με προηγούμενες γενιές, ο αριθμός των ανδρών αυξάνεται σε σχέση με εκείνον των γυναικών. Αυτή η «αρρενοποίηση» του πληθυσμού οδηγεί νομοτελειακά στη μείωση του μέσου όρου παιδιών ανά άνδρα.
Η ανισορροπία των φύλων και η γεωγραφική απόκλιση
Στη φύση γεννιούνται περίπου 105 αγόρια για κάθε 100 κορίτσια, μια ισορροπία που ιστορικά ανατρεπόταν από τη μεγαλύτερη θνησιμότητα των ανδρών. Σήμερα, η πλεονάζουσα παρουσία ανδρών διατηρείται πλέον βαθιά μέσα στην αναπαραγωγική ηλικία. Η χρονική στιγμή αυτής της μετάβασης διαφέρει ανά περιοχή:
- Ευρώπη και Βόρεια Αμερική: Η αλλαγή συνέβη ήδη από τις δεκαετίες του 1960 και 1970
- Ασία: Η μετάβαση ολοκληρώθηκε πρόσφατα, με το χάσμα να διευρύνεται σε χώρες όπως η Κίνα και το Βιετνάμ λόγω των επιλεκτικών αμβλώσεων βάσει φύλου (110 αγόρια ανά 100 κορίτσια)
- Υποσαχάρια Αφρική: Λόγω των υψηλών ποσοστών θνησιμότητας, η ανατροπή δεν αναμένεται πριν από το 2100
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι σε περιοχές με μεγάλες αποκλίσεις, η ανάγκη ενίσχυσης της θέσης των γυναικών είναι επιτακτική για την αντιμετώπιση της προτίμησης στα αγόρια. Παράλληλα, προειδοποιούν για μια αναδυόμενη κοινωνική πρόκληση: μια αυξανόμενη ομάδα άτεκνων ανδρών που θα εισέλθουν στην τρίτη ηλικία χωρίς οικογενειακό δίκτυο υποστήριξης.
