Πυρκαγιά στο Μάτι: Η τραγωδία που σημάδεψε την Ελλάδα και η δικαίωση με αστερίσκους (vid)

• Η πύρινη λαίλαπα και η ανυπαρξία σχεδίου: Οι ποινικές ευθύνες για την πυρκαγιά στο Μάτι
• Δικαιοσύνη με αστερίσκους: Οι αποφάσεις για την πυρκαγιά στο Μάτι
• Τα μαθήματα που δεν έγιναν ποτέ πράξη και συντέλεσαν στην δεύτερη φονικότερη πυρκαγιά του αιώνα

Το απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018, η φονική πυρκαγιά που ξεκίνησε από το Νταού Πεντέλης έμελλε να εξελιχθεί σε μια από τις χειρότερες καταστροφές της σύγχρονης Ελλάδας. Με ανέμους που έφταναν τα 10 μποφόρ και θερμοκρασίες αποπνικτικές, η φωτιά εξαπλώθηκε με ασύλληπτη ταχύτητα, παρακάμπτοντας κάθε πιθανό εμπόδιο.

Οι πρώτες φλόγες καταγράφηκαν στις 16:41. Ο 65χρονος που προσπάθησε να κάψει ξύλα στην αυλή του ήταν, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη, ο άνθρωπος από τον οποίο ξεκίνησε η τραγωδία. Ο χρόνος αντίδρασης αποδείχθηκε τραγικά ανεπαρκής. Οι πρώτες εθελοντικές υδροφόρες έφτασαν μετά από 34 λεπτά. Ήταν ήδη πολύ αργά.

Η πύρινη λαίλαπα και η ανυπαρξία σχεδίου: Οι ποινικές ευθύνες για την πυρκαγιά στο Μάτι

Η φωτιά, ωθούμενη από ισχυρούς δυτικούς ανέμους, κινήθηκε με ταχύτητα που έφτασε τα 124 χιλιόμετρα την ώρα. Όλοι πίστευαν ότι η λεωφόρος Μαραθώνος θα λειτουργούσε σαν φυσικό φράγμα. Αντίθετα, η πυρκαγιά την πέρασε αβίαστα και εξαπλώθηκε προς το Μάτι. Μέσα σε λίγα λεπτά, το παραλιακό προάστιο μετατράπηκε σε παγίδα θανάτου.

Απόλυτο χάος, καμία επίσημη οδηγία εκκένωσης, καμία οργανωμένη διαχείριση κρίσης. Άνθρωποι κάηκαν μέσα στα σπίτια, στα αυτοκίνητα, στις αγκαλιές των αγαπημένων τους.

Το πιο σπαρακτικό επεισόδιο της τραγωδίας εκτυλίχθηκε σε ένα οικόπεδο στην οδό Δημοκρατίας, όπου βρέθηκαν 26 απανθρακωμένα άτομα. Οικογένειες, μανάδες με παιδιά, ηλικιωμένοι. Ανάμεσά τους και τα δίδυμα κοριτσάκια Σοφία και Βασιλική, που αγκάλιασαν τον παππού και τη γιαγιά τους στην τελευταία στιγμή.

Οι εθελοντές διασώστες λύγισαν. Οι κάμερες αποτραβήχτηκαν. Ολόκληρη η χώρα θρήνησε με δάκρυα και σιωπή. Το οικόπεδο έμεινε ως μαρτυρικό μνημείο της συλλογικής αποτυχίας.

Δικαιοσύνη με αστερίσκους: Οι αποφάσεις για την πυρκαγιά στο Μάτι

Πέντε χρόνια μετά, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων κατέληξε στην τελεσίδικη απόφαση: 10 από τους 21 κατηγορούμενους κρίθηκαν ένοχοι, ανάμεσά τους πυροσβέστες και ο τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, Ιωάννης Καπάκης.

Ένοχος κρίθηκε και ο 65χρονος που προκάλεσε την πυρκαγιά. Αντίθετα, αθωώθηκαν όλοι οι αιρετοί εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως η τότε περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου και οι δήμαρχοι Ραφήνας, Μαραθώνα και Πεντέλης.

• Οι ποινές για την τραγωδία στο Μάτι: Ποιοι είναι οι 10 ένοχοι και ποιοι αθωώθηκαν

Η αίθουσα του δικαστηρίου άδειασε με μαύρα μπαλόνια να πετούν στον ουρανό. Οι συγγενείς των θυμάτων αποχώρησαν με δάκρυα στα μάτια και ένα ερώτημα να καίει στις ψυχές τους: «Πόσες εθνικές τραγωδίες αντέχει ένας λαός;»

Τα μαθήματα που δεν έγιναν ποτέ πράξη και συντέλεσαν στην δεύτερη φονικότερη πυρκαγιά του αιώνα

Η επιστημονική κοινότητα μίλησε. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών με το σύστημα IRIS 2.0 απέδειξε πως η πυρκαγιά στο Μάτι ανήκε στην πιο ακραία κατηγορία - επίπεδο 7, δηλαδή πυροθύελλα. Ήταν μια φωτιά που δεν μπορούσε να ελεγχθεί. Όμως, τα αίτια της τραγωδίας δεν ήταν μόνο φυσικά.

Μάντρες που έκλειναν διόδους διαφυγής, αυθαίρετα κτίσματα χωρίς σχέδιο, ανυπαρξία κρατικής ετοιμότητας, απουσία σχεδίου εκκένωσης. Όλα συνέβαλαν στη μετατροπή μιας φωτιάς σε εθνικό εφιάλτη.

Με 104 νεκρούς, η τραγωδία στο Μάτι καταγράφηκε ως η δεύτερη πιο φονική πυρκαγιά παγκοσμίως στον 21ο αιώνα, μετά τις πυρκαγιές στην Αυστραλία το 2009. Δεν ήταν μόνο μια φυσική καταστροφή· ήταν η κορύφωση της πολιτειακής και κοινωνικής αποτυχίας.

Από την Ηλεία του 2007, τη Μάνδρα του 2017, ως τα Τέμπη του 2023, ο πόνος επιστρέφει σε κύκλους. Η τραγωδία στο Μάτι αποτελεί υπενθύμιση ότι, όταν το κράτος αδιαφορεί και η ευθύνη καταρρέει, οι συνέπειες μετριούνται σε ανθρώπινες ζωές.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ

• Πιτσιρικάς έστειλε μήνυμα στον Αλαφούζο από το λιμάνι: «Φέρε τον Ουναΐ , δεν αντέχω άλλο» (vid)
• Χαμός με Κωνσταντοπούλου και Φλώρο στη Βουλή: «Με είπατε μ@λ@κ!σμ3νη;» (vid)
• Το στυγερό έγκλημα στα Λουτρά Ωραίας Ελένης: «Αστυνομία; Σκότωσα το παιδί μου και αυτοκτονώ»